ઋતુકાલેઽપિ સંપ્રાપ્તે સુતા મમ સમુદ્ભવાઃ
મારે યોગ્ય સમય આવતાં પણ પુત્રીઓ જ જન્મી હતી.
ઋતુ સ્નાતાં તુ યો ભાર્યાં સંનિધૌ નોપગચ્છતિ
પણ જો પતિ, સ્ત્રી ઋતુ પછી સ્નાન કરીને હાજર હોય ત્યારે પણ, તેની પાસે ન જાય,
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સલજ્જો રાત્રિનાયકઃ પ્રોવાચાધોમુખો દક્ષં પ્રકરિષ્યે વચસ્તવ
પછી એ વાત સાંભળી, રાત્રિના સ્વામી શરમાઈને, માથું નમાવી દક્ષને કહ્યું: 'હું તમારું કહેલું કરીશ.'
તતો હૃષ્ટમના દક્ષઃ સુતાઃ સર્વા હિમદ્યુતે ૬.૬૩.
પછી દક્ષ આનંદિત મનથી પોતાની બધી પુત્રીઓને હિમદ્યુતિને આપી દીધી.
૩ ચન્દ્રોઽપિ પૂર્વવત્સર્વાસ્તાઃ પરિત્યજ્ય દક્ષજાઃ
પણ ચંદ્રે, પહેલાંની જેમ, દક્ષની બધી પુત્રીઓને છોડી દીધી.
અથ તા દુઃખિતા ભૂયો જગ્મુર્યત્ર પિતા સ્થિતઃ
પછી એ દુઃખી પુત્રીઓ ફરીથી પોતાના પિતા પાસે ગઈ.
એતત્તાત મહદ્દુઃખમસ્માકં વર્તતે હૃદિ
'પિતા, આ મોટું દુઃખ અમારે હૃદયમાં વસી ગયું છે.'
યત્પુનસ્ત્વં કૃતસ્તેન કામુકેન દુરાત્મના
'કારણ કે તમે એ કામી અને દુષ્ટના કહ્યા પ્રમાણે કર્યું.'
તદ્દુઃખં ન વયં શક્તા હૃદિ ધર્તું કથંચન
'આ દુઃખ અમે હૃદયમાં જરા પણ સહન કરી શકતા નથી.'
વિશેષાત્તવ વાક્યેન નિષિદ્ધો રાત્રિનાયકઃ દૌર્ભાગ્યદુઃખસંતપ્તાસ્ત્યજામો યેન જીવિતમ્
'ખાસ કરીને, તમારા શબ્દોથી રાત્રિના સ્વામી રોકાઈ ગયા, અને અમને દુર્ભાગ્યના દુઃખે દાઝી નાખ્યા, તેથી અમે જીવવું પણ નથી ઈચ્છતા.'
શશાપ શર્વરીનાથં ગત્વા તત્સંનિધૌ તતઃ
પછી દક્ષ, તેના પાસે જઈ, રાત્રિના સ્વામી ને શાપ આપ્યો.
યસ્માત્પાપ ન મે વાક્યં ત્વયા ધર્મસમન્વિતમ્
'હે પાપી, ધર્મ સાથે જોડાયેલી મારી વાતો તું સાંભળી નથી,'
એવમુક્ત્વા યયૌ દક્ષશ્ચન્દ્રોઽપિ દ્વિજસત્તમાઃ
આ રીતે કહીને દક્ષ ચાલ્યો ગયો અને ચંદ્ર પણ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
તતોઽસૌ કૃશતાં પ્રાપ્તઃ સંપરિત્યજ્ય રોહિણીમ્ ૬.૬૩.
પછી તેણે રોહિણીને પણ છોડી દીધી અને બહુ દુર્બળ બની ગયો.
ક્ષયવ્યાધિપ્રણાશાય પૃચ્છ માનશ્ચિકિત્સકાન્
પછી પોતાની ક્ષયની બિમારી મટાડવા માટે તેણે વૈદ્યોને પૂછ્યું.
તથાપિ મુચ્યતે નૈવ યક્ષ્મણા સ નિશાપતિઃ
છતાં પણ, રાત્રિના સ્વામી ક્ષય રોગમાંથી મુક્ત થયો નહીં.
તતો વૈરાગ્યમાપન્નસ્તીર્થયાત્રાપરાયણઃ
પછી તેને વૈરાગ્ય આવ્યું અને તે તીર્થયાત્રામાં લાગી ગયો.
અથાસૌ ભ્રમમાણસ્તુ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ
પછી તે તીર્થો અને મંદિરોમાં ભટકતો રહ્યો.
તત્ર સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા પ્રભાસં વીક્ષ્ય રાત્રિપઃ
ત્યાં સ્નાન કરીને શુદ્ધ બની, રાત્રે પ્રભાસને જોયો.
અપશ્યદ્રોમકંનામ સ મુનિ સંશિતવ્રતમ્
ત્યાં તેણે રોમક નામના મुनિને જોયા, જે પોતાના વ્રતમાં અડગ હતા.
તં દૃષ્ટ્વા સ પ્રણમ્યોચ્ચૈ સ્તતઃ પ્રોવાચ સાદરમ્
તેણે તેમને જોઈને ઊંડો નમસ્કાર કર્યો અને પછી આદરપૂર્વક વાત કરી.
પરિક્ષીણોઽસ્મિ વિપ્રેંદ્ર ક્ષયવ્યાધિપ્રભાવતઃ
હું ક્ષયના રોગના પ્રભાવથી બહુ દુર્બળ થઈ ગયો છું, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.
મયા ચિકિત્સકાઃ પૃષ્ટાસ્તૈરુક્તં ભેષજં કૃતમ્
મેં વૈદ્યોને પૂછ્યા હતા; તેમણે જે દવા કહી, તે મેં લીધી છે.
યદિ નૈવોપદેશં મે કઞ્ચિત્ત્વં સંપ્રદાસ્યસિ ૬.૬૩.
જો તમે મને કોઈ ઉપદેશ આપશો નહીં—
શક્યતે કિં પુનસ્તસ્ય દક્ષસ્યામિતતેજસઃ
એ અમિત તેજવાળા દક્ષ માટે તો કયું ઉપાય શક્ય છે?
તસ્માદત્રોપદેશં તે પ્રયચ્છામિ સુસંમતમ્
એથી, હું અહીં તને સારી રીતે વિચારેલો ઉપદેશ આપું છું.
નાદેયં કિંચિદસ્તીહ દેવદેવસ્ય શૂલિનઃ
દેવોના દેવ ત્રિશૂલધારી માટે અહીં કંઈ અપ્રાપ્ય નથી.
અષ્ટષષ્ટિષુ તીર્થેષુ સત્યં વાસઃ સદા ક્ષિતૌ
અઠ્ઠાવન તીર્થોમાં, પૃથ્વી પર હંમેશાં વસવું સાચું છે.
આરાધય તતો નિત્યં શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા
એથી, શ્રદ્ધાથી શુદ્ધ થયેલા મનથી રોજ તેમનું પૂજન કર.
તસ્મિન્પ્રભાસકે ક્ષેત્રે દિવ્યલિંગાનિ શૂલિનઃ
પ્રભાસના એ ક્ષેત્રમાં ત્રિશૂલધારીના દૈવી લિંગો છે.