કસ્મિંશ્ચિદથ સંપ્રાપ્તે કથાંતે તે મુનીશ્વરાઃ
કથા પૂરી થયા પછી, કોઈ સમયે, એ શ્રેષ્ઠ મુનિઓ,
વૈશાખીદિવસે રાજંસ્ત્વં સદાભ્યેત્ય દૂરતઃ
વૈશાખના દિવસે, રાજા, તું હંમેશા દૂરથી આવે છે,
પ્રકરોષિ પ્રયત્નેન ત્યક્ત્વાન્યાઃ સકલાઃ ક્રિયાઃ
તમે બાકી બધાં કામો છોડીને, પ્રયત્નપૂર્વક વિધિ કરો છો,
ન તે યદિ રહસ્યં સ્યાત્તદાઽશેષં પ્રકીર્તય ૬.૪૭.
જો તને કોઈ રહસ્ય નથી, તો બધું સંપૂર્ણ રીતે કહો.
યુષ્માભિઃ કીર્તયિષ્યામિ તથાપ્યખિલમેવ હિ ॥ ૨૧૦ અહમાસં વણિગ્જાત્યા પુરા વૈ વૈદિશે પુરે
હું પણ તમને બધું કહીશ. પહેલાં, હું વૈદિશા શહેરમાં વેપારી કુળમાં જન્મ્યો હતો.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય ભગવાન્પાકશાસનઃ
પછી, કોઈ સમયે, ભગવાન પાકશાસન,
તતો વૃષ્ટિનિરોધેન સર્વે લોકાઃ ક્ષુધાર્દ્દિતાઃ
પછી, વરસાદ બંધ થવાથી, બધા લોકો ભૂખથી પીડાતા હતા.
તતોઽહં સ્વાં સમાદાય પત્નીં ક્ષુત્ક્ષામગાત્રિકામ્
પછી, હું મારી પત્ની, જે ભૂખથી દુર્બળ થઈ હતી, તેને લઈને નીકળી પડ્યો.
સૌરાષ્ટ્રં મનસિ ધ્યાત્વા પ્રસ્થિતસ્તદનન્તરમ્
પછી મેં સૌરાષ્ટ્રને મનમાં રાખી તરત જ રવાના થયો.
ક્રમેણ ગચ્છમાનોઽથ ભિક્ષાન્નકૃતભોજનઃ
હું ધીરે ધીરે આગળ વધતો હતો અને ભિક્ષા માંગી મળેલું અન્ન ખાધું.
તત્ર રમ્યં મયા દૃષ્ટં પદ્મિનીખણ્ડમંડિતમ્
ત્યાં મેં સુંદર, કમળોથી સજેલું સ્થાન જોયું.
તતોઽહં તત્સમાસાદ્ય સ્નાતઃ શીતેન વારિણા
પછી એ જગ્યાએ પહોંચીને મેં ઠંડા પાણીમાં સ્નાન કર્યું.
અથાહં ભાર્યયા પ્રોક્તો ગૃહાણેશ જલાશયાત્ ૬.૪૭.
પછી મારી પત્નીએ કહ્યું, 'પ્રભુ, તળાવમાંથી થોડા કમળ લઈ લો.'
તતો મયા ગૃહીતાનિ પદ્માનિ દ્વિજસત્તમાઃ
ત્યારે મેં કમળો ભેગા કર્યા, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
ચમત્કારપુરં પ્રાપ્ય તતોઽહં દ્વિજસત્તમાઃ
પછી હું ચમત્કારપુર શહેરમાં પહોંચ્યો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
ન કશ્ચિત્પ્રતિગૃહ્ણાતિ તાનિ પદ્માનિ માનવઃ
કોઈ માણસે મારા પાસેથી એ કમળો લીધા નહીં.
અથ ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠસ્ય શ્રાંતસ્ય મમ ભાસ્કરઃ
પછી હું ભૂખથી થાકેલો અને ગળો સૂકાયેલો હતો, ત્યારે સૂર્ય...
તતો વૈરાગ્યમાપન્નઃ સુપ્તોઽહં ભગ્નમંદિરે ॥ તાનિ પદ્માનિ ભૂપૃષ્ઠે નિધાય સહ ભાર્યયા
પછી હું નિરાસ થઈને, ભંગાયેલા મકાનમાં પત્ની સાથે કમળો જમીન પર રાખીને ઊંઘવા ગયો.
અથાર્ધરાત્રે સંપ્રાપ્તે શ્રુતો ગીતધ્વનિર્મયા
પછી અર્ધી રાતે મને ગીતનો અવાજ સંભળાયો.
તસ્માદ્ગચ્છામિ ચેત્કશ્ચિત્પદ્માન્યેતાનિ મે નરઃ
એથી મેં વિચાર્યું, 'કاش કોઈ માણસ મારા કમળો લઈ જાય.'
એવં વિનિશ્ચયં કૃત્વા પદ્માન્યાદાય સત્વરમ્
એ રીતે નક્કી કરીને, મેં ઝડપથી કમળો ઉઠાવ્યા.
તતશ્ચાયતને તસ્મિન્પ્રાપ્તોઽહં મુનિપુંગવાઃ અગ્રસ્થિતૈર્દ્વિજશ્રેષ્ઠૈર્જપગીતપરાયણૈઃ ॥ ૬.૪૭.
પછી હું એ મંદિરમાં ગયો, હે મહાન મુનિઓ, જ્યાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો આગળ ઊભા રહી જપ અને ગીતમાં તત્પર હતા.
એકે નૃત્યં પ્રકુર્વંતિ ગીતમન્યે જપં પરે
કેટલાક નૃત્ય કરતાં, કેટલાક ગીત ગાતા અને કેટલાક જપમાં વ્યસ્ત હતા.
તતઃ કશ્ચિન્મયા પૃષ્ટઃ ક્રિયતે જાગરોઽત્ર કિમ્
પછી મેં એકને પૂછ્યું, 'અહીં જાગરણ કેમ થાય છે?'
તેનોક્તમેષ દેવસ્ય મહાકાલસ્ય જાગરઃ
તેને કહ્યું, 'આ મહાકાળ દેવના જાગરણ છે.'
અદ્ય પુણ્યતિથિર્નામ વૈશાખી પુણ્યદા પરા મહાકાલસ્ય દેવસ્ય સૌખ્યં પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્
આજે વૈશાખી નામની પવિત્ર તિથિ છે, જે શ્રેષ્ઠ પુણ્ય આપે છે; મહાકાળ દેવથી નિશ્ચિત સુખ મળે છે.
સંતિ પદ્માનિ મે યચ્છ મૂલ્યમાદાય ભદ્રક
મારે કમળો આપો, ભાવ લઈને, હે શુભકર્મી.
તતોઽવધારિતં ચિત્તે મયા બ્રાહ્મણસત્તમાઃ
પછી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, મારા મનમાં આ વાત પક્કી થઈ.
ન મયા સુકૃતં કિંચિદન્યદેહાંતરે કૃતમ્
મારે કોઈ પણ બીજા જન્મમાં સારા કામ કર્યા નથી.
પરં ક્ષુત્ક્ષામકંઠેયં ભાર્યા મે પ્રિયવાદિની
મારી પત્ની, જે મીઠા બોલે છે, તે ભૂખ અને તરસથી પીડાય છે.