તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સ્નાનં તત્ર સમાચરેત્
એથી, દરેક પ્રયત્નથી ત્યાં સ્નાન કરવું જોઈએ.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખંડે કનખલતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષઙ્વિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે એકાશી હજાર શ્લોકો ધરાવતી શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણની સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના ત્રીજા અર્બુદખંડમાં 'કનખલ તીર્થ મહિમા' નામે છવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
યત્ર ચક્રં પુરા મુક્તં વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના
જ્યાં પ્રાચીન કાળે શક્તિશાળી વિષ્ણુએ ચક્ર છોડ્યું હતું—
નિહત્ય દાનવાન્સંખ્યે કૃત્વા સ્નાનં સુનિર્ઝરે
લડાઈમાં દાનવોને મારી, તેણે શુદ્ધ ધારે સ્નાન કર્યું.
તત્ર શ્રાદ્ધં તુ યઃ કુર્યાચ્છયને બોધને હરેઃ
ત્યાં, જે કોઈ હરિના નિદ્રા કે જાગરણ સમયે શ્રાદ્ધ કરે છે—
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખંડે ચક્રતીર્થપ્રભાવવર્ણનંનામ સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે એકાશી હજાર શ્લોકો ધરાવતી શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણની સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના ત્રીજા અર્બુદખંડમાં 'ચક્ર તીર્થ મહિમા' નામે સત્તાવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
યત્ર સ્નાતો નરઃ સમ્યઙ્મનુષ્યો જાયતે સદા
જે ત્યાં યોગ્ય રીતે સ્નાન કરે છે, તે હંમેશા માનવ જન્મ પામે છે.
ન તિર્યક્ત્વમવાપ્નોતિ કૃત્વાઽપિ બહુપાતકમ્
ઘણા પાપ કર્યા હોય તો પણ, તેને કદી પશુ જન્મ મળતો નથી.
મૃગયૂથમનુપ્રાપ્ત વ્યાધવ્યાપ્તં સમન્તતઃ
શિકારીઓએ ચારેય બાજુથી ઘેરેલું હરણોનું ટોળું—
સદ્યો મનુષ્યતાં પ્રાપ્તાઃ પૂર્વજાતિસ્મરાસ્તથા
તેઓ તરત જ માનવ જન્મ પામ્યા અને પૂર્વજન્મ પણ યાદ રાખ્યા.
ચાપબાણધરાઃ સર્વે યથા વૈ યમકિંકરાઃ
બધા ધનુષ્ય-બાણ ધારણ કરેલા, યમના દૂત જેવાં લાગતા હતા.
મૃગયૂથમનુ પ્રાપ્તમસ્મિન્સ્થાને જલાશ્રયે વયં સર્વે પરિશ્રાંતાઃ ક્ષુત્તૃડ્ભ્યાં ચ વિશેષતઃ
આ સ્થળે, જળાશ્રયે, હરણોના ટોળા સાથે અમે બધા ખૂબ થાકેલા છીએ, ખાસ કરીને ભૂખ અને તરસથી.
તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવેણ સત્યમેતદસંશયમ્
આ તીર્થની મહિમાથી, આ વાત સાચી છે અને તેમાં કોઈ શંકા નથી.
કૃત્વા સ્નાનં જલે તસ્મિન્સદ્યઃ સિદ્ધિં ગતા નૃપ
જે રાજા, અહીંના પાણીમાં સ્નાન કરતાં જ તરત જ સફળતા મળે છે.
તતઃ શક્રસ્તુ તદ્દૃષ્ટ્વા તીર્થં પાપહરં નૃપ
પછી, રાજા, ઇન્દ્રે એ પાપ હટાવતું તીર્થ જોયું.
અદ્યાપિ મનુજાસ્તત્ર બુધાષ્ટમ્યાં નરાધિપ 7.3.28.
અજેય, આજેય પણ બુદ્ધિશાળી લોકો અષ્ટમીના દિવસે ત્યાં જાય છે.
પિતૃમેધફલં કૃત્સ્નં શ્રાદ્ધદાનાદવાપ્નુયુઃ
તેઓને પિતૃયજ્ઞ, શ્રાદ્ધ અને દાનથી મળતું આખું ફળ અહીં મળે છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખંડે મનુષ્યતીર્થપ્રભાવ વર્ણનંનામાષ્ટાવિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણના એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના ત્રીજા અર્બુદખંડમાં 'મનુષ્યતીર્થના મહિમાનું વર્ણન' નામે અઠ્ઠાવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
યત્ર સ્નાતો નરઃ સમ્યઙ્મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ
જે સ્થળે માણસ યોગ્ય રીતે સ્નાન કરે છે, ત્યાં તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.
પુરાઽભૂન્નૃપતિર્નામ સુપ્રભઃ પરવીરહા
પહેલાં એક સુપ્રભ નામનો શૂરવીર રાજા હતો, જે દુશ્મનોને હરાવતો હતો.
ન તથા સ્ત્રીષુ નો ભોગે નાશ્વયાને ન વારણે
સ્ત્રીઓમાં, ભોગોમાં, ઘોડા કે હાથીની સવારીમાં પણ એવી તૃપ્તિ નહોતી.
સ કદાચિન્નૃપશ્રેષ્ઠ મૃગાસક્તોઽર્બુદં ગતઃ
એક વખત, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તે શિકારપ્રેમી અર્બુદ પર ગયો.
સ્તનં ધયન્તીં સુસ્નિગ્ધાં શિશોઃ ક્ષીરાનુરાગિણઃ
તેને એક મૃગણી દેખાઈ, જે પોતાના બચ્ચાને પ્રેમથી દૂધ પિવડાવી રહી હતી.
અથ સા પાર્થિવં દૃષ્ટ્વા પ્રગૃહીતશરાસનમ્
પછી, તેણે રાજાને તણાયેલું ધનુષ્ય લઈને જોયો.
તતઃ સા કોપસન્તપ્તા ભૂપાલં પ્રત્યભાષત
પછી, ગુસ્સાથી ભરાઈને, એ મૃગણીએ રાજાને કહ્યું.
શયાનો મૈથુનાસક્તઃ સ્તનપો વ્યાધિપીડિતઃ
શયન કરતી, મિલન કરતી, દૂધ પિવડાવતી કે રોગથી પીડાતી—
તદદ્ય મરણં જાતં મમ સર્વં નૃપાધમ
હવે, રાજા, મારા માટે બધાં રીતે મૃત્યુ આવી ગયું છે.
યસ્માદહમધર્મેણ હતા ભૂમિપતે ત્વયા 7.3.29.
કારણ કે, ધરતીના રાજા, તું મને અધર્મથી મારી નાખી છે.
તાં વૈ પ્રસાદયામાસ પ્રાણશેષાં તદા મૃગીમ્
પછી તેણે, જીવતી બચેલી એ મૃગણીને શાંત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
અવિવેકાન્મયા ભદ્રે હતા ત્વં નિર્ઘૃણેન ચ
હે ભદ્રે, અજ્ઞાન અને નિર્દયતાથી મેં તને મારી નાખી છે.