સપ્તર્ષીણાં સુવિખ્યાત આશ્રમઃ સર્વકામદઃ
સપ્તર્ષિઓનું આશ્રમ ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે અને બધાં ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે.
તત્ર શ્રાવણમાસસ્ય પંચદશ્યાં સમાહિતઃ
ત્યાં શ્રાવણ માસની પંદરમી તારીખે, મન એકાગ્ર રાખીને,
કન્દમૂલફલૈઃ શાકૈર્યસ્તત્ર શ્રાદ્ધમાચરેત્
જે ત્યાં કાંદા, મૂળ, ફળ અને શાકભાજીથી શ્રાદ્ધ કરે છે,
પંચમ્યાં શુક્લપક્ષે તુ માસિ ભાદ્રપદે દ્વિજાઃ વિધિનાનેન વિપ્રેન્દ્રાઃ સર્વાનેવ યથાક્રમમ્
ભાદરવા માસના શુક્લપક્ષની પાંચમી તારીખે, હે દ્વિજ, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોએ આ રીતથી બધાં માટે ક્રમસર શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.
ૐ અત્રયે નમઃ ૐ કશ્યપાય નમઃ ૐ ગૌતમાય નમઃ ૐ જમદગ્નયે નમઃ ગૃહ્ણંત્વર્ઘં મયા દત્તમૃષયઃ સર્વકામદાઃ
ૐ અત્રિજીને નમન, ૐ કશ્યપજીને નમન, ૐ ગૌતમજીને નમન, ૐ જમદગ્નિજીને નમન; સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરનારા ઋષિઓ, મેં આપેલ અર્ઘ્ય સ્વીકારો.
વિસ્તરાત્સૂતજ બ્રૂહિ પરં કૌતૂહલં હિ નઃ
હે સૂતજી, વિગતે કહો, કેમ કે અમને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.
સર્વોષધિક્ષયો જાતસ્તતો લોકાઃ ક્ષયાર્દિતાઃ
બધી ઔષધીઓનો નાશ થયો, અને તેથી દુનિયા દુઃખી થઈ ગઈ.
અસ્થિશેષા નિરુત્સાહાસ્ત્યક્તધર્મવ્રતક્રિયાઃ
માત્ર હાડકાં જ બાકી રહ્યા, શક્તિ વગર, ધર્મ અને વ્રત છોડી દીધા.
ત્યજંતિ માતરઃ પુત્રાન્કલત્રાણિ તથા નરાઃ
માતાઓએ પુત્રોને છોડી દીધા, અને પુરુષોએ પણ પત્નીઓને છોડી દીધી.
સંત્યક્તાન્યગ્નિહોત્રાણિ બ્રાહ્મણૈર્યાજકૈરપિ ૬.૩૨.
બ્રાહ્મણો અને યજ્ઞ કરનારોએ પણ અગ્નિહોત્ર ત્યાગી દીધા.
દૃશ્યતે ચૈવ યત્રૈવ સસ્યં વાપિ કથંચન
જે જગ્યાએ કંઈક પાક જોવા મળતું,
એવમન્નક્ષયે જાતે પીડિતે ધરણીતલે
આ રીતે અનાની તંગી આવી અને પૃથ્વી પર દુઃખ છવાઈ ગયું.
અત્રિશ્ચૈવ વસિષ્ઠશ્ચ કશ્યપઃ સુમહાતપાઃ કૌશિકો જમદગ્નિશ્ચ તથૈવારુંધતી સતી
અત્રિ, વસિષ્ઠ, કશ્યપજી, કૌશિક, જમદગ્નિ અને સતી અરુંધતી,
અથ તેષાં સમસ્તાનાં ચંડાભૂત્પરિચારિકા
પછી એ બધાંમાં એક ભયંકર સેવા કરનાર હતી.
તતસ્તે વિષયં પ્રાપ્તા વૃષાદર્ભિમહીપતેઃ
પછી તેઓ વૃષાદર્ભી રાજાના પ્રદેશમાં પહોંચ્યા.
તતસ્તૈઃ પતિતો ભૂમૌ દૃષ્ટો મૃતકુમારકઃ
પછી તેમણે જમીન પર પડેલો મૃત બાળક જોયો.
અપચન્યાવદગ્નૌ તં ક્ષુધયા પરિપીડિતાઃ
ભૂખથી પીડાયેલા, તેમણે તેને અણાદરની આગમાં મૂકી દીધો.
રાક્ષસાનામયં ધર્મો મહામાંસસ્ય ભક્ષણમ્
રાક્ષસોનું રિવાજ છે કે તેઓ ઘણું માંસ ખાતા હોય છે.
સોઽહં સસ્યં પ્રદાસ્યામિ ગ્રામાન્વ્રીહીન્યવાનપિ ૬.૩૨.
હું અનાજ, ગામ અને ભલે ખેતરો પણ આપીશ.
પ્રતિગ્રહસ્ય ભૂપાલા દાપત્કાલેઽપિ નો નૃપ
રાજા, જરૂર પડ્યે પણ શાસકોને ભેટ સ્વીકારવી નહીં જોઈએ.
પશ્ચાત્તપશ્ચરિષ્યામો મહામાંસસમુદ્ભવમ્
પછી, મોટા માંસ ખાવાથી થયેલા પાપ માટે આપણે પ્રાયશ્ચિત કરીશું.
ગ્રાહ્યો મત્તસ્તતઃ સર્વૈર્નાત્ર કાર્યા વિચારણા
મારે બધાએ સ્વીકારવું, અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
સ દૂરાદ્બ્રાહ્મણૈસ્ત્યાજ્યો વિશેષાત્કૃતિભિર્નૃપ
તેને બ્રાહ્મણોએ દૂરથી ટાળવો જોઈએ, ખાસ કરીને જે કૌશલ્ય ધરાવે છે, રાજા.
દશસૂનાસમશ્ચક્રી દશચક્રિસમો ધ્વજી
કર્મ કરનાર દસ પુત્રો જેટલો છે; ધ્વજ ધારક દસ રથો જેટલો છે.
દશસૂનાસહસ્રેણ તુલ્યો રાજપ્રતિગ્રહઃ
રાજાની ભેટ સ્વીકારવી દસ હજાર પુત્રો જેટલી છે.
રૌરવાદિષુ સર્વેષુ નરકેષુ સ પચ્યતે
તે રૌરવ અને બીજા બધા નરકમાં ઉકાળાય છે.
વયમન્યત્ર યાસ્યામો ગ્રહીષ્યામો ન તે ધનમ્
અમે બીજે જઈશું; તારો ધન નહીં લઈએ.
પરિત્યજ્ય કુમારં તં મૃતં તમપિ ભૂમિપમ્
તે કુમાર અને એ મૃત્યુ પામેલા રાજાને છોડીને.
સોઽપિ રાજા તતસ્તૈસ્તુ ભર્ત્સિતોઽતિરુષાન્વિતઃ ૬.૩૨.
પછી, રાજા તેમના દ્વારા ધિક્કારાતા ખૂબ જ ગુસ્સે થયો.
તતઃ સુવર્ણપૂર્ણાનિ વિધાયોદુમ્બરાણિ ચ
તેને સુવર્ણથી ભરેલા ઉદુંબર ફળ તૈયાર કર્યા.