મોહનાય રિપૂણાં ચ યો જપેદ્વિષ્ણુસંહિતામ્
જે કોઈ દુશ્મનોને ભમાવવા માટે વિષ્ણુ સંહિતા મંત્રનો જાપ કરે છે—
વશીકરણહેતોર્યઃ કૂષ્માંડીઃ પ્રજપેન્નરઃ
જે કોઈ વશીકરણ માટે કુષ્માંડી મંત્રોનો જાપ કરે છે—
યઃ સ્તંભાય રિપૂણાં વૈ પ્રાજાપત્યં ચ વારુણમ્ મંત્રસંસ્તંભિતાસ્તસ્ય જાયંતે સર્વશત્રવઃ
જે કોઈ દુશ્મનોને સ્થિર કરવા માટે પ્રજાપત્ય કે વારુણ મંત્રનો જાપ કરે છે, તેના બધા શત્રુઓ મંત્રની શક્તિથી બંધાઈ જાય છે.
જપેત્કાલી કરાલીતિ યઃ શોષાય નરો દ્વિજાઃ
જે કોઈ સુકાવા માટે કાળી કે કરાળી મંત્રનો જાપ કરે છે, હે દ્વિજો—
એષ મંત્રસ્તદા જપ્તો હ્યગસ્ત્યેન મહાત્મના
આ મંત્ર મહાન આત્મા અગસ્ત્યે ત્યારે જાપ કર્યો હતો.
એતત્પ્રભાવં યત્પીઠં મંત્રાણાં સિદ્ધિકારકમ્
મંત્રોને સિદ્ધિ આપનાર એ પીઠની એ જ શક્તિ છે.
યો વાંછતિ પુનઃ સ્વર્ગં સ તત્ર દ્વિજસત્તમાઃ
જે કોઈ ફરીથી સ્વર્ગની ઇચ્છા કરે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, તે ત્યાં જ કરવું જોઈએ.
અથ વાંછતિ યો મોક્ષં વિરક્તો ભવસાગરાત્ ૬.૩૬.
કે જે કોઈ મુક્તિની ઇચ્છા કરે છે અને ભવસાગરથી વિમુખ છે—
તત્કથં સિદ્ધિમાયાતિ મંત્રજાપ્યં હિ સૂતજ
મંત્રજાપમાં કેવી રીતે સિદ્ધિ મળે છે, હે સૂતપુત્ર?
વદતો બ્રાહ્મણેંદ્રસ્ય પુરા દુર્વાસસો મુનેઃ
આ વિષયમાં બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, મુનિ દુર્વાસાએ પ્રાચીન સમયમાં વાત કરી હતી.
તેન પૂર્વં પિતાઽસ્માકં પૃષ્ટો દુર્વાસસા દ્વિજાઃ
દુર્વાસાએ અગાઉ અમારા પિતાને આ વિષયમાં પૂછ્યું હતું, હે દ્વિજો.
દુર્વાસા ઉવાચ સાધયિષ્યામ્યહં મન્ત્રમભીષ્ટં કમપિ વ્રતી
દુર્વાસા બોલ્યા: 'વ્રત પાળનાર માટે હું ઇચ્છિત મંત્ર સિદ્ધ કરી આપીશ.'
પ્રત્યવાયસમોપેતં બહુચ્છિદ્રસમાકુલમ્
પરંતુ તેમાં અનેક અડચણો અને ઘણી ખામીઓ હોય છે.
તસ્માન્મંત્રકૃતે સિદ્ધિં યદિ ત્વં વાંછસિ દ્વિજ
તેથી, જો તું મંત્રક્રીયામાં સિદ્ધિ ઈચ્છે છે, હે દ્વિજ—
તત્ર ચિત્રેશ્વરીપીઠમગસ્ત્યેન વિનિર્મિતમ્
ત્યાં અગસ્ત્યે ચિત્રેશ્વરી પીઠ સ્થાપિત કર્યું હતું.
