સૂત ઉવાચ । વદતસ્તત્સમુદ્દિશ્ય યદ્વત્સસ્ય મહાત્મનઃ
સૂત કહે છે: એ મહાન આત્માને ઉલ્લેખ કરીને, આ રીતે બોલતા—
પુરા મે વસમાનસ્ય પુરતોઽત્ર પિતુર્ગૃહે
પહેલાં, જ્યારે હું અહીં મારા પિતાના ઘરમાં રહેતો હતો—
વહમાનો યુવાવસ્થાં દ્વાદશાર્કસમદ્યુતિઃ
યુવાન અવસ્થામાં, બાર સૂર્ય જેટલી તેજસ્વીતા સાથે, જીવન પસાર કરી રહ્યો હતો—
મત્પિત્રા સ તદા દૃષ્ટસ્તતો ભક્ત્યાઽભિવાદિતઃ
ત્યારે, મારા પિતાએ તેને જોયા અને ભક્તિપૂર્વક વંદન કર્યું.
સ્વાગતં તવ વિપ્રેંદ્ર કુતસ્ત્વમિહ ચાગતઃ
"તમારું સ્વાગત છે, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ! તમે અહીં ક્યાંથી આવ્યા છો?"
કર્તુમિચ્છામ્યનુષ્ઠાનં શુશ્રૂષાં ચેત્કરોષિ મે
"હું એક વિધિ કરવા ઈચ્છું છું, જો તમે મારી સેવા કરવા તૈયાર હોવ."
ધન્યોઽસ્મ્યનુગૃહીતોઽસ્મિ યસ્ત્વં મે ગૃહમાગતઃ
"હું ધન્ય છું, અનુકૃપા પામ્યો છું, કેમ કે તમે મારા ઘરમાં આવ્યા છો."
એવમુક્તાથ મામાહ સ પિતા દ્વિજસત્તમાઃ ૬.૨૯.
એ રીતે બોલ્યા પછી, મારા પિતાએ મને સંબોધન કર્યું, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ.
તતોઽહં વિનયોપેતસ્તસ્ય કૃત્યાનિ કૃત્સ્નશઃ
પછી હું નમ્રતાથી તેની બધી કામો પૂરેપૂરી કરી.
રાજર્ષીણાં પુરાણાનાં દેવદાનવરક્ષસામ્
આ કામો પ્રાચીન રાજઋષિઓ, દેવો, દાનવો અને રાક્ષસો ના હતા.
એકદા તુ મયા પૃષ્ટઃ કથાંતે પ્રાપ્ય કૌતુકમ્
એકવાર, વાર્તા પૂરી થતાં મને જિજ્ઞાસા ઉઠી અને મેં તેને પૂછ્યું:
ભગવન્સુકુમારં તે શરીરં પ્રથમં વયઃ
ભગવાન, તમારું શરીર નાજુક હતું અને તમે યુવાન હતા.
કથં સર્વં ધરાપૃષ્ઠં સસમુદ્રં નિરીક્ષિતમ્
તમે કેવી રીતે આખી ધરતી અને સમુદ્રો સાથે જોઈ શક્યા?
ત્વયા યે કીર્તિતા દ્વીપાઃ સમુદ્રાઃ પર્વતાસ્તથા
તમે જે દ્વીપો, સમુદ્રો અને પર્વતોનું વર્ણન કર્યું છે—
અત્ર કૌતૂહલં જાતમશ્રદ્ધેયં વચસ્તથા
આથી મારી જિજ્ઞાસા વધી છે અને તમારી વાતો અવિશ્વસનીય લાગે છે.
તપસઃ કિં પ્રભાવોઽયં કિં વા મંત્રપરાક્રમઃ
શું આ તપની શક્તિ છે કે મંત્રોની શક્તિ છે?
કિં વા દેવપ્રસાદસ્તુ તવૌષધિકૃતોઽથવા
કે પછી દેવોની કૃપા છે, અથવા કોઈ ઔષધિનો પ્રભાવ છે?
અથ માં સ મુનિઃ પ્રાહ વિહસ્ય મુનિસત્તમાઃ ૬.૨૯.
પછી એ મહાન મુનિ, મુનિઓમાં શ્રેષ્ઠ, હસીને મને કહ્યું.
સદાહમષ્ટસંયુક્તં સહસ્રં શિવસન્નિધૌ
હંમેશા હું શિવની હાજરીમાં આઠ ભાગવાળી હજાર ક્રિયા કરતો હતો.
ત્રિકાલં તેન મે જાતં સુસ્થિરં યૌવનં મુને
મુનિ, તેના કારણે મારું યુવાનપણ હંમેશા મજબૂત અને સ્થિર રહ્યું.
મમ વર્ષસહસ્રાણિ બહૂનિ પ્રયુતાનિ ચ
મારા માટે અનેક હજાર અને લાખ વર્ષો પસાર થઈ ગયા છે.
અત્ર તે કીર્તયિષ્યામિ વિસ્તરેણ મહામતે
હવે હું તને આ વાત વિગતે કહું છું, મહાન બુદ્ધિવાન.
અહં હિ બ્રાહ્મણો નામ્ના વત્સઃ ખ્યાતો મહીતલે
હું બ્રાહ્મણ છું, નામ વત્સ, ધરતી પર જાણીતા છું.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ મેનકા ચ વરાપ્સરાઃ
એ જ સમયે, મેનકા, શ્રેષ્ઠ અપ્સરા,
સા ગતા ભ્રમમાણાથ કામ્યકંનામ તદ્વનમ્
તે ભટકતી ભટકતી કામ્યક નામના વનમાં ગઈ.
યત્રાસ્તે મુનિશાર્દૂલો દેવરાત ઇતિ સ્મૃતઃ
જ્યાં મુનિમાં શારદૂલ, દેવરાત નામે જાણીતા, રહે છે.
ઉપવિષ્ટો નદીતીરે દેવતાર્ચ્ચાપરાયણઃ
નદીના કિનારે બેઠા, દેવોની પૂજા માટે સમર્પિત થયેલા,
અથ સા પશ્યતસ્તસ્ય વિવસ્ત્રા પ્રાવિશજ્જલમ્ ॥ ૬.૨૯.
પછી, તે જોતા જ, એ સ્ત્રી કપડાં વગર પાણીમાં પ્રવેશી ગઈ.
અથ તસ્ય મુનીંદ્રસ્ય રેતશ્ચસ્કન્દ તત્ક્ષણાત્
એ જ ક્ષણે, એ મુનિનું વીર્ય બહાર આવી ગયું.
એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તા સારંગી સુપિપાસિતા
એ દરમિયાન, ખૂબ તરસેલી સારાંગી ત્યાં આવી.