મૌંજીહોમઃ પ્રમાણં સ્યાન્મુનિવાક્યેન ચેદ્ભવેત્
મુંજી હોમ એ જ પ્રમાણ ગણાય, જો કોઈ મુનિએ એ વાત કહી હોય.
તતસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે હર્ષેણ મહતાન્વિતાઃ
પછી બધા બ્રાહ્મણો ખૂબ આનંદથી ભરાઈ ગયા.
તતઃ પ્રબોધ્ય તં વિપ્રં નિન્યુસ્તત્ર દ્વિજોત્તમાઃ ૬.૨૫.
પછી, એ બ્રાહ્મણને જગાડી, શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ તેને ત્યાં લઈ ગયા.
તત્ર સ બ્રાહ્મણો યાવદ્ગંગાતોયસમુદ્ભવમ્ ઉદરાદખિલં તોયં નિષ્ક્રાંતં દ્વિજસત્તમાઃ
ત્યાં, જેટલું ગંગાજળ તેના પેટમાંથી નીકળ્યું હતું, બધું બહાર આવી ગયું, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
તતોઽવગાહતે યાવત્તસ્યાસ્તોયં સુશોભનમ્
પછી, જ્યારે એ સ્નાન કરવા લાગ્યો, ત્યારે એ સુંદર નદીનું બધું જળ,
શુદ્ધોઽયં બ્રાહ્મણઃ સાક્ષાદ્વિષ્ણુપદ્યાઃ સમાગમાત્
આ બ્રાહ્મણ સીધો વિષ્ણુની ગંગા સાથેના સંયોગથી શુદ્ધ થયો છે.
તતસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે ચંડશર્માદયશ્ચ યે
પછી બધા બ્રાહ્મણો, ચંડશર્મા અને બીજા બધા,
તસ્ય ક્ષેત્રસ્ય સીમાંતે પશ્ચિમે પાપનાશિની
એ પવિત્ર ક્ષેત્રની પશ્ચિમ સીમા પર પાપનો નાશ કરનાર છે.
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં વિષ્ણુપદ્યાઃ સમુદ્ભવમ્
આ બધું તમને કહેલું છે – વિષ્ણુની ગંગાનો ઉદ્ભવ.
દક્ષિણોત્તરસંભૂતં તદ્વો વક્ષ્યામિ સાંપ્રતમ્
હવે હું તમને દક્ષિણ અને ઉત્તરથી ઉદ્ભવેલી વાત કહું છું.
અસ્તિ ભૂભિતલે ખ્યાતા મધુરાખ્યા મહાપુરી
પૃથ્વી પર એક મહાન નગર છે, જેને મધુરા કહેવાય છે.
તસ્યામાસીદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠો ગોકર્ણ ઇતિ વિશ્રુતઃ
એ શહેરમાં ગોકર્ણ નામે એક પ્રસિદ્ધ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ રહેતો હતો.
અથાપરોઽસ્તિ તન્નામા તત્ર વિપ્રો વયોઽન્વિતઃ
અને ત્યાં બીજો પણ એ જ નામ ધરાવતો વૃદ્ધ બ્રાહ્મણ હતો.
કસ્યચિત્ત્વથકાલસ્ય યમઃ પ્રાહ સ્વકિંકરમ્
કેટલાંક સમય પછી, યમરાજે પોતાના દૂતને કહ્યું.
અદ્ય ગચ્છ દ્રુતં દૂત મથુરાખ્યાં મહાપુરીમ્
આજે તું ઝડપથી મથુરા નામની મહાન નગરીમાં જઈને સંદેશ આપ.
તસ્યાયુષઃ ક્ષયો જાતો મધ્યાહ્નેઽદ્યતને દિને .
આજના દિવસે બપોરે એનું આયુષ્ય પૂર્ણ થયું છે.
વિભ્રમાદાનયામાસ ગોકર્ણં ચ ચિરાયુષમ્
ભૂલથી લાંબું આયુષ્ય ધરાવતા ગોકર્ણને લઈ આવ્યો હતો.
તતઃ કોપપરીતાત્મા યમઃ પ્રોવાચ કિંકરમ્
પછી ક્રોધથી ભરાયેલા યમરાજે પોતાના સેવકને કહ્યું.
તસ્માત્પ્રાપય તત્રૈવ યાવદસ્ય ચ બન્ધુભિઃ ૬.૨૬.
એથી, તું એને અને એના સગાંને તરત જ ત્યાં લઈ જા.
બ્રાહ્મણ ઉવાચ નાહં તત્ર ગમિષ્યામિ દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તોસ્મિ તેંઽતિકમ્
બ્રાહ્મણે કહ્યું: હું ત્યાં નહિ જાઉં; ભાગ્યે કરીને હું તારી પાસે આવ્યો છું.
આયુઃશેષેણ વિપ્રેન્દ્ર પૂર્ણેનાથ ત્યજામિ ન
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, જયાં સુધી મારું આયુષ્ય પૂર્ણ નથી થતું, ત્યાં સુધી હું એને છોડતો નથી.
તત એવ હિ મે નામ ધર્મરાજ ઇતિ સ્મૃતમ્
આજ કારણથી જ મને ધર્મરાજા નામે ઓળખવામાં આવું છું.
તસ્માદ્ગચ્છ ગૃહં વિપ્ર યાવદ્ગાત્રં ન દહ્યતે
એથી, હે બ્રાહ્મણ, તું તારા શરીરનું દાહ ન થયું હોય ત્યાં સુધી ઘેર જા.
પ્રાર્થયસ્વ મનોઽભીષ્ટં વરં બ્રાહ્મણસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તારી મનપસંદ ઈચ્છા પૂછી લે.
તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છામિ વરશ્ચૈષ ભવેન્મમ
મને આ વાત કહેજે, હું તને પૂછું છું—અને એ જ મારી ઈચ્છા ગણજે.
એતે યે નરકા રૌદ્રાઃ સેવિતાઃ પાપકર્મભિઃ
આ ભયાનક નરકો પાપી કર્મો કરનારાઓ માટે છે.
કૃત્સ્નશઃ કથિતું શક્યા નૈવવર્ષશતૈરપિ
એ બધાનું વર્ણન તો સો વર્ષ પણ થાય તોય શક્ય નથી.
કીર્તયિષ્યામિ તેષાં તે પ્રાધાન્યેન દ્વિજોત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, હું તને એના મુખ્ય નરકોનું વર્ણન કરીશ.
આદ્યોઽયં રૌરવો નામ નરકો દ્વિજસત્તમ ૬.૨૬.
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એમાં પહેલો નરક રૌરવ નામે ઓળખાય છે.
હા માતસ્તાત પુત્રેતિ પ્રકુર્વંતિ સુદારુણમ્
ત્યાં લોકો ભયાનક રીતે 'હાય મા! હાય પિતા! હાય પુત્ર!' એમ રડતા હોય છે.