વિશેષાદ્ધર્ષસંયુક્તા વિવિધૈર્ગીતવાદનૈઃ તદારભ્ય નૃપાઃ સર્વે પ્રચક્રુર્વિસ્મયાન્વિતાઃ
વિશેષ ઉત્સાહ સાથે, વિવિધ ગીતો અને વાદ્યો સાથે, બધા રાજાઓએ આ શરૂ કર્યું અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયા.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે સમુત્થાય સ ભૂપતિઃ અનુજ્ઞાપ્ય યયૌ હૃષ્ટઃ સસૈન્યઃ સ્વપુરં પ્રતિ ॥ ૬.૪૭.
પછી, સવારના નિર્મળ સમયે, રાજાએ ઉઠી, વિદાય લઈને, આનંદપૂર્વક પોતાની સેના સાથે પોતાના શહેર તરફ રવાના થયો.
તતઃ કાલેન સંપ્રાપ્ય દેહાન્તં સ મહીપતિઃ
કેટલાક સમય પછી, એ રાજાએ જીવનનો અંત પ્રાપ્ત કર્યો.
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં મહાકાલસમુદ્ભવમ્
મહાકાળના ઉદ્ભવ વિશે આ બધું હુંએ તમને જણાવ્યું છે.
આશ્રમો ઽસ્તિ સુવિખ્યાતો નાનાદ્રુમસમાવૃતઃ
એક આશ્રમ છે, જે ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે, અનેક વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો છે.
યત્ર તેન તપસ્તપ્તં સંસ્થાપ્યોમામહેશ્વરૌ
ત્યાં તેણે તપ કર્યું અને ઉમા તથા મહેશ્વરને સ્થાપિત કર્યા.
આસીદ્રાજા હરિશ્ચંદ્રસ્ત્રિશંકુતનયઃ પુરા
કદી એક રાજા હતો, હરિશ્ચંદ્ર, જે ત્રિશંકુનો પુત્ર હતો.
ન દુર્ભિક્ષં ન ચ વ્યાધિર્નાકાલમરણં ધ્રુવમ્
ત્યાં ક્યારેય દુર્ભિક્ષ, રોગ કે અસમય મૃત્યુ નહોતું.
કાલવર્ષી સદા મેઘઃ સસ્યાનિ પ્રચુરાણિ ચ
મેઘો હંમેશા સમયે વરસાદ વરસાવતા, અને પાક બહુ જ વધારે થતો.
૨ દંડસ્તત્રાભવદ્વાસ્તૌ ગૃહરોધોઽક્ષદેવને
ત્યાં દંડ માત્ર ચોરી, ઘરકેદ અથવા જૂવાની માટે જ લાગતો.
સ્નેહક્ષયશ્ચ દીપેષુ વિવાહે ચ કરગ્રહઃ
દીવાઓમાં સ્નેહનો ક્ષય થતો, અને લગ્નમાં હાથ પકડી લેવાતું.
તસ્યૈવં ગુણયુક્તસ્ય સાર્વભૌમસ્ય ભૂપતેઃ
એવા ગુણોથી ભરેલા, સર્વભૌમ એવા એ રાજા માટે—
તતઃ પુત્રકૃતે ગત્વા ચકાર સુમહત્તપઃ
પછી, પુત્ર માટે, તે ગયો અને ભારે તપ કર્યુ.
પંચાગ્નિસાધકો ગ્રીષ્મે વર્ષાસ્વાકાશસંસ્થિતઃ ૬.૪૮.
ગર્મીમાં તેણે પાંચ અગ્નિનું સાધન કર્યું અને વરસાદમાં આકાશ નીચે જ રહ્યો.
તતો વર્ષસહસ્રાંતે તસ્ય તુષ્ટો મહેશ્વરઃ
પછી, હજાર વર્ષ પૂરા થયા પછી, મહાદેવ તેની પર ખુશ થયા.
તતસ્તં પ્રણિપત્યોચ્ચૈઃ સ્તુત્વા સૂક્તૈઃ શ્રુતૈરપિ
પછી, ઊંચી ભક્તિથી તેને વંદન કરીને, વેદના સ્તુતિઓથી તેની પ્રશંસા કરી.
ત્વત્પ્રસાદાત્સુરશ્રેષ્ઠ યત્કિંચિદ્ધરણીતલે
તમારી કૃપાથી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, ધરતી પર જે કંઈ છે—
યસ્માત્ત્વયા મહામૂર્ખ ન પ્રણામઃ કૃતો મમ
કેમ કે, તું મહામૂર્ખ, મને વંદન કર્યું નથી,
તવ સંલપ્સ્યતે પુત્રો યથોક્તઃ શૂલપાણિના ૬.૪૮.
તે રીતે, તારો પુત્ર તારી સાથે વાત કરશે, જેમ શૂળધારી ભગવાને કહ્યું છે.
એવમુક્ત્વા ભગવતી સાર્ધં દેવેન શંભુના
એ રીતે બોલી, દેવી શંભુ ભગવાન સાથે—
સોઽપિ રાજા વરં લબ્ધ્વા શાપં ચ તદનંતરમ્
એ રાજાએ, વર પ્રાપ્ત કરીને અને પછી શાપ પણ મળ્યો,
એકાસનં સમારૂઢૌ કૃત્વા ગૌરી મહેશ્વરૌ
ગૌરી અને મહેશ્વર એક જ આસન પર બેઠા,
વિશેષેણ દદૌ દાનં બ્રાહ્મણેભ્યો મહીપતિઃ
મહિપતીએ બ્રાહ્મણોને વિશેષ દાન આપ્યું.
તતઃ સંવત્સરસ્યાંતે ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ
પછી, વર્ષના અંતે, પુણ્યશાળી વૃષભધ્વજ ભગવાન—
તતઃ સ નૃપતિસ્તાભ્યાં યુગપદ્વિધિપૂર્વકમ્
પછી એ રાજાએ, બંને સાથે, વિધિ પ્રમાણે એકસાથે ક્રિયા કરી.
પુરા દેવિ મયાનંદપૂરે વ્યાકુલ ચેતસા
એક વખત, દેવી, આનંદપુરમાં, હું ચિંતિત મનથી હતો,
દેહાર્ધધારિણી દેવિ સદા ત્વં શૂલધારિણઃ
દેવી, તું હંમેશા શૂલધારી ભગવાનના અર્ધ શરીર ધારણ કરનાર છે—
યસ્તં નમતિ દેવેશં તેન ત્વં સર્વદા નતા ॥ નતાયાં ત્વયિ દેવેશો નતઃ સ્યાદિતિ મે મતિઃ
જે ભગવાનના ભગવાનને વંદન કરે છે, તે દ્વારા તું હંમેશા વંદિત થાય છે; જ્યારે તને વંદન થાય છે, ત્યારે ભગવાન પણ વંદિત થાય છે—મારી એવી માન્યતા છે.
તથાપિ ચ પૃથક્ત્વેન મયા ત્વં તુ નતા સહ ૬.૪૮.
ત્યાં છતાં, હું તને અલગથી પણ વંદન કર્યુ છે.
તસ્માત્કુરુ પ્રસાદં મે યઃ પુરોક્તઃ પુરારિણા
એથી, મને એ કૃપા આપ, જે પહેલા પુરારી ભગવાને કહ્યું હતું.