સ્કન્દપુરાણમ્

નાન્યઃ શક્તઃ સુરશ્રેષ્ઠ મુનિમેનં કથંચન

બીજો કોઈ, હે શ્રેષ્ઠ દેવ, આ મુનિની સરખામણી કદી કરી શકતો નથી.

અથ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ

પછી, તેમના શબ્દો સાંભળીને, વૃષભધ્વજ ભગવાને—

અબ્રવીચ્ચ મુને કસ્માત્ત્વયૈતન્નૃત્યતેઽધુના

મુનિ, તું આ સમયે શા માટે નૃત્ય કરે છે?

એવમુક્તઃ સ વિપ્રેંદ્રઃ શંકરેણ દ્વિજોત્તમાઃ ૬.૪૦.

શંકર ભગવાને આમ પૂછતાં, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ એ વિપ્રે—

કિં નપશ્યસિ મે બ્રહ્મન્કરાચ્છાકરસો મહાન્

બ્રાહ્મણ, શું તું નથી જોઈ રહ્યો કે મારા હાથમાંથી મહાન અમૃતની ધારા વહે છે?

એતસ્માત્કારણાદ્વિપ્ર નૃત્યમેતત્કરોમ્યહમ્

બ્રાહ્મણ, આ કારણથી જ હું આ નૃત્ય કરું છું.

એવં તુ વદતસ્તસ્ય ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ

એમ બોલતાં, વૃષભધ્વજ ભગવાને—

નિશ્ચક્રામ તતો ભસ્મ હિમસ્ફટિકસંનિભમ્

ત્યાંથી, બરફ જેવી ચમકતી ભસ્મ બહાર આવી.

તતઃ પ્રોવાચ તં વિપ્રં સ દેવો દ્વિજસત્તમાઃ

પછી, એ દેવએ બ્રાહ્મણને કહ્યું—

તથાપ્યહં મુનિશ્રેષ્ઠ ન નૃત્યં કર્તુમુત્સહે

મુનિમાં શ્રેષ્ઠ, છતાં પણ હું આ નૃત્ય કરવા સક્ષમ નથી.

વિરામં કુરુ તસ્માત્ત્વં નૃત્યાદસ્માદ્વિગર્હિતાત્

તેથી, આ નૃત્ય, જે ટાળવું જોઈએ, તે તું બંધ કર.

અબ્રવીત્ત્વામહં મન્યે નાન્યં દેવાન્મહેશ્વરાત્

મારે એવું લાગે છે કે દેવોમાં મહેશ્વર સિવાય બીજું કોઈ નથી.

સ્થાનેઽત્ર ભવતા સાર્ધમહં સ્થાસ્યામિ સર્વદા ॥ ૬.૪૦.

અત્યારે, હું હંમેશા અહીં તારી સાથે રહીશ.

આનન્દિતેન ભવતા પ્રાર્થિતોઽહં યતો મુને એતત્પુરં ચ મે નામ્ના આનન્દાખ્યં ભવિષ્યતિ

મુનિ, તું આનંદથી મને વિનંતી કરી છે, તેથી આ શહેર મારા નામે 'આનંદ' તરીકે ઓળખાશે.

એવમુક્ત્વા મહાદેવો ગતશ્ચાદર્શનં તતઃ

એમ કહીને, મહાદેવ પછી અદૃશ્ય થઈ ગયા.

અથ તે પન્નગાઃ પ્રોચુઃ પ્રણિપત્ય મુનીશ્વરમ્

પછી, એ પન્નાગોએ મુનિમાં શ્રેષ્ઠને વંદન કરીને કહ્યું—

તસ્માત્કુરુ પ્રસાદં નો યથા સ્યાદ્દારુણં વિષમ્

તેથી, અમારે પર કૃપા કર, જેથી અમારો વિષ ભયંકર ન રહે.

તસ્માદેવંવિધાઃ સર્વે જલસર્પા ભવિષ્યથ

તેથી, તમે બધા જલમાં રહેતા સાપ બની જશો.

સૂત ઉવાચ તતઃપ્રભૃતિ સંજાતા જલસર્પા મહીતલે

સૂત કહે છે: ત્યારથી પૃથ્વી પર જલમાં રહેતા સાપો જન્મ્યા.

અથ તસ્મિન્હ્રદે મર્ત્યાઃ સ્નાત્વા સારસ્વતે શુભે

પછી, જ્યારે મનુષ્યો એ શુભ સારસ્વતી તળાવમાં સ્નાન કરે છે,

અથ ભીતઃ સહસ્રાક્ષો ગત્વા દેવં પિતામહમ્

પછી, ભયથી, હજારો આંખો ધરાવતો દેવ ભગવાન પિતામહ પાસે ગયો.

ત્વત્પ્રસાદાત્સમુદ્વીક્ષ્ય ગચ્છંતિ મનુજા દિવમ્ સારસ્વતં નરાસ્તત્ર સ્નાત્વા યાંતિ ત્રિવિષ્ટપમ્

તમારી કૃપાથી, લોકો ત્યાં જઈને સ્વર્ગમાં પહોંચે છે; તે સ્થળે, જે મનુષ્યો સારસ્વતીમાં સ્નાન કરે છે, તેઓ ઉત્તમ લોકમાં જાય છે.

અપિ પાપસમાચારાઃ સર્વધર્મબહિષ્કૃતાઃ ૬.૪૦.

અહીં સુધી કે, પાપી વર્તન ધરાવનાર અને બધા ધર્મોથી વંચિત થયેલા લોકો પણ,

શુભાશુભપરિજ્ઞાનં સર્વેષામેવ દેહિનામ્

શુભ અને અશુભનું જ્ઞાન બધાં જીવાતમાઓને હોય છે.

તસ્માત્ત્યજ ત્વં માં દેવ યદ્વા તત્તીર્થમુત્તમમ્

એ કારણે, હે દેવ, તમે είτε મને છોડો είτε એ ઉત્તમ તીર્થને.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા યમસ્ય પ્રપિતામહઃ

યમના એ શબ્દો સાંભળીને, પિતામહે—

તતઃ શક્રો હ્રદં ગત્વા પૂરયામાસ પાંસુભિઃ

પછી, શક્રે તળાવમાં જઈને તેને માટીથી ભર્યું.

અદ્યાપિ મનુજઃ સમ્યક્ત સ્મિન્સ્થાને વ્યવસ્થિતઃ

આજે પણ, જે મનુષ્ય અહીં યોગ્ય રીતે સ્થિર છે—

સોઽપિ મંકણકસ્તત્ર સાર્દ્ધં દેવેન શંભુના

ત્યાં, મંકણક પણ ભગવાન શંભુ સાથે,