તસ્માદહં ગમિષ્યામિ ત્વં ચ તિષ્ઠાત્ર ગોકુલે
અત્યારે હું જાઉં છું, તું અહીં ગોકુલમાં જ રહી જા.
તત્કથં મમ જીવં ત્વં રક્ષસ્યસુભિરાત્મનઃ ૬.૫૧.
પુત્ર, તું તારી સારી બુદ્ધિથી મારી જિંદગીની કેવી રીતે રક્ષા કરશે?
અપશ્ચિમમિદં પુત્ર માતૃસંદિષ્ટમુત્તમમ્
પુત્ર, આ તારી માતાએ આપેલું છેલ્લું અને ઉત્તમ ઉપદેશ છે.
ભ્રમમાણો વને પુત્ર મા પ્રમાદં કરિષ્યસિ
પુત્ર, જંગલમાં ફરતી વખતે ક્યારેય બેદરકારી કરવી નહીં.
સમુદ્રમટવીં યુદ્ધં વિશંતે લોભમોહિતાઃ
લોભ અને મોહમાં આવીને જે લોકો સમુદ્ર કે જંગલમાં યુદ્ધ કરવા જાય છે, તેઓ નાશ પામે છે.
લોભાત્પ્રમાદાદ્વિશ્રંભાત્પુરુષો વધ્યતે ત્રિભિઃ
પુત્ર, માણસને લોભ, બેદરકારી અને અવિશ્વાસ – આ ત્રણ વસ્તુઓથી વિનાશ થાય છે.
આત્મા પુત્ર ત્વયા રક્ષ્યઃ સર્વદૈવ પ્રય ત્નતઃ
પુત્ર, તારે હંમેશા જાગૃત રહીને પોતાનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
વિષમસ્થં તૃણાન્નાદ્યં કથંચિત્પુત્રક ત્વયા
પુત્ર, જોખમવાળી જગ્યાએનું ઘાસ ક્યારેય ન ખાવું.
એવં સંભાષ્ય તં વત્સમવલિહ્ય મુહુર્મુહુઃ
આ રીતે કહીને, એ વારંવાર પોતાના વાછરડાને ચાટી રહી.
તતઃ સખીજનં સર્વં ગતા દ્રષ્ટું દ્વિજોત્તમાઃ
પછી એ પોતાની બધી સખીઓને મળવા, મહાન દ્વિજોને જોવા ગઈ.
તતઃ પ્રોવાચ તાઃ સર્વા ગત્વાઽરણ્યં દ્વિજોત્તમાઃ
પછી એ બધાને, જંગલમાં જઈને, શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને સંબોધી બોલી.
બહુલે ચંપકે દામે વસુધારે ઘટસ્રવે ૬.૫૧.
ઘણા ચંપાના વૃક્ષો વચ્ચે, ધરાની ધારા અને વહેતા ઘડામાં.
તથાન્યા ધેનવો યાશ્ચ સંસ્થિતા ગોકુલાંતિકે અદ્યાહં નિજયૂથસ્ય ભ્રમંતી નાતિદૂરતઃ
એ જ રીતે, ગોકુલ પાસે ઊભેલી બીજી ગાયો પણ આજે, હું મારા જૂથથી બહુ દૂર જાય વિના ફરું છું.
તતશ્ચ ગહનં પ્રાપ્તા વનં માનુષવર્જિતમ્
પછી એ લોકો ઘન જંગલમાં પહોંચ્યા, જ્યાં કોઈ માનવ નહોતો.
યુષ્માકં દર્શનાર્થાય સુતસંભાષણાય ચ
તમને જોવા અને મારા પુત્ર સાથે વાત કરવા માટે.
દૃષ્ટઃ સંભાષિતઃ પુત્રઃ શાસિતશ્ચ મયા હિ સઃ
મારા પુત્રને મેં જોયો, વાત કરી અને યોગ્ય રીતે સમજાવ્યું પણ છે.
અજ્ઞાનાજ્જ્ઞાનતો વાપિ ભવતીનાં મયા કૃતમ્
મારે જાણે કે અજાણતાં કે જાણતાં, તમે સૌ માટે કંઈક કર્યું છે.
અનાથો હ્યબલો દીનઃ ક્ષીરપો મમ બાલકઃ
મારો દીકરો અનાથ છે, નબળો છે, દુઃખી છે અને દૂધ પીધો છે.
ભ્રમમાણોઽસમે સ્થાને વ્રજમાનોઽન્યગોકુલે
અજાણ્યા સ્થળે ભટકતી, બીજા ગોકુલ તરફ જઈ રહી હતી.
અહં તત્ર ગમિષ્યામિ સ વ્યાઘ્રો યત્ર સંસ્થિતઃ
હું ત્યાં જઇશ, જ્યાં એ વાઘ ઊભો છે.
આપદ્ધર્મં ન વેત્સિ ત્વં નૂનં યેન પ્રગચ્છસિ
તને મુશ્કેલીના સમયે શું કરવું એ ખબર નથી, એટલે જ તું આ રીતે જઈ રહી છે.
ન નર્મયુક્તં વચનં હિનસ્તિ ન સ્ત્રીષુ જાતિર્ન વિવાહકાલે ૬.૫૧.
મજાકમાં કહેલા શબ્દો નુકસાન કરતા નથી; સ્ત્રીઓમાં કે લગ્ન સમયે પણ કોઈ દોષ નથી.
તસ્માત્તત્ર ન ગંતવ્યં દોષો નાસ્ત્યત્ર તે શુભે
એથી, તારે ત્યાં જવું નહીં; આમાં તારો કોઈ દોષ નથી, હે શુભે.
આત્મપ્રાણહિતાર્થાય ન સાધૂનાં પ્રશસ્યતે
પોતાના જીવ અને લાભ માટે કરેલી ક્રિયા સજ્જનોમાં પ્રશંસનીય નથી.
સત્યે પ્રતિષ્ઠિતો લોકો ધર્મઃ સત્યે પ્રતિષ્ઠિતઃ
આ જગત સત્ય પર ટકેલું છે; ધર્મ પણ સત્ય પર આધાર રાખે છે.
વિષ્ણવે પૃથિવીં દત્ત્વા બલિઃ પાતાલમાશ્રિતઃ
વિષ્ણુને પૃથ્વી આપીને બલિ પાતાળમાં ગયો હતો.
યઃ સ્વં વાક્યં પ્રતિજ્ઞાય ન કરોતિ યથોદિતમ્
જે પોતે પ્રતિજ્ઞા કરીને પણ કહ્યું તેમ નથી કરતો,
યા ત્વં સત્યપ્રતિષ્ઠાર્થં પ્રાણાંસ્ત્યજસિ દુસ્ત્યજાન્
તમે તો સત્ય માટે, એ મુશ્કેલ ત્યાગી શકાય તેવા પ્રાણ ત્યજી રહ્યા છો.
કિં ત્વાં કલ્યાણિ વક્ષ્યામઃ સ્વયં ધર્માર્થવાદિનીમ્
હે કલ્યાણી, તું પોતે ધર્મની વાત કરે છે, તો તને હવે શું કહીએ?
તસ્માદ્ગચ્છ મહાભાગે ન શોચ્યઃ પુત્રકસ્તવ
એથી, હે મહાભાગ્યવતી, તું હવે જા; તારો પુત્ર શોક કરવા જેવો નથી.