વેપમાના ભયોદ્વિગ્ના શોકસાગરમધ્યગા । તતઃ સ્વગોકુલં પ્રાપ્તા રભમાણા મુહુર્મુહુઃ
કાંપતી, ભયથી ગભરાયેલી, દુ:ખના દરિયામાં ગરકાવ, વારંવાર દોડતી રહી અને આખરે પોતાના ગોકુલ પહોંચી.
તસ્યાઃ શબ્દં તતઃ શ્રુત્વા જ્ઞાત્વા વત્સઃ સ્વમાતરમ્
પછી તેની અવાજ સાંભળી, વાછરડાએ પોતાની માતાને ઓળખી.
અકાલાગમનં તસ્યા રૌદ્રં ભંભારવં તથા
એના અનોખા સમયે આવવું ખૂબ જ ભયાનક અને ભયજનક લાગ્યું.
કિમર્થમન્યવેલાયાં સમાયાતા વદસ્વ મે
મને કહો, તું આ અનોખા સમયે શા માટે આવી છે?
આગતાઽહં તવ સ્નેહાત્કુરુ તૃપ્તિં યથેપ્સિતામ્
હું તારા પ્રેમથી આવી છું; તું તારી ઈચ્છા પ્રમાણે તૃપ્તિ મેળવે.
અપશ્ચિમમિદં પુત્ર દુર્લભં માતૃદર્શનમ્
પુત્ર, માતા સાથેનું આ મળવું દુર્લભ છે અને ફરીથી નહીં મળે.
વ્યાઘ્રસ્ય કામરૂપસ્ય દાતવ્યં જીવિતં મયા
મારે હવે રૂપ બદલી શકતા વાઘને મારું જીવન આપવું છે.
મયાઽદ્ય તત્ર ગંતવ્યં મૃગરાજસમીપતઃ 7.3.29.
આજે મારે મૃગરાજ પાસે જવું જ પડશે.
શ્લાઘ્યં હિ મરણં મેઽદ્ય ત્વયા સહ ન સંશયઃ
આજે તારી સાથે મારો મરણ થાય એ મારા માટે ગૌરવની વાત છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
એકાકિનાઽપિ મર્ત્તવ્યં યસ્માન્મયા ત્વયા વિના
તારા વિના પણ, એકલી હોવા છતાં, મારે મરવું જ પડશે.
યા ગતિર્માતૃભક્તાનાં ધ્રુવં સા મે ભવિષ્યતિ
માતાપિતાની ભક્તિ રાખનારને જે ગતિ મળે છે, એ જ મારી પણ થશે.
અથવાઽત્રૈવ તિષ્ઠ ત્વં શપથાઃ સંતુ મે તવ
અથવા, તું અહીં જ રહી જા; તારા વચન મારા માટે માન્ય રહે.
જનન્યા વિપ્રયુક્તસ્ય જીવિતં ન હિ મે પ્રિયમ્
માતાથી વિયોગ થાય ત્યારે જીવન મને પ્રિય નથી.
નાસ્તિ માતૃસમો નાથો નાસ્તિ માતૃસમા ગતિઃ
માતા જેટલો રક્ષક કોઈ નથી અને માતા જેવી ગતિ પણ બીજે ક્યાંય નથી.
ન ચાયમન્યભૂતાનાં મૃત્યુઃ સ્યાદન્યમૃત્યુતઃ
મૃત્યુ કોઈ જીવ માટે જુદો નથી, એ બીજા મૃત્યુથી અલગ નથી.
અપશ્ચિમમિદં પુત્ર માતુઃ સન્દેશમુત્તમમ્
પુત્ર, આ તારી માતાનો છેલ્લો અને શ્રેષ્ઠ સંદેશ છે.
વને ચર સદા વત્સ અપ્રમાદપરો ભવ
બાળક, હંમેશા જંગલમાં સાવચેત રહીને રહેવું.
ન ચ લોભેન ચર્તવ્યં વિષમસ્થં તૃણં ક્વચિત્ 7.3.29.
લોભમાં આવીને ક્યારેય પણ ખતરનાક જગ્યાએ ઘાસનું એક તણું પણ ન ઉછાળવું.
સમુદ્રમટવીં યુદ્ધં વિશંતે લોભમોહિતાઃ
લોભ અને મોહમાં ફસાઈને લોકો દરિયા, જંગલ અને યુદ્ધમાં પ્રવેશે છે.
લોભાત્પ્રમાદાદાશ્વાસાત્પુરુષો બાધ્યતે ત્રિભિઃ
માણસને ત્રણ વસ્તુઓ દુઃખ આપે છે: લોભ, બેદરકારી અને ખોટી આશા.
આત્મા ચ સતતં પુત્ર રક્ષિતવ્યઃ પ્રયત્નતઃ
પુત્ર, પોતાનું રક્ષણ હંમેશા પૂરેપૂરા પ્રયત્નથી કરવું જોઈએ.
તિર્યગ્ભ્યઃ પાપયોનિભ્યઃ સદા વિચરતા વને
જંગલમાં ફરતી વખતે હંમેશા પ્રાણીઓ અને દુષ્ટ જાતિમાંથી સાવધાન રહેવું.
અસ્માકં પ્રતિવાચં ચ શૃણુ શોકવિનાશિનીમ્ વિશ્રાન્તશ્ચ પુનર્યાતિ તદ્વદ્ભૂતસમાગમઃ
અમારો જવાબ સાંભળ, જે દુઃખ દૂર કરે છે; જેમ આરામ કર્યા પછી માણસ પાછો આવે છે, તેમ જીવનો મળાપણો પણ એવો જ છે.
સ્વમાતરં સખીવર્ગં તતો દ્રષ્ટું સમાગતા
તેઓ પોતાની માતા અને સખીગણને જોવા માટે ત્યાં ભેગા થયા.
અબ્રવીચ્ચ તતો વાક્યં પુત્રશોકેન દુઃખિતા
પછી પુત્રના શોકથી પીડાયેલી એ સ્ત્રીએ આ શબ્દો કહ્યા.
અનાથમબલં દીનં ફેનપં મમ પુત્રકમ્
મારો પુત્ર ફેનપ નિરાધાર, નબળો અને દુઃખી છે.
ભાવિનીનામયં પુત્રઃ સાંપ્રતં ચ વિશેષતઃ
આ પુત્ર ભવિષ્ય માટે નિર્ધારિત છે, અને ખાસ કરીને હવે.
ચરંતં વિષમે સ્થાને ચરંતં પરગોકુલે 7.3.29.
એ ખતરનાક જગ્યાએ પણ જાય છે અને બીજા કોઈની ગાયોમાં પણ ફરતો રહે છે.
ક્ષમધ્વં ચ મહાભાગા યાસ્યેઽહં સત્યસંશ્રયાત્
મહાન ભાવવાળી બહેનો, મને માફ કરજો; હવે હું સત્યનો આધાર લઈને જઈશ.
સર્વાસ્તા વચનં શ્રુત્વા તસ્યાઃ શોકસમન્વિતાઃ
એના વચન સાંભળીને બધી સ્ત્રીઓ દુઃખથી ભરાઈ ગઈ.