ધિગ્ધિક્પાપસમાચાર ક્ષત્રિયાપસદાત્મક
પાપી વર્તન અને પતિત ક્ષત્રિય સ્વભાવવાળાઓને શરમ આવે.
તસ્માદ્ગચ્છ દ્રુતં યાવન્ન કશ્ચિચ્છપતે દ્વિજઃ
એથી, કોઈ બ્રાહ્મણને નુકસાન થાય એ પહેલાં તું જલદી અહીંથી જા.
ચમત્કારપુરાત્તસ્માદ્વૈલક્ષ્યં પરમં ગતઃ
આ અદ્ભુત ઘટના કારણે તે બહુ શરમાઈ ગયો.
ચિન્તયામાસ રાજેંદ્ર સ્મૃત્વાવસ્થાં પિતુશ્ચ તામ્
રાજાએ પિતાની એ સ્થિતિ યાદ કરીને વિચારવા લાગ્યો.
તતઃ સ સચિવાન્સર્વાન્પ્રેષયિત્વા ગૃહં પ્રતિ ૬.૩૧.
પછી તેણે બધા મંત્રીઓને તેમના ઘરમાં મોકલ્યા.
સ જ્ઞાત્વા નગરે તત્ર બ્રાહ્મણં શંસિતવ્રતમ્
તે શહેરમાં એક પ્રસિદ્ધ વ્રતવાળા બ્રાહ્મણ છે એવું તેને ખબર પડી.
દેવશર્માભિધાનં તુ શરણાગતવત્સલમ્
તેનું નામ દેવશર્મા હતું, જે શરણમાં આવેલા લોકો સાથે પ્રેમથી વર્તે.
તતસ્તુ પ્રાતરુત્થાય કૃત્વાંત્યજમયં વપુઃ
પછી સવારે વહેલા ઉઠીને તેણે ચંડાળનો રૂપ ધારણ કર્યો.
અથ યઃ કુરુતે કર્મ તત્ર વિષ્ઠાપ્રશોધનમ્
હવે ત્યાં જે કોઈ ગંદગી સાફ કરે છે,
કુતસ્ત્વમિહ સંપ્રાપ્તો મદ્વૃત્તેરુપઘાતકૃત્
તુ અહીં કેમ આવ્યો, મારી રીત સામે વર્તન કરનાર?
તસ્યૈવં વદતોઽપ્યાશુ બલાત્સ પૃથિવીપતિઃ
તે这样 બોલતો હતો, ત્યારે રાજાને જલદી જ બળથી પકડી લેવાયો.
તતઃ સંવત્સરસ્યાંતે ચંડાલેન દ્વિજોત્તમાઃ
પછી, વર્ષના અંતે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, ચંડાળ દ્વારા...
સ્વામિંસ્તવ કુલેપ્યેવં ગૂથાશોધનકર્મકૃત્
હે સ્વામી, તમારા કુળમાં તમે ગંદકી સાફ કરવાની સેવા કરી છે.
અથ શ્રુત્વા ચ તદ્વાક્યં સ પ્રાહ દ્વિજસત્તમઃ અધિકારસ્ત્વયાત્મીયસ્તથા કાર્યો યથા પુરા
પછી એ વાત સાંભળીને, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે કહ્યું: 'તમારી સત્તા તમારી છે, અને તમારે પહેલાની જેમ જ ફરજ બજાવવી જોઈએ.'
તદાન્યદિવસે પ્રાપ્તે સોંઽત્યજઃ કોપસંયુતઃ ૬.૩૧.
પછી, બીજો દિવસ આવતા, એ અંત્યજ ગુસ્સાથી ભરાયો હતો.
શસ્ત્રોદ્યતકરં દૃષ્ટ્વા પ્રહારેકૃતનિશ્ચયમ્
જ્યારે તેને હાથમાં હથિયાર ઉંચું રાખીને, મારવાનો નિર્ણય કર્યો હતો, ત્યારે—
તતસ્તસ્ય વિનિષ્ક્રાંતે લોચને તત્ક્ષણાદ્દ્વિજાઃ
પછી, એના આંખ પર માર પડતાં, એ જ ક્ષણે, બ્રાહ્મણો—
તં શ્રુત્વા નિહતં તેન ચંડાલં નિજકિંકરમ્
સાંભળ્યું કે એ અંત્યજ, પોતાનો સેવક, એના દ્વારા મારવામાં આવ્યો છે—
તતઃ પુત્રૈશ્ચ પૌત્રૈશ્ચ સહિતોઽન્યૈશ્ચ બન્ધુભિઃ
પછી, એ પોતાના પુત્રો, પૌત્રો અને અન્ય સગાઓ સાથે—
સોઽપિ સંતાડ્યમાનસ્તુ પ્રહારૈર્જર્જરીકૃતઃ
એ પણ, મારથી પીડાયો, ઘાયલ થયો હતો.
અથ તે વિસ્મિતાઃ સર્વે દેવશર્મપુરઃસરાઃ
પછી, બધા દેવશર્મનના નેતૃત્વમાં, આશ્ચર્યચકિત થયા—
પૃષ્ટશ્ચ કિમિદં કર્મ તવાંત્યજજનોચિતમ્ તત્કિં શાપપરિભ્રષ્ટસ્ત્વં કશ્ચિદ્બ્રાહ્મણોત્તમઃ
અને પૂછ્યું: 'આ કૃત્ય શું છે, જે અંત્યજોને યોગ્ય છે? શું તમે કોઈ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ છો, જે શાપથી પતિત થયા છો?'
યેનૈવં કુરુષે કર્મ ગર્હિતં ચાંત્યજૈરપિ વિષ્ણુસેન ઇતિ ખ્યાતો હૈહયાન્વયસંભવઃ
જેના કારણે તમે એવું કામ કરો છો, જે અંત્યજોમાં પણ નિંદનીય છે? તમે હૈહય વંશના વિષ્ણુસેન તરીકે ઓળખાતા છો.
સોહમારાધનાર્થાય ત્વસ્મિન્સ્થાન ઉપાગતઃ
હું પૂજા માટે અહીં આવ્યો છું—
કૃતાંજલિપુટો ભૂત્વા તમુવાચ મહીપતિમ્॥૬.૩૧.
હાથ જોડીને, તેણે રાજાને સંબોધન કર્યું.
નાસ્તિ મે કિઞ્ચિદપ્રાપ્તં તથાઽસાધ્યં મહીપતે
મારે કંઈ પણ પ્રાપ્ત ન થયું હોય એવું નથી, અને કંઈ અશક્ય પણ નથી, હે રાજા.
સોઽત્ર નાગહ્રદે શ્રાદ્ધે કૃતે મુક્તિમવાપ્નુયાત્
જે કોઈ અહીં નાગ તળાવમાં શ્રાદ્ધ કરે છે, તે મુક્તિ મેળવે છે.
તસ્માત્તત્તારણાર્થાય વિપ્રકૃત્યં સમાચર
તેથી, તેને તારા માટે, બ્રાહ્મણની તરફથી એ કૃત્ય કર.
દેવશર્મોવાચ એવં કુરુ નૃપશ્રેષ્ઠ શ્રાદ્ધેઽહં તે પિતુઃ સ્વયમ્
દેવશર્મણે કહ્યું: 'એવું જ કરો, હે શ્રેષ્ઠ રાજા; હું જાતે જ તમારા પિતાનું શ્રાદ્ધ કરીશ.'
પ્રોચુર્નૈતત્પ્રયુક્તં તે શ્રાદ્ધં ભોક્તું વિગર્હિતમ્
તેમણે કહ્યું: 'તમારા દ્વારા કરેલું શ્રાદ્ધ સ્વીકારવું યોગ્ય નથી; એ નિંદનીય છે.'