તતઃ કતિપયાહસ્ય મયોઢા સા સુવિસ્મિતા
થોડાં દિવસો પછી, મેં એના સાથે લગ્ન કર્યા, અને એ ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થઈ.
અથ વીરુધસંછન્ને વને તસ્મિન્સુસંસ્થિતે
પછી, એ વનમાં, જ્યાં વનસ્પતિઓથી ઢંકાયેલું હતું,
સા દષ્ટા સહસા તેન પતિતા વસુધાતલે
એ અચાનક એના દ્વારા દંશાઈ, જમીન પર પડી ગઈ.
અથ સખ્યઃ સમાગત્ય તસ્યા દુઃખેન દુઃખિતાઃ
પછી, એના સખીઓ એકઠી થઈ, અને એના દુઃખને જોઈ દુઃખી થઈ.
તતોઽહં સત્વરં ગત્વા દૃષ્ટ્વા તાં પતિતાં ભુવિ
પછી હું ઝડપથી ત્યાં ગયો અને તેને જમીન પર પડેલી જોઈ.
ઇયં મે સુવિશાલાક્ષી મનઃપ્રાણસમા પ્રિયા
આ મારી વિશાળ અને સુંદર આંખોવાળી, મન અને પ્રાણ જેટલી પ્રિય સ્ત્રી છે.
સોઽહમદ્ય ગમિષ્યામિ પરલોકં સહાનયા
આજે હું તેના સાથે પરલોકમાં જવા તૈયાર છું.
પુત્રપૌત્રવધૂભિશ્ચ ભૃત્યવર્ગયુતસ્ય ચ ૬.૨૯.
પુત્રો, પૌત્રો, વહુઓ અને સેવકોની ટોળીથી ઘેરાયેલો છું.
યદીયં કર્ણનેત્રાંતા તન્વંગી મધુરસ્વરા
જેની પાતળી કાયાં, મધુર અવાજ અને કાન-આંખના ખૂણા—
એવં વિલપમાનસ્ય મમ સૂત કુલોદ્વહ
હું આવી રીતે રડતો હતો, હે સુત, રથચાલકમાં શ્રેષ્ઠ,
રુદિત્વા સુચિરં તત્ર તૈઃ સમં મહતીં ચિતામ્
ત્યાં હું અને બધા મળીને લાંબા સમય સુધી રડ્યા પછી, મોટી ચિતા તૈયાર કરી.
તત આદાય માં કૃચ્છ્રાન્નિન્યુશ્ચ સ્વગૃહં પ્રતિ
પછી તેઓ મને મુશ્કેલીથી ઉઠાવીને મારા ઘરે લઈ ગયા.
તતો નિશાવશેષેઽહમુત્થાય ત્વરયાઽન્વિતઃ
પછી રાતના અંતે હું ઉત્સાહથી ઊભો થયો.
કામેનોન્મત્તતાં પ્રાપ્તો ભ્રમમાણ ઇતસ્તતઃ
ઇચ્છાથી ઉન્મત્ત થઈ, હું અહીં-ત્યાં ભટકતો રહ્યો.
ક્વ ગતાસિ વિશાલાક્ષિ વિજનેઽસ્મિન્વિહાય મામ્
ક્યાં ગઈ, વિશાળ આંખોવાળી, મને એકલા આ જંગલમાં છોડી?
એષોઽરુણકરસ્પર્શાત્સ્વાભાં ત્યજતિ ચંદ્રમાઃ
હવે, ઉષા કિરણોથી સ્પર્શાયેલી ચાંદની પોતાનો પ્રકાશ છોડે છે.
અયં તનુઃ સમાયાતિ સવિતા રક્તમંડલઃ
સૂર્યનું લાલ વર્તુળવાળું શરીર ઊગે છે.
ગગનં વ્યાપયન્સૂર્યઃ સંતાપયતિ માં ભૃશમ્ ૬.૨૯.
સૂર્ય આકાશમાં ફેલાઈને મને ખૂબ જ દુઃખ આપે છે.
કરીંદઃ સ્વયમભ્યેતિ તત્કુચાભૌ સમુદ્વહન્
હાથીનો રાજા પોતે આવે છે, તેના બંને સ્તન લઈને.
એવં પ્રલપમાનસ્ય મમ મોહો મહાનભૂત્
હું આવી રીતે બકતો હતો ત્યારે મને મોટું ભ્રમ થયું.
યંયં પશ્યામિ તત્રાહં ભ્રમમાણો મહાવને
મહા જંગલમાં ભટકતો, જે કંઈ મેં જોયું—
ત્વદ્દંતમુસલપ્રખ્યં યસ્યા ઊરુયુગં ગજ ૭૪ ત્વયા જંબૂક ચેદ્દૃષ્ટા બિંબાફલનિભાધરા
હે હાથી, જો તું તેને જોઈ હોય, જેના જાંઘો દંડ જેવા છે અને હોઠ બિંબ ફળ જેવા છે, હે શિયાળ—
અથવા બિલ્વ શંસ ત્વં યદિ બિલ્વોપમસ્તની
અથવા, બિલ્વ વૃક્ષ, જો તારા ફળો મારી પ્રિયાની છાતી જેવા હોય તો, કહો તો સાચું.
ત્વત્પુષ્પસદૃશાંગી સા મમ ભાર્યા મનસ્વિની
મારી પત્ની, મનથી ઉન્નત, એની દેહની રચના તો તારા ફૂલ જેવી છે.
મધૂક તવ પુષ્પેણ દયિતાયાઃ સમૌ શુભૌ
મધૂક વૃક્ષ, તારા ફૂલ જેવી જ મારી પ્રિયાની બંને ગાલ સુંદર છે.
કદલીસ્તંભ સુવ્યક્તં પ્રિયાયાશ્ચ સુકોમલૌ
કદળીના ડાંઠ, સ્પષ્ટ છે કે મારી પ્રિયાના જાંઘ તારી જેમ નરમ છે.
ભોભો મૃગ ન મે ભાર્યા ત્વયા દૃષ્ટાઽત્ર કાનને ૬.૨૯.
હે હરણ, મારી પત્ની તને આ વનમાં ક્યાંય દેખાઈ નથી.
કાંતાયાઃ પુરતો નિત્યં વિધત્તેંઽગં કલાપકૃત્
તું હંમેશા મારી પ્રિયાની સામે તારો સુંદર દેહ દેખાડે છે.
યોઽયં સંદૃશ્યતે હંસો હંસીમનુસ્મરત્યસૌ
આ હંસ અહીં દેખાય છે, એ પોતાની હંસીને યાદ કરે છે.
એક એવ સુધન્યોઽયં ચક્રવાકો વિહંગમઃ
આ એક ચક્રવાક પક્ષી ખરેખર ભાગ્યશાળી છે.