યાવન્માત્રૈઃ પરિસ્પૃષ્ટમેતત્સૈકતરેણુભિઃ
જેટલું આ રેતીના કણો દ્વારા સ્પર્શાય છે,
વાલખિલ્યા ઇતિ ખ્યાતાઃ સર્વેંઽગુષ્ઠપ્રમાણકાઃ
એ બધા વાલખિલ્ય તરીકે ઓળખાતા thumb જેટલા નાના છે.
એતસ્મિન્નંતરે તસ્માદ્વેદિમધ્યાચ્ચ તત્ક્ષણાત્ અંગુષ્ઠકપ્રમાણાનિ નિષ્ક્રાન્તાનિ દ્વિજોત્તમાઃ
એ જ સમયે, એ યજ્ઞવેદિની વચ્ચેથી, દ્વિજશ્રેષ્ઠો, અંગુઠા જેટલા નાના જીવ બહાર આવ્યા.
તતસ્તે પ્રણિપત્યોચ્ચૈઃ પ્રોચુર્દેવં પિતામહમ્
પછી તેઓએ ઊંડો નમસ્કાર કરીને દેવ પિતામહને બોલ્યા.
ગમિષ્યથ પરાં સિદ્ધિં યેન લોકે સુદુર્લભામ્ ॥ ૬.૭૭.
તમે એ સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ હાંસલ કરશો, જે દુનિયામાં બહુ દુર્લભ છે.
તે તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય કૃત્વા તત્રાશ્રમં શુભમ્
તેઓએ 'જેમ કહ્યું તેમ' માનીને ત્યાં પવિત્ર આશ્રમ સ્થાપ્યો.
અથ બ્રહ્માપિ તત્કર્મ સર્વં વૈવાહિકં ક્રમાત્
પછી બ્રહ્માએ બધાં લગ્નવિધિ ક્રમશઃ પૂર્ણ કર્યા.
પતત્સુ પુષ્પવર્ષેષુ સમન્તાદ્ગગનાંગણાત્
આકાશના ચારે બાજુથી ફૂલવર્ષા વરસી રહી હતી,
પઠત્સુ વિપ્રમુખ્યેષુ નૃત્યમાનાસુ રાગતઃ
મુખ્ય બ્રાહ્મણો પાઠ કરતા અને નૃત્યાંગનાઓ ભાવપૂર્વક નૃત્ય કરતી હતી,
એવં મહોત્સવો જજ્ઞે તત સ્તુંબુરુપૂર્વકૈઃ
આ રીતે સંગીત અને ગીત સાથે મહોત્સવ ઉજવાયો.
અથ કર્માવસાને સ ભગવાંસ્ત્રિપુરાંતકઃ
પછી વિધિ પૂર્ણ થતાં ભગવાન ત્રિપુરાંતક ત્યાં આવ્યા.
વૈવાહિકી સુરશ્રેષ્ઠ યદ્યપિ સ્યાત્સુદુર્લભા
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, લગ્નવિધિ બહુ દુર્લભ હોય છે,
ત્વયા સ્થેયં સદૈવાત્ર નૃણાં પાપવિશુદ્ધયે
પણ તું અહીં હંમેશા રહી, જેથી લોકોના પાપો શુદ્ધ થાય.
યેન તે સન્નિધૌ કૃત્વા સ્વાશ્રમં શશિશેખર
શશિશેખર, જે તારા સાન્નિધ્યમાં પોતાનો આશ્રમ સ્થાપે છે,
ચૈત્રશુક્લત્રયોદશ્યાં નક્ષત્રે ભગદૈવતે તદૈવ તસ્ય પાપાનિ પ્રયાસ્યન્તિ ચ સંક્ષયમ્ ॥ ૬.૭૭.
ચૈત્ર મહિનાની શુક્લ ત્રયોદશી, ભગદૈવત નક્ષત્રમાં, એ સમયે એના બધા પાપો નાશ પામશે.
યા નારી દુર્ભગા વન્ધ્યા કાણા રૂપવિવર્જિતા પ્રજાવતી સુભોગાઢ્યા સુભગા નાત્ર સંશયઃ
જે સ્ત્રી દુર્ભાગ્યશાળી, બંધ્યા, અંધ કે રૂપહીન હોય, એ નિશ્ચયે સુભાગ્યશાળી, સંતાનવતી અને ધનવાન બનશે.
સ્થાસ્યામિ સહિતઃ પત્ન્યા સત્યાત્વ દ્વચનાદ્વિધે
હું મારી પત્ની સાથે અહીં સત્યના વચનથી રહીશ.
વિદ્યતે વેદિમધ્યસ્થો લોકાનાં પાપનાશનઃ
જે યજ્ઞવેદિની વચ્ચે ઊભો છે, તે જગતના પાપોનો નાશક છે.
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં યથા તસ્ય પુરાઽભવત્
આ બધું તમને કહેવામાં આવ્યું છે, જેમ તે સમયે તેના સાથે બન્યું હતું.
વિવાહસમયે પ્રાપ્તે પ્રારમ્ભે વા શૃણોતિ યઃ તસ્યાઽવિઘ્નં ભવેત્સર્વં કર્મ વૈવાહિકં ચ યત્
જે કોઈ લગ્ન સમયે કે શરૂઆતમાં આ સાંભળે છે, તેના લગ્નના બધા કાર્યો અને સંબંધિત કામોમાંથી બધા વિઘ્નો દૂર થાય છે.
કન્યા ચ સુખસૌભાગ્ય શીલાચારગુણાન્વિતા
અને તે કન્યા સુખ, સૌભાગ્ય, સદગુણ, સારા વર્તન અને ગુણોથી યુક્ત હતી.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખંડે શ્રીહાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે હરાશ્રયવેદિકામાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના છઠ્ઠા નાગરખંડમાં શ્રીહાટકેશ્વર ક્ષેત્રના મહિમા વિભાગમાં હરાશ્રય વેદિકા મહિમા વર્ણન નામના સત્તરોત્તર સિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
વાલખિલ્યૈશ્ચ તૈઃ સર્વૈર્મુનિભિઃ શંસિતવ્રતૈઃ
અને બધા વાલખિલ્ય ઋષિઓ, જેઓ નિયમિત વ્રત ધરાવતા હતા,
સમ્યક્છ્રદ્ધાપ્રયત્નેન બ્રહ્મણા વિહિતં તપઃ
બ્રહ્માએ જે રીતે તપ કરવાનું કહ્યું હતું, તે રીતે શ્રદ્ધા અને પુરુષાર્થથી તપ કરાયું.
પશ્ચિમે વાલખિલ્યૈશ્ચ જપસ્નાનપરાયણૈઃ આશ્રમે ચતુરાસ્યસ્ય તદ્વો વક્ષ્યામિ સાંપ્રતમ્
પશ્ચિમ બાજુએ વાલખિલ્યોએ જપ અને સ્નાનમાં તત્પર રહીને, ચતુરાનનના આશ્રમમાં જે બન્યું, તે હું હવે તમને કહું છું.
તત્ર દુશ્ચારિણી કાચિદ્રાત્રૌ બ્રાહ્મણવંશજા
ત્યાં રાત્રે બ્રાહ્મણ કુળની એક સ્ત્રી, જે ખરાબ વર્તન કરતી હતી,
અજ્ઞાતા પતિના માત્રા તથાન્યૈરપિ બાંધવૈઃ
તે પતિ, માતા અને અન્ય સગાઓને અજાણી હતી.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય દૃષ્ટા સા કેનચિ દ્દ્વિજાઃ
પછી થોડા સમય પછી, કોઈકએ તેને જોઈ લીધી, હે દ્વિજો.
અથાસૌ કોપસંયુક્તસ્તસ્યા ભર્તા સુનિષ્ઠુરૈઃ
પછી તેના પતિએ ગુસ્સાથી ભરાઈને તેને ખૂબ કઠોર રીતે ટકોર કરી.
અથ સા ધાર્ષ્ટ્યમાસાદ્ય સ્ત્રીસ્વભાવં સમાશ્રિતા
પછી તે સ્ત્રીએ ધૈર્ય રાખીને અને સ્ત્રીસ્વભાવને આધારે હિંમત પકડી.