છિદ્રમન્વેષમાણસ્તુ સુસૂક્ષ્મમપિ ચ દ્વિજાઃ
હે દ્વિજો, એ તો બહુ નાનકડું પણ ત્રાણ શોધતો હતો.
તતશ્ચ દશમે માસિ સંપ્રાપ્તે પ્રસવોદ્ભવે
પછી, દસમો મહિનો પૂરો થયો અને પ્રસૂતિ નજીક આવી.
નિદ્રાવશં તુ સંપ્રાપ્તા વિસંજ્ઞા સમપદ્યત
એ સમયે, દિતી ઊંઘના વશમાં આવીને બેભાન થઈ ગઈ.
તાં વિસંજ્ઞામથો વીક્ષ્ય ત્યક્ત્વા પાદૌ શતક્રતુઃ તેનાઽસૌ સપ્તધા ચકે ગર્ભં શસ્ત્રેણ દેવપઃ
એવી બેભાન દિતીને જોઈને શતક્રુતિએ તેના પગ છોડ્યા અને દેવોના રાજાએ પોતાના શસ્ત્રથી એ ગર્ભને સાત ભાગમાં વહેંચી નાખ્યો.
અથાઽપશ્યત્ક્ષણાત્સપ્ત વાલકાન્પૂર્ણવિગ્રહાન્
પછી તરત જ તેણે સાત આખા સ્વરૂપવાળા બાળકાઓને જોયા.
જાતા એકોનપઞ્ચાશદથ તત્રૈવ બાલકાઃ નિશ્ચક્રામોદરાતૂર્ણં દિત્યા યાવન્ન લક્ષિતઃ ॥ ૬.૨૨.
એમ કરીને ત્યાં કુલ ઓગણપચાસ બાળકાઓ જન્મ્યા; દિતી જાણે એ પહેલાં જ તેઓ ઝડપથી તેના પેટમાંથી બહાર આવી ગયા.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે પ્રોદ્ગતે રવિમંડલે
પછી, સવારે જ્યારે સૂર્યનું મંડળ શુદ્ધ રીતે ઊગ્યું હતું—
તતોઽભ્યેત્ય સહસ્રાક્ષો દુર્ગંધેન સમાવૃતઃ
પછી સહસ્રનેત્ર ઈન્દ્ર દુર્ગંધથી ઘેરાયેલો ત્યાં આવ્યો.
તં દૃષ્ટ્વા તાદૃશં શક્રં દિતિઃ પ્રોવાચ સાદરમ્
એવો ઈન્દ્રને જોઈને દિતીએ આદરપૂર્વક તેને કહ્યું.
કિં ત્વં શક્ર નિરુ ત્સાહસ્તેજોદ્યુતિવિવર્જિતઃ
શક્ર, તું કેમ ઉર્જા, હિંમત અને તેજ વિના દેખાય છે?
કિં ત્વયા નિહતો વિપ્રોગુરુર્વાબાલકોઽથવા
શું તું કોઈ બ્રાહ્મણ, ગુરુ કે બાળકને મારી નાખ્યો છે?
હતો નખાંભસા વા ત્વં ઘૃષ્ટઃ શૂર્પાનિલેન ચ
કે તને કોઈના નખના પાણીથી વાગ્યું છે, કે વાવણીની છાણીના પવનથી ઘસાયો છે?
રાત્રૌ પ્રવિષ્ટઃ સુપ્તાયા જઠરે તવ પાપકૃત્
કે રાત્રે, જ્યારે હું ઊંઘી રહી હતી, તું પાપી મારા ગર્ભમાં પ્રવેશ્યો હતો?
કૃન્તશ્ચૈકોનપઞ્ચાશત્કૃત્વો ગર્ભો મયા શુભે
અને, શુભે, શું તું એ ગર્ભને ઓગણપચાસ વખત કાપી નાખ્યો છે?
તતો ભીત્યા વિનિષ્ક્રાન્તસ્ત્વયા દેવિ ન લક્ષિતઃ
પછી, ડરથી તું મારી નજરે ન પડે એમ બહાર નીકળી ગયો.
તસ્માત્પ્રાર્થય મત્તસ્ત્વં વરં યન્મનસેપ્સિ તમ્ ॥ ૬.૨૨.
એથી, તું મારા પાસેથી જે તારા મનમાં ઇચ્છે છે એવરદાન માગ.
રુદન્તો વારિતા મન્દં મા રુદન્તુ મુહુર્મુહુઃ
બાળકો રડતા હતા, તો ધીમે ધીમે તેમને રોકવામાં આવ્યા: 'પુનઃપુનઃ રડશો નહીં.'
મરુતો નામવિખ્યાતાસ્તસ્માત્સંતુજગત્રયે
એમાંથી, જે મારુત તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા, ત્રણેય લોકમાં હલચલ મચી ગઈ.
યજ્ઞભાગભુજઃ સર્વે ભવિષ્યંતિ મયા સહ
યજ્ઞમાં જે ભાગ લે છે, એ બધા મારા સાથે રહેશે.
બહુભિર્યાસ્યતિ ખ્યાતિં બાલમંડનમિત્યતઃ ન ભવિષ્યંતિ છિદ્રાણિ તસ્યા ગર્ભે કથંચન
ઘણા કારણોસર તેનું નામ બાલમંડન તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે; તેથી તેના ગર્ભમાં ક્યારેય કોઈ ખોટ નહીં આવે.
પ્રાપ્તે પ્રસવકાલે તુ યા જલં પ્રાશયિષ્યતિ
જ્યારે પ્રસૂતિનો સમય આવશે, ત્યારે જે તેને પાણી પીવડાવશે—
દિતિરુવાચ તવોચ્છેદાય દેવેશ યાચિતઃ પ્રાઙ્મયા હરઃ
દિતિએ કહ્યું: દેવોના સ્વામી, હું તો પહેલાં તમારી વિનાશ માટે હર પાસેથી માગ્યું હતું.
ત્વયા ચૈકોનપંચાશત્પ્રકારઃ સ વિનિર્મિતઃ
પણ, તમે તેને એકાવન રીતે રચ્યો.
યજ્ઞભાગસ્ય ભોક્તારો દિતેઃ શક્રસ્ય શાસનાત્
દિતિના પુત્રો યજ્ઞના ભાગ ભોગવશે, એ ઇન્દ્રના આદેશથી થશે.
અથ પ્રાહ સહસ્રાક્ષો દેવાચાર્યં બૃહસ્પતિમ્
પછી હજારો આંખો ધરાવનાર ઇન્દ્રે દેવગુરુ બૃહસ્પતિને કહ્યું.
લિંગં સંસ્થાપયામાસ સ્વયમેવ દ્વિજોત્તમાઃ
તેણે પોતે જ ત્યાં લિંગની સ્થાપના કરી, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
ત્રિકાલં પૂજયામાસપુષ્પધૂપાનુલેપનૈઃ
તેણે ત્રણ વખત ફૂલ, ધૂપ અને ચંદનથી પૂજા કરી.
તતો વર્ષસહસ્રાંતે તુષ્ટસ્તસ્ય મહેશ્વરઃ
પછી હજાર વર્ષ પૂરા થતાં મહેશ્વરે તેની પર પ્રસન્નતા દર્શાવી.
માતુર્દ્રોહકૃતં પાપં યાતુ મે ત્રિપુરાંતક પૂજયિષ્યંતિ સદ્ભક્ત્યા સ્નાનં કૃત્વા સમાહિતાઃ
હે ત્રિપુરાંતક, માતાને દુઃખ આપવાથી થયેલું પાપ મારો છૂટે; જે લોકો સ્નાન કરીને, એકાગ્રતાથી અને સાચી ભક્તિથી પૂજા કરશે—
સૂત ઉવાચ સ તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય જગામાદર્શનં હરઃ
સૂતે કહ્યું: હરે એવું વચન આપીને અદૃશ્ય થઈ ગયો.