એવં ચિંતયમાનસ્ય મમ સા દયિતા તતઃ
જ્યારે હું આવું વિચારી રહ્યો હતો, ત્યારે મારી પ્રિય પત્ની—
મા નાથ કુરુ પદ્માનાં વિક્રયં ધનલોભતઃ ૬.૪૭.
હે સ્વામી, ધન માટે કમળો વેચવાનું ન કરો.
ઉપવાસો બલાજ્જાતઃ સસ્યાભાવાદસંશયમ્
અન્નની અછતથી, બળજબરીથી ઉપવાસ થયો, એમાં કોઈ શંકા નથી.
તત્રોભાભ્યાં કૃતં સ્નાનં દિવા સરસિ શોભને
ત્યાં, અમે બંને દિવસમાં સુંદર સરોવરમાં સ્નાન કર્યું.
તસ્માદ્દેવં મહાકાલં પૂજયામોઽધુના વયમ્
એથી, હવે મહાકાળ ભગવાનની પૂજા કરીએ.
તૈઃ પદ્મૈઃ સત્ત્વમાસ્થાય કૃત્વા પૂજાં દ્વિજોત્તમાઃ
એ કમળો લઈને, ભક્તિથી અમે પૂજા કરી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
ક્ષુત્પીડયા સમાયાતા નૈવ નિદ્રા કથંચન
ભૂખની પીડાથી મને ઝાંખી આવી નથી, ઊંઘ તો આવી જ નથી.
તતઃ પ્રભાતસમયે પ્રોદ્ગતે રવિમંડલે
પછી, સવારે, જ્યારે સૂર્યનું મંડળ ઊગ્યું—
અથ સા દયિતા મહ્યં તદાદાય કલેવરમ્
પછી, મારી પ્રિય પત્નીએ એ શરીર મારી માટે લીધું.
તત્પ્રભાવાદહં જાતઃ કાંતીનાથો મહીપતિઃ
એ શક્તિથી હું કાંતીનો રાજા બન્યો.
તતઃ સ્વયંવરં પ્રાપ્તા માં વિજ્ઞાય નિજં પતિમ્
પછી, તેણે સ્વયંવર મેળવ્યું અને મને પોતાનો પતિ ઓળખી લીધો.
એતસ્માત્કારણાદસ્ય મહાકાલસ્ય જાગરમ્ ૬.૪૭.
આ કારણથી મહાકાળ માટે જાગરણ કરવામાં આવ્યું.
અનયા પ્રિયયા સાર્ધં પુષ્પધૂપાનુલેપનૈઃ
આ પ્રિય સાથે, ફૂલ, ધૂપ અને લિપનથી—
કૃતો વિપ્રા મયા ત્વેષ સ તદા રાત્રિજાગરઃ
હે બ્રાહ્મણો, મેં એ રાતનું જાગરણ ઉત્સાહથી કર્યું.
અધુના શ્રદ્ધયા યુક્તો યથોક્તવિધિના તતઃ
હમણાં, શ્રદ્ધા સાથે, જેમ કહેવામાં આવ્યું હતું એમ, તેણે વિધિપૂર્વક કર્યાઓ પૂજાનાં કામો કર્યા.
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં મયા સત્યં દ્વિજોત્તમાઃ
હુંએ તમને આ બધું સાચું કહીને જણાવ્યું છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
પ્રચક્રુર્જપતેસ્તસ્ય સાધુવાદાનનેકશઃ
તેણે જપ કર્યો ત્યારે, બધા લોકોએ અનેક વખત તેની પ્રશંસા કરી.
મહાકાલપ્રસાદેન ન કિંચિદ્દુર્લભં ભુવિ
મહાકાળની કૃપાથી પૃથ્વી પર કંઈ પણ અપ્રાપ્ય નથી.
તસ્માદ્વિશેષતઃ સર્વે વર્ષેવર્ષે વયં નૃપ
એથી, હે રાજા, અમે બધા ખાસ કરીને દર વર્ષે આ કરીએ છીએ.
તતઃ સ પાર્થિવસ્તે ચ સર્વ એવ દ્વિજાતયઃ
પછી એ રાજા અને બધા બ્રાહ્મણોએ પણ એ જ કર્યું.
વિશેષાદ્ધર્ષસંયુક્તા વિવિધૈર્ગીતવાદનૈઃ તદારભ્ય નૃપાઃ સર્વે પ્રચક્રુર્વિસ્મયાન્વિતાઃ
વિશેષ ઉત્સાહ સાથે, વિવિધ ગીતો અને વાદ્યો સાથે, બધા રાજાઓએ આ શરૂ કર્યું અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયા.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે સમુત્થાય સ ભૂપતિઃ અનુજ્ઞાપ્ય યયૌ હૃષ્ટઃ સસૈન્યઃ સ્વપુરં પ્રતિ ॥ ૬.૪૭.
પછી, સવારના નિર્મળ સમયે, રાજાએ ઉઠી, વિદાય લઈને, આનંદપૂર્વક પોતાની સેના સાથે પોતાના શહેર તરફ રવાના થયો.
તતઃ કાલેન સંપ્રાપ્ય દેહાન્તં સ મહીપતિઃ
કેટલાક સમય પછી, એ રાજાએ જીવનનો અંત પ્રાપ્ત કર્યો.
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં મહાકાલસમુદ્ભવમ્
મહાકાળના ઉદ્ભવ વિશે આ બધું હુંએ તમને જણાવ્યું છે.
આશ્રમો ઽસ્તિ સુવિખ્યાતો નાનાદ્રુમસમાવૃતઃ
એક આશ્રમ છે, જે ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે, અનેક વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો છે.
યત્ર તેન તપસ્તપ્તં સંસ્થાપ્યોમામહેશ્વરૌ
ત્યાં તેણે તપ કર્યું અને ઉમા તથા મહેશ્વરને સ્થાપિત કર્યા.
આસીદ્રાજા હરિશ્ચંદ્રસ્ત્રિશંકુતનયઃ પુરા
કદી એક રાજા હતો, હરિશ્ચંદ્ર, જે ત્રિશંકુનો પુત્ર હતો.
ન દુર્ભિક્ષં ન ચ વ્યાધિર્નાકાલમરણં ધ્રુવમ્
ત્યાં ક્યારેય દુર્ભિક્ષ, રોગ કે અસમય મૃત્યુ નહોતું.
કાલવર્ષી સદા મેઘઃ સસ્યાનિ પ્રચુરાણિ ચ
મેઘો હંમેશા સમયે વરસાદ વરસાવતા, અને પાક બહુ જ વધારે થતો.
૨ દંડસ્તત્રાભવદ્વાસ્તૌ ગૃહરોધોઽક્ષદેવને
ત્યાં દંડ માત્ર ચોરી, ઘરકેદ અથવા જૂવાની માટે જ લાગતો.