સિંહવ્યાઘ્રૈસ્તથા ચાન્યૈઃ પતિતા નષ્ટચેતનાઃ
ત્યાં સિંહ, વાઘ અને બીજા જાનવરોના હુમલાથી તેઓ બેભાન થઈ પડ્યા.
તતઃ સોઽપિ મહીપાલઃ ક્ષુત્પિપાસાસમાકુલઃ
પછી એ રાજા પણ ભૂખ અને તરસથી ખૂબ પીડાઈ ગયો.
કાંતારસ્યાંતમન્વિચ્છન્પ્રેરયામાસ તં હયમ્ ૬.૧૭.
જંગલનો અંત શોધવા માટે તેણે ઘોડાને આગળ દોડાવ્યો.
તતઃ સ નૃપતિસ્તેન વાયુવેગેન વાજિના
પછી પવનની જેમ દોડતા એ ઘોડા સાથે રાજા આગળ વધતો રહ્યો.
એવં તસ્ય નરેન્દ્રસ્ય કાંદિશીકેઽનવસ્થિતે
આ રીતે એ રાજા એ સુન્ના પ્રદેશમાં દિશા વિના ભટકતો રહ્યો.
સૂત ઉવાચ તતઃ સોઽપિ મહીપાલઃ ક્ષુત્પિપાસાસમાકુલઃ
સૂતાએ કહ્યું: પછી એ રાજા પણ ભૂખ અને તરસથી ખૂબ પીડાઈ ગયો.
અથાઽપશ્યદ્વિયત્સ્થાનાત્સ ત્રીન્પ્રેતાન્સુ દારુણાન્
પછી એણે આકાશમાંથી ત્રણ ભયાનક ભૂતોને જોયા.
તાન્દૃષ્ટ્વા ભયસંત્રસ્તો વિશેષેણ સ ભૂપતિઃ
એને જોઈને એ રાજા ખૂબ ડરી ગયો.
કે યૂયં વિકૃતાકારા મયા દૃષ્ટા ન કર્હિચિત્
"તમે કોણ છો, આવા વિચિત્ર રૂપ વાળા? હું તમને ક્યારેય જોયા નથી."
વિદૂરથો નરેન્દ્રોઽહં ક્ષુત્પિપાસાતિપીડિતઃ
"હું વિદૂરથ નામનો રાજા છું, ભારે ભૂખ અને તરસથી પીડાઈ રહ્યો છું."
તતસ્તેષાં તુ યો જ્યેષ્ઠો માંસાદઃ પ્રત્યુવાચ તમ્ ॥ કૃતાંજલિપુટો ભૂત્વા વિનયાવનતઃ સ્થિતઃ
પછી એમામાંથી જે મોટો હતો, માંસાદ નામે, એણે હાથ જોડીને અને નમ્રતાથી માથું ઝુકાવીને જવાબ આપ્યો:
વયં પ્રેતા મહારાજ નિવસામોઽત્ર કાનને
"મહારાજ, અમે ભૂતો છીએ અને આ જંગલમાં રહે છીએ."
અહં માંસાદકોનામ દ્વિતીયોઽયં વિદૈવતઃ
"હું માંસાદ નામે ઓળખાય છું; આ બીજો વિદૈવત છે."
કિમેતત્કારણં યેન સર્વે યૂયં સ્વનામકાઃ
"તમારા બધા નામ એવા કેમ છે, એનું કારણ શું છે?"
તચ્છ્રુત્વા પ્રાહ માંસાદઃ કર્મનામાનિ પાર્થિવ ॥ મિથઃ કૃતાનિ સંજ્ઞાર્થમસ્માભિઃ સ્વયમેવ હિ । ૬.૧૮.
આ સાંભળીને, રાજા, માંસ ખાવાવાળાએ કહ્યું: આપણે જ આપણા કામોને અલગ ઓળખ માટે નામ આપ્યાં છે.
શૃણુષ્વાઽવહિતો ભૂત્વા સર્વેષાં નઃ પૃથક્પૃથક્
હવે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો, હું આપણી બધાની ક્રિયાઓ એક પછી એક કહું છું.
વયં હિ બ્રાહ્મણા જાત્યા વૈદિશાખ્યે પુરે નૃપ
રાજા, અમે વેદિશા નામના શહેરમાં જન્મથી બ્રાહ્મણ હતા.
નાસ્તિકા ભિન્નમર્યાદાઃ પરદારરતાઃ સદા
અમે નાસ્તિક, શિસ્તથી વિમુખ અને પરસ્ત્રીઓમાં હંમેશા રત રહેતા હતા.
જિહ્વાલૌલ્યપ્રસંગેન મયા ભુક્તં સદાઽઽમિષમ્
મારી જીભની લાલચને લીધે હું હંમેશા માંસ ખાતો હતો.
દ્વિતીયોઽયં મહારાજ યસ્તિષ્ઠતિ તવાઽગ્રતઃ
મહારાજ, જે બીજો અહીં તમારી સામે ઊભો છે,
તેન કર્મવિપાકેન પ્રેતયોનિં સમાશ્રિતઃ
એના કર્મના ફળે એ પ્રેતયોનિમાં જન્મ્યો છે.
સદૈવાઽનુષ્ઠિતાઽનેન સુપાપેન કૃતઘ્નતા
એણે હંમેશા મહાપાપ, એટલે કે કૃતઘ્નતા, આચરી છે.
રાજોવાચ આહારેણ નૃલોકેઽસ્મિન્સર્વે જીવન્તિ જન્તવઃ
રાજાએ કહ્યું: આ મનુષ્યલોકમાં બધાં જીવ ખોરાકથી જીવતા હોય છે.
ભોજ્યકાલે ગૃહે યત્ર સ્ત્રીણાં યુદ્ધં પ્રવર્તતે । અપિ મન્ત્રૌષધીપ્રાયં પ્રેતા ભુંજતિ તત્ર હિ
જે ઘરમાં ભોજન સમયે સ્ત્રીઓ ઝઘડે છે, ત્યાં મંત્ર કે ઔષધિ હોય છતાં પણ પ્રેતો જ ભોજન કરે છે.
ભુજ્યતે યત્ર ભૂપાલ વેંશ્વદેવં વિના નરૈઃ ૬.૧૮.
રાજા, જ્યાં લોકો ઘરમાં વેંશદેવને અર્પણ કર્યા વિના જ ભોજન કરે છે,
રાત્રૌ યત્ક્રિયતે શ્રાદ્ધં દાનં વા પર્વવર્જિતમ્
જે ઘરમાં રાત્રે અથવા નિષિદ્ધ દિવસે શ્રાદ્ધ કે દાન થાય છે,
યસ્મિન્નો માર્જનં હર્મ્યે ક્રિયતે નોપલેપનમ્
જે ઘરમાં ફક્ત સાફસફાઈ થાય છે પણ ગાયના છાણથી લિપાઈ થતી નથી,
ભિન્નભાણ્ડપરિત્યાગો યત્ર ન ક્રિયતે ગૃહે
જે ઘરમાં તૂટેલા વાસણો કાઢી નાખવામાં આવતા નથી,
યચ્છ્રાદ્ધં દક્ષિણાહીનં ક્રિયાહીનં ચ વા નૃપ
રાજા, જ્યાં શ્રાદ્ધ દક્ષિણાવિહોણું કે વિધિવિહોણું થાય