કિમત્ર ગુપ્તભાવેન તિષ્ઠથ શ્વભ્રમધ્યગાઃ
તમે બધા ગુપ્ત રીતે અહીં ગુફાની અંદર કેમ રહો છો?
દેવા ઊચુઃ તેન વ્યાપ્તમિદં સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્
દેવતાઓએ કહ્યું: એના કારણે આખું ત્રિલોક, ચાલતું અને અચળ, બધું વ્યાપી ગયું છે.
યજ્ઞભાગો હૃતોઽસ્માકં દૈત્યાનાં સ પ્રકલ્પિતઃ
અમારો યજ્ઞનો ભાગ છીનવાઈ ગયો છે; હવે તે દૈત્યોએ લઈ લીધો છે.
હત્વા દૈત્યાન્યથા ભૂયઃ શક્રઃ સ્વપદમાપ્નુયાત્
દૈતોને મારીને, શક્ર ફરીથી પોતાનું સ્થાન મેળવે.
વિશેષો નાસ્તિ મે કશ્ચિદુભયોઃ સુરસત્તમાઃ
હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મારા માટે બંનેમાં કોઈ વિશેષ ભેદ નથી.
તસ્માત્તાન્વારયિષ્યામિ શક્રાદ્યાંસ્ત્રિદિવાત્પુનઃ
માટે, હું તેમને અટકાવીશ અને શક્ર અને અન્ય દેવતાઓને ફરી સ્વર્ગમાં પરત મોકલીશ.
દૂતં કલિંગદૈત્યાય ત્યજ ત્વં ત્રિદિવં દ્રુતમ્ 7.3.22.
દૂત, તું ઝડપથી કળિઙ્ગ દૈત્ય પાસે જઈને કહેજે: 'તુ તરત સ્વર્ગ છોડ.'
શ્રીમાતા જગતાં માતા દેવૈરારાધિતા પરા
શ્રીમાતા, જગતની માતા, દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત, સર્વોપરી છે.
સ્વસ્થાનં ગચ્છ શીઘ્રં ત્વં શક્રો યાતુ ત્રિવિષ્ટપમ્
તું તારા સ્થાન પર જલદી પાછો જા; અને ઇન્દ્રે સ્વર્ગમાં ચાલવું જોઈએ.
અહં લોકેશ્વરો મત્વા સગર્વમિદમબ્રવીત્
હું પોતાને જગતનો સ્વામી માનીને, અહંકારથી આ શબ્દો કહ્યા હતા.
ન તાં જાનામિ તાંશ્ચૈવ ગત્વા બ્રૂહિ મમાજ્ઞયા
હું એને કે એમને ઓળખતો નથી; તું મારી આજ્ઞાથી જઈને એમને આ વાત કહેજે.
ન ભવદ્ભ્યસ્વહં સ્વર્ગં પ્રયચ્છામિ કથંચન એતસ્માત્કારણાદ્દૂત ન ત્વાં પ્રાણૈર્વિયોજયે
હું તમને કદી પણ સ્વર્ગમાં પ્રવેશ આપતો નથી; પણ આ કારણથી, દૂત, હું તારો પ્રાણ નથી લેતો.
શ્રીમાતાં યદિ મે દૂત દર્શયિષ્યસિ ચેત્તતઃ
દૂત, જો તું મને મારી પૂજનીય માતાને બતાવશે તો—
અહં ત્વયા સમં તત્ર યાસ્યે યત્ર સ્થિતા ચ સા
હું તારી સાથે એ સ્થળે જઈશ, જ્યાં મારી માતા રહે છે.
અર્બુદં પ્રયયૌ તૂર્ણં રોષેણ મહતા વૃતઃ
અર્બુદ ખૂબ ગુસ્સાથી તરત જ ત્યાં ગયો.
દૃષ્ટ્વા બાષ્કલિમાયાંતં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ
બાષ્કલિ આવે છે એ જોઈને, ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓ—
ભયેન મહતાવિષ્ટા દિશો ભેજુઃ સમંતતઃ 7.3.22.
મોટા ભયથી ભરાઈને, ચારેય દિશામાં ફાટી પડ્યા.
શ્રીમાતા તિષ્ઠતે યત્ર પર્વતેર્બુદસંજ્ઞકે
મારી પૂજનીય માતા એ અર્બુદ નામના પર્વત પર રહે છે.
ભાર્યા મે ભવ સુશ્રોણિ અહં તે વશગઃ સદા
હે સુંદર કટિવાળી, તું મારી પત્ની બન; હું હંમેશા તારા વશમાં છું.
ભવિષ્યતિ હિ મે રાજ્યં સર્વં વશગતં તવ
મારું આખું રાજ્ય ખરેખર તારા વશમાં રહેશે.
કિમિંદ્રેણાલ્પવીર્યેણ કિમન્યૈશ્ચ વરાનને
હે સુંદર મુખવાળી, એ ઇન્દ્ર કે બીજા કમજોર લોકોનો શું ઉપયોગ છે?
તસ્ય સર્વં યથાવાક્યં તેનોક્તં ચ મહીપતે
હે રાજા, તેણે જે કહ્યું એ બધું એ સ્ત્રીને કહ્યું, જેમ તમે સાંભળ્યું છે.
તતઃ શ્રુત્વા સ્મિતં કૃત્વા ચિંતયામાસ ભામિની
પછી એ સુંદર સ્ત્રીએ આ સાંભળીને સ્મિત કર્યું અને વિચારવા લાગી.
કથમસ્ય મયા કાર્યો નિગ્રહો દેવતાકૃતે તાવત્તત્રાગતઃ શીઘ્રં સ કામેન પરિપ્લુતઃ
દેવતાઓ માટે એને કેવી રીતે રોકવું એ હું વિચારી રહી હતી; એટલામાં, તે કામથી ભરેલો ત્યાં જલદી આવી ગયો.
અથ દૃષ્ટિનિપાતેન સા દેવી દાનવાધિપમ્
પછી એ દેવીએ એક નજરથી દાનવોના રાજાને જોયો.
તતો જહાસ સા દેવીશનકૈર્વૃપસત્તમ
પછી એ દેવી ધીમે હસી, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
હસ્તિનો હયવર્યાશ્ચ પાદાતાશ્ચ પૃથગ્વિધાઃ 7.3.22.
હાથીઓ, ઉત્તમ ઘોડાઓ અને વિવિધ પ્રકારના પદાતી સૈનિકો હતા.
તૈઃ સૈન્યં દાનવેશસ્ય સર્વં શસ્ત્રૈર્નિપાતિતમ્
એમના દ્વારા દૈત્યપતિની આખી સેના શસ્ત્રોથી પરાજિત કરવામાં આવી.
હતે સૈન્ય બલે તસ્મિન્નિંદ્રાદ્યાસ્ત્રિદિવૌકસઃ નાસ્મિઞ્જીવતિ નો રાજ્યં સ્વર્ગે દેવિ ભવિષ્યતિ
જ્યારે એ શક્તિશાળી સેના વિનાશ પામી, ત્યારે ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓએ કહ્યું: 'એના જીવતા ન હોય તો, હે દેવી, સ્વર્ગમાં અમારું રાજ્ય રહેતું નથી.'
પર્વતસ્ય મહાશૃંગં દત્ત્વા તસ્યોપરિ સ્વયમ્
એ દેવીએ પોતે જ પર્વતનું મહાન શિખર આપી, તેના પર બેઠી.