વિદૂરથો મહીપોઽહં માહિષ્મત્યાં કૃતાસ્પદઃ ૬.૧૮.
હું વિદૂરથ, માહિષ્મતીમાં રાજા છું.
તતો મે ભ્રમમાણસ્ય પ્રણષ્ટાઃ સર્વસૈનિકાઃ
પછી જ્યારે હું ભટકતો હતો, ત્યારે મારા બધા સૈનિકો ગુમ થઈ ગયા.
આસીદ્ધયો મમાઽધસ્તાજ્જાત્યઃ સર્વગુણાન્વિતઃ ॥ સોઽપિ કર્મવિપાકેન પઞ્ચત્વં સમુપસ્થિતઃ ।ા
મારા નીચે મારા ભાઈ હતા, બધા ગુણોથી ભરપૂર; પણ કર્મના ફળે તે પણ મૃત્યુ પામ્યા.
તતસ્તે તાપસાઃ પ્રોચુર્વિદ્મહે ન વયં પુરીમ્
પછી તે તપસ્વીઓએ કહ્યું, 'અમે શહેર જાણતા નથી.'
નરેન્દ્રૈર્નૈવ નઃ કાર્યં ન દિશૈર્ન પુરૈર્નૃપ
રાજાઓ સાથે કે દિશાઓ કે શહેરો સાથે અમારો કોઈ સંબંધ નથી, રાજા.
સર્વે શીર્ણાનિ વૃક્ષાણાં પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ
બધા વૃક્ષોના ફૂલ અને ફળ સુકાઈ ગયા છે.
માનુષૈઃ સહ સંસર્ગં સંભાષં ચ નરાધિપ
માણસો સાથે અમારો કોઈ સંપર્ક કે વાતચીત નથી, રાજાધિરાજ.
એકૈકસ્ય તરોર્મૂલે દિવસં વા દિનદ્વયમ્
અમે દરેક એકાદ વૃક્ષની છાયામાં એક કે બે દિવસ રહેતા હોઈએ છીએ.
કારણાત્તવ રાજેંદ્ર નિશામેતાં વનસ્પતૌ
આ કારણે, રાજા, આજે રાતે આ વૃક્ષોને જો.
એકાકિનં પદાતિં ચ વિશસ્ત્રં શ્રમવિહ્વલમ્ ૬.૧૮. । એકાકી પાર્થિવેન્દ્રોઽયં નેષ્યતિ ચ કથં નિશામ્
આ રાજા એકલો, પગપાળા, નિશસ્ત્ર અને થાકેલો, રાત કેવી રીતે પસાર કરશે?
તસ્માદત્રૈવ નેષ્યામઃ સમેતાઃ શર્વરીમિમામ્॥ ગંતવ્યં પ્રાતરુત્થાય તતઃ સર્વૈર્યદૃચ્છયા
એથી, આપણે બધા આ રાત અહીં સાથે રહીશું; સવારે દરેક પોતપોતાની રીતે જઈ શકે.
એવં સંવદતાં તેષાં ભગવાંસ્તીક્ષ્ણદીધિતિઃ
જ્યારે તેઓ આવી રીતે વાત કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેજસ્વી ભગવાન દેખાયા.
અથ તાસ્તાપસાન્રાજા પ્રોવાચ પ્રણતઃ સ્થિતઃ તસ્માત્સંધ્યાવિધિઃ કાર્યઃ સર્વૈરેવ યથોચિતઃ
પછી રાજાએ નમ્રતાથી તે તપસ્વીઓને કહ્યું: 'એથી સૌએ યોગ્ય રીતે સંધ્યાવંદન કરવું જોઈએ.'
અથ તે મુનયઃ સર્વે સ ચ રાજા તથા દ્વિજાઃ
પછી બધા મુનિઓ, રાજા અને દ્વિજોએ પણ એ જ રીતે કર્યું.
કામિભિઃ કામિનીલોકૈઃ પ્રિયોક્તૈરભિવાં છિતા
જેઓ કામના રાખે છે, કામુક સ્ત્રીઓના સંગમાં રહે છે અને મીઠા વચન બોલે છે, તેઓએ તેને બહુ માન આપ્યો.
પીયૂષાર્ણવવેલેવ વિષવૃક્ષલતેવ ચ
ક્યારેક તે અમૃત સમુદ્ર જેવી લાગે છે, તો ક્યારેક ઝેરના વૃક્ષની વેલ જેવી.
ઉલૂકા રાક્ષસાશ્ચૌરાઃ કામિનઃ કુલટાંઽગનાઃ
ઘુવડ, રાક્ષસ, ચોર, કામી પુરુષો અને દુષ્ટ સ્ત્રીઓ—બધા.
કેચિચ્ચ દૈવયો ગેન શ્વાપદૈરર્ધભક્ષિતાઃ
કેટલાંકને ભાગ્યના ઇચ્છાથી જંગલી પ્રાણીઓએ અડધા ખાઈ લીધા હતા.
ક્ષુત્પિપાસાતુરા દીના દુઃખેન મહતાઽન્વિતાઃ
ભૂખ અને તરસથી પીડાતા, દુઃખી અને ભારે દુઃખમાં ડૂબેલા હતા.
તે દૃષ્ટ્વા પાર્થિવં તત્ર દિષ્ટ્યાદિષ્ટ્યેતિ સાદરમ્
ત્યાં રાજાને જોઈને, તેમણે સન્માનપૂર્વક કહ્યું: 'ભાગ્યે, ભાગ્યે!'
તતસ્તસ્ય નરેન્દ્રસ્ય વ્યસનં સૈન્યસંભવમ્
પછી એ રાજાને પોતાની સેના તરફથી મોટી મુશ્કેલી આવી.
અથ તે તાપસાઃ સર્વે સ ચ રાજા સસેવકઃ
પછી બધા તપસ્વીઓ અને રાજા પોતાના સેવકો સાથે એકઠા થયા.
તતસ્તેષાં પ્રસુપ્તાનાં સર્વેષાં તત્ર કાનને
પછી જ્યારે બધા જંગલમાં ઊંઘી રહ્યા હતા.
તતઃ સ પ્રાતરુત્થાય કૃતપૂર્વાહ્ણિકક્રિયઃ
પછી સવારે ઉઠીને, રાજાએ સવારની નિયમિત ક્રિયા કરી.
નિજૈસ્તૈઃ સેવકૈઃ સાર્ધં પ્રસ્થિતઃ સ્વપુરીં પ્રતિ
પછી પોતાના સેવકો સાથે પોતાનાં શહેર તરફ નીકળી પડ્યો.
તતો નિજગૃહં પ્રાપ્ય કઞ્ચિ ત્કાલં મહીપતિઃ
પછી પોતાનાં ઘર પહોંચીને, રાજા થોડો સમય ત્યાં રહ્યો.
તચ્ચ કાલેન સંપ્રાપ્ય સ્નાત્વા ધૌતાંબરઃ શુચિઃ ૬.૧૯.
અને થોડા દિવસ પછી, સ્નાન કરીને, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરી, શુદ્ધ થયો.
અથાઽસૌ પૃથિવીપાલઃ સ્વપ્નાંતે ચ દદર્શ તમ્ વિમાનવરમારૂઢં સ્તૂયમાનં ચ કિંનરૈઃ
પછી, ઊંઘના અંતે, પૃથ્વીપતિએ તેને દિવ્ય વિમાન પર બેઠેલો અને કિન્નરો દ્વારા વખાણાતો જોયો.
સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ ગમિષ્યામિ સાંપ્રતં ત્રિદિવા લયમ્
'તને શુભકામનાઓ, હવે હું દેવલોક જઇશ.'
તતઃ સ પ્રાતરુત્થાય હર્ષાવિષ્ટો મહીપતિઃ ૧૩ સોઽપિ તેનૈવ રૂપેણ તસ્ય સંદર્શનં ગતઃ
પછી સવારે ખુશીથી ભરેલો રાજા ઊઠ્યો; એ પણ એ જ રૂપમાં તેની મુલાકાતે ગયો.