ન તત્ર જાયતે છિદ્રં પ્રત્યવાયો ન ચ દ્વિજ
ત્યાં કોઈ ખામી ઊભી થતી નથી, અને કોઈ અડચણ પણ નથી, હે દ્વિજ.
ચાતુર્યુંગ્યં હિ તત્પીઠં સ્થિતાનાં સિદ્ધિમાહ રેત્
એ પીઠ ચાર પ્રકારનું છે અને તેમાં સ્થિર થયેલા લોકોને પૂર્ણતા આપે છે.
યો યં સાધયિતું મન્ત્રમિચ્છતિ દ્વિજસત્તમ ॥ ૬.૩૬.
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, જે કોઈ પણ મનુષ્ય મંત્રથી કોઈ કાર્ય સિદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે—
તતો ભવતિ સંસિદ્ધો મંત્રાર્હઃ સ નરઃ શુચિઃ દશાંશેન તુ હોમઃ સ્યાત્સુસમિદ્ધે હુતાશને
પછી એ શુદ્ધ મનુષ્ય મંત્ર માટે યોગ્ય અને સિદ્ધ બને છે; સારી રીતે પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં દશમાંશ હવન કરવું જોઈએ.
તતસ્તુ જાયતે સિદ્ધિર્નૂનં તન્મંત્રસંભવા
પછી એ મંત્રથી નિશ્ચિત રીતે સિદ્ધિ જન્મે છે.
તર્પણૈઃ કન્યકાનાં ચ હોમઃ સ્યાત્સ ફલપ્રદઃ
કન્યાઓને તર્પણ અને હવનથી એ કાર્ય ફળદાયી બને છે.
એતત્કૃતયુગે પ્રોક્તં મંત્રસાધનમુત્ત મમ્
કૃતયુગમાં મંત્રસાધનાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ આ રીતે જણાવવામાં આવ્યો છે.
એતત્ત્રેતાયુગે પ્રોક્તં પાદોનં મન્ત્રસાધનમ્
ત્રેતાયુગમાં આ મંત્રસાધનાનો માર્ગ એક ચોથા ભાગ ઓછો છે.
એવં તત્ર સમાસાદ્ય સિદ્ધિં મંત્રસમુદ્ભવામ્
એ રીતે ત્યાં મંત્રથી ઉદ્ભવેલી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
શાપાનુગ્રહસામર્થ્યસંયુતસ્તેજ સાઽન્વિતઃ
શાપ અને આશીર્વાદની શક્તિથી યુક્ત, તેજથી ભરપૂર બને છે.
તતશ્ચિત્રેશ્વરં પીઠં સમાયાતોઽથ સન્મુનિઃ
પછી એ મુનિ ચિત્રેશ્વરનું પીઠે પહોંચ્યો.
તત્ર સંસાધયામાસ સર્વાન્મંત્રાન્યથાક્રમમ્
ત્યાં એ સર્વ મંત્રોને યોગ્ય ક્રમમાં સિદ્ધ કર્યા.
ઇતિ સંસિદ્ધમંત્રઃ સ ચમત્કારપુરં ગતઃ ૬.૩૬.
મંત્રને પૂર્ણ રીતે સિદ્ધ કરીને એ ચમત્કારપુરમાં ગયો.
અથાપશ્યત્સ વિપ્રાણાં વૃન્દં વૃન્દારકોપમમ્ ॥। એકે વેદવિદસ્તત્ર વેદવ્યાખ્યાનતત્પરાઃ
પછી એ બ્રાહ્મણોનો સમૂહ જોયો, જે દેવોના સમૂહ જેવો લાગતો હતો; કેટલાક ત્યાં વેદમાં પારંગત હતા અને વેદના અર્થ સમજાવવામાં તત્પર હતા.
યજ્ઞવિદ્યાવિદોઽન્યેઽપિ યજ્ઞાખ્યાનપરાયણાઃ
બીજાં યજ્ઞવિદ્યામાં નિપુણ હતા અને યજ્ઞની વાતોમાં તત્પર હતા.