કૃતાશ્ચ શપથાસ્તત્ર સ્નાત્વા ભાગીરથીજલે
ત્યાં ભાગીરથીના જળમાં સ્નાન કર્યા પછી શપથ લેવાયા.
પુનશ્ચ રુચિરં હાસ્યં કૃત્વા તેન સમં બહુ ૬.૫૮.
પછી ફરીથી, તેની સાથે ઘણું આનંદથી હાસ્ય થયું.
સ ત્યક્તો બાંધવૈઃ સર્વૈઃ કલત્રૈરપિ વલ્લભૈઃ
તે પોતાના બધા સગાંઓ અને પ્રિય પત્નીઓ દ્વારા છોડી દેવાયો હતો.
જાતશ્ચ તત્પ્રભાવેન કુષ્ઠેન પરિવર્જિતઃ
તે કુષ્ટરોગના કારણે બધા લોકો દ્વારા તિરસ્કૃત થયો.
ન કાર્યઃ શપથસ્તસ્માત્તસ્યાગ્રેઽપિ લઘુર્દ્વિજાઃ
અત્યારે, દ્વિજજનોએ, એવા વ્યક્તિ સામે કદી પણ—even મજાકમાં—શપથ ન કરવો જોઈએ.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શિવગંગામાહાત્મ્યવર્ણનંનામ અષ્ટપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે, હાટકેશ્વર ક્ષેત્રના મહિમા અને શિવગંગાના મહાત્મ્યનું વર્ણન કરતો, એકાશી હજાર શ્લોકોવાળું સ્કાંદ મહાપુરાણના છઠ્ઠા નાગરખંડમાં આ અઢીપંચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
શિવશ્ચ પરયા ભક્ત્યા તથા વિષ્ણુર્દ્વિજોત્તમાઃ
શિવ અને વિષ્ણુ બંને, શ્રેષ્ઠ દ્વિજજન, પરમ ભક્તિથી પૂજાય છે.
યસ્તાન્પૂજયતે ભક્ત્યા માનુષો ભક્તિતસ્તતઃ
જે મનુષ્ય તેમને ભક્તિથી પૂજે છે, તે ભક્તિના કારણે સુખ પ્રાપ્ત કરે છે.
હસ્તિનાપુરસંસ્થેન વિદુરેણ પુરા દ્વિજાઃ
પ્રાચીન સમયમાં, દ્વિજજનોએ, હસ્તિનાપુર શહેરમાં વિદુર નામનો એક પુરુષ હતો.
અપુત્રસ્ય ગતિર્લોકે કીદૃક્સંજાયતે પરે
પુત્ર વિનાના મનુષ્યને આ લોક અને પરલોકમાં કેવી ગતિ મળે છે?
દ્વાદશાનામપિ તથા યદ્યેકોઽપિ ન વિદ્યતે
અને, જો બારમાંથી એક પણ પુત્ર હાજર ન હોય,
ઔરસઃ ક્ષેત્રજશ્ચૈવ ક્રયક્રીતશ્ચ પાલિતઃ કાનીનશ્ચ સહોઢશ્ચ અશ્વત્થો બ્રહ્મવૃક્ષકઃ
માતાના ગર્ભમાંથી જન્મેલો પુત્ર, બીજાની પત્નીથી જન્મેલો પુત્ર, ખરીદેલો પુત્ર, દત્તક લીધેલો પુત્ર, લગ્ન પહેલાં જન્મેલો પુત્ર, માતા સાથે સ્વીકારેલો પુત્ર, પિપળના વૃક્ષથી જન્મેલો પુત્ર અને બ્રહ્મવૃક્ષથી જન્મેલો પુત્ર—
એતેષામપિ યદ્યેકઃ પુરુષાણાં ન જાયતે
આ પુત્રોમાંથી એક પણ મનુષ્યને ન મળે,
સૂત ઉવાચ તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય ગાલવસ્ય મહાત્મનઃ
સૂતાએ કહ્યું: મહાન આત્મા ગાલવના એ વચન સાંભળ્યા પછી,
તપ્તસ્તં ગાલવઃ પ્રાહ મા ત્વં દુઃખપદં વ્રજ
ગાલવે દયાથી કહ્યું: 'તમે દુઃખના માર્ગે જશો નહીં.'
તસ્માત્પ્રાપ્સ્યસિ નિઃશેષં ફલં પુત્રસમુદ્ભવમ્ ૬.૫૯.
તેથી, તમે પુત્રથી મળતા ફળને સંપૂર્ણ રીતે પ્રાપ્ત કરશો.
હાટકેશ્વરજે ક્ષેત્રે સર્વવૃદ્ધિશુભોદયે
હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાં, જ્યાં સર્વ સમૃદ્ધિ અને શુભતા મળે છે,
તત્સ્થાનં ગાલવોદ્દિષ્ટં હર્ષેણ મહતાન્વિતઃ
ગાલવે દર્શાવેલું તે સ્થાન, તેણે મોટા આનંદથી પ્રાપ્ત કર્યું.
વૈવાહિકેન વિધિના કૃતકૃત્યો બભૂવ હ
શાસ્ત્રોક્ત લગ્નવિધિથી, તેણે પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું.
સ દૃષ્ટ્વા કુરુવૃદ્ધસ્ય કીર્તનાનિ મહાત્મનઃ
કુરુવંશના મહાન વૃદ્ધના ગુણગાન જોઈને,
તતો માહેશ્વરં લિંગં વટાધસ્તાદ્વિધાય સઃ
પછી તેણે વટ વૃક્ષની નીચે મહેશ્વરનું લિંગ સ્થાપિત કર્યું.
નિવેશ્ય ચ તથા દિવ્યં બ્રાહ્મણેભ્યો ન્યવેદયત્ ભવદ્ભિઃ સકલા ચાસ્ય ચિન્તાકાર્યા સદૈવ હિ
એ રીતે દિવ્ય લિંગ સ્થાપિત કરીને, તેણે બ્રાહ્મણોને જાણ કરી, 'તમારે હંમેશા તેની તમામ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.'
તથા વંશોદ્ભવા યે ચ પુત્રાઃ પૌત્રાસ્તથાપરે
તે જ રીતે, વંશમાં જન્મેલા પુત્રો, પૌત્રો અને અન્ય લોકો—
તતો જગામ વિદુરઃ સ્વપુરં પ્રતિ હર્ષિતઃ ૬.૫૯.
પછી વિદુર આનંદિત થઈને પોતાના શહેર તરફ પાછો ગયો.
માઘમાસસ્ય સપ્તમ્યાં સૂર્યવારેણ યો નરઃ
માઘ માસની સાતમી તારીખે, જ્યારે રવિવાર આવે, કોઈપણ પુરુષ—
શિવં વા સોમવારેણ શુક્લાષ્ટમ્યાં વિશેષતઃ
અથવા સોમવારના દિવસે, ખાસ કરીને શુક્લ અષ્ટમી પર, જે શિવની પૂજા કરે—
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન દેવાનાં તત્ત્રયં શુભમ્
એથી, સર્વ પ્રયત્નથી ત્યાં દેવોના પવિત્ર ત્રયનું સન્માન કરવું જોઈએ.
તત્ર સિદ્ધિં ગતાઃ પૂર્વં મુનયઃ સંશિતવ્રતાઃ
ત્યાં પહેલાં કાળમાં, નિશ્ચયવ્રત ધરાવતા ઋષિઓએ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
તતસ્તત્સિદ્ધિદં જ્ઞાત્વા લિંગં વૈ પાકશાસનઃ
પછી, એ લિંગ સિદ્ધિ આપનાર છે એવું જાણીને, પાકશાસન (ઇન્દ્ર) એ પણ તેની પૂજા કરી.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય વિદુરસ્તત્ર ચાગતઃ
કેટલાક સમય પછી, વિદુર પણ ત્યાં આવ્યો.