રાજસૂયકૃતેઽસ્માકં સદા બુદ્ધિઃ પ્રવર્તતે
અમારી બુદ્ધિ હંમેશા રાજસૂય યજ્ઞ કરવા માટે જ લાગેલી છે.
સર્વૈસ્તૈર્જાયતે યજ્ઞઃ પાર્થિવૈઃ કરદીકૃતૈઃ
એ યજ્ઞ બધા એવા રાજાઓ દ્વારા થાય છે, જેમણે કર આપ્યો છે.
તતો યુદ્ધાર્થિનં માં તે વારયંતિ હિતૈષિણઃ
એથી, તારા ભલાઈ ઈચ્છનાર લોકો મને યુદ્ધ માટે અટકાવે છે.
તસ્માત્તવ પ્રસાદેન રાજસૂયો ભવેન્મખઃ
તારા કૃપાથી રાજસૂય યજ્ઞ સફળ થશે.
સોઽપિ લબ્ધવરો ભૂપઃ સ્વમેવ ભવનં ગતઃ
એ રાજા, વર પ્રાપ્ત કરીને, પોતાના મહેલમાં પાછા ગયો.
એવં તેન નરેન્દ્રેણ પૂર્વં તત્ર વિનિર્મિતૌ
એ રીતે, એ રાજાએ પૂર્વે ત્યાં એ બંને સ્થાપ્યા હતા.
યસ્તાભ્યાં કુરુતે પૂજાં સંપ્રાપ્તે પંચમી દિને સુતં પ્રાપ્નોતિ સોઽભીષ્ટં સ્વવંશોદ્ધરણક્ષમમ્
જે વ્યક્તિ પાંચમો દિવસે એ બંનેની પૂજા કરે છે, તે પોતાના વંશને આગળ વધારવા માટે યોગ્ય અને ઈચ્છિત પુત્ર પામે છે.
સૂત ઉવાચ તત્રૈવાસ્તિ મહાપુણ્યો હ્રદતીરે વ્યવસ્થિતઃ
સૂત બોલ્યા: એ જ સ્થળે, તળાવના કાંઠે, મહાન પુણ્યવાળું સ્થાન છે.
દૃષ્ટ્વા પ્રમુચ્યતે પાપાન્મનુષ્યઃ કલશેશ્વરમ્
કળશેશ્વરનું દર્શન કરવાથી માણસ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
પુરાસીત્કલશોનામ યદુવંશસમુદ્ભવઃ
પહેલાં, યદુવંશમાં જન્મેલો કળશ નામનો રાજા હતો.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય દુર્વાસા મુનિ સત્તમઃ
પછી, એક સમયે, શ્રેષ્ઠ મુનિ દુર્વાસા આવ્યા.
અથોત્થાય નૃપસ્તૂર્ણં સમ્મુખઃ પ્રયયૌ મુદા
રાજા તરત ઊભો થઈને આનંદપૂર્વક મુનિની સામે મળવા ગયો.
તતઃ પ્રણમ્ય તં ભક્ત્યા પ્રક્ષાલ્ય ચરણૌ સ્વયમ્
પછી, રાજાએ ભક્તિથી મુનિને વંદન કર્યું અને પોતે જ તેમના પગ ધોઈ દીધા.
ઇદં રાજ્યમમી પુત્રા ઇમા નાર્ય ઇદં ધનમ્
તે કહ્યું: 'આ રાજ્ય, આ પુત્રો, આ પત્નીઓ અને આ ધન—'
ગૃહાગતાય વિપ્રાય વ્રતિનેઽસ્મદ્વિધાય ચ
'—મારા ઘરમાં આવેલા બ્રાહ્મણ, વ્રતધારી અને મારા જેવા માટે છે.'
ન મે કિઞ્ચિદ્ધનૈઃ કાર્યં ન રાજ્યેન નૃપોત્તમ
મને ધન કે રાજ્યની કોઈ જરૂર નથી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
તસ્માદ્યત્કિઞ્ચિદન્નં તે સિદ્ધમસ્તિ ગૃહે નૃપ ૬.૪૯.
તેથી, રાજા, તમારા ઘરમાં જે કંઈ ભોજન તૈયાર છે—
અન્નં ભોજ્યકૃતે તસ્મૈ પ્રદદૌ સ્વયમેવ હિ
રાજાએ પોતે જ ભોજન તૈયાર કરી તેમને આપ્યું.
વ્યઞ્જનાનિ વિચિત્રાણિ પક્વાન્નાનિ બહૂનિ ચ તથા માંસં વિચિત્રં ચ લવણાદ્યૈઃ સુસંસ્કૃતમ્
વિવિધ સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ, અનેક પકવાંન અને વિવિધ મસાલા-મીઠાંથી તૈયાર કરેલું માંસ પણ હતું.
અથાસૌ બુભુજે વિપ્રઃ ક્ષુત્ક્ષામસ્ત્વરયાન્વિતઃ
પછી, બ્રાહ્મણ ભૂખથી થાકેલો અને ઉત્સુક થઈને ખાવા લાગ્યો.
અથ તૃપ્તેન માંસસ્ય જ્ઞાતસ્તેન રસો દ્વિજાઃ
ભોજન પછી, દ્વિજને માંસનો સ્વાદ સમજાયો.
યસ્માન્માંસં ત્વયા દત્ત્વા વ્રતભંગઃ કૃતો મમ
'તમે મને માંસ આપ્યું, તેથી મારું વ્રત તૂટ્યું છે.'
તતઃ સ ભૂપતિર્ભીતઃ પ્રણમ્ય ચ મુનીશ્વરમ્
પછી, ડરેલો રાજા મુનિશ્વરને વંદન કરવા લાગ્યો.
તવ ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠસ્ય મયા ભક્તિઃ કૃતા મુને
'મુનિ, તમારી ભૂખથી સુકાઈ ગયેલી ગળાને હું ભક્તિથી સેવા કરી.'
તસ્માત્કુરુ પ્રસાદં મે ભક્તસ્ય વિનતસ્ય ચ
'તેથી, હું ભક્ત અને નમ્ર છું, કૃપા કરીને મને આશીર્વાદ આપો.'
વિશેષેણ વ્રતસ્યાંતે ચાતુર્માસ્યોદ્ભવસ્ય ચ
ખાસ કરીને વ્રતના અંતે અને ચાતુર્માસના આરંભ સમયે—
ઉપવાસપરો ભૂત્વા માંસમશ્નાતિ યો દ્વિજઃ ૬.૪૯.
જે દ્વિજ ઉપવાસમાં તત્પર રહીને માંસ ખાય છે,
તસ્માદ્વ્રતં પ્રણષ્ટં મે ચાતુર્માસ્યસમુદ્ભવમ્
એથી, ચાતુર્માસ્ય વ્રતથી ઉત્પન્ન થયેલું મારું વ્રત નષ્ટ થઈ જાય છે.
ભક્તિયુક્તસ્ય દીનસ્ય નિર્દોષસ્ય વિશેષતઃ
ખાસ કરીને, જે ભક્તિથી ભરેલો, દુઃખી અને નિર્દોષ હોય,
દર્શયિષ્યતિ તે મુક્તિસ્તદા તૂર્ણં ભવિષ્યતિ
તેને મુક્તિ દર્શાવવામાં આવશે અને તે ઝડપથી પ્રાપ્ત થશે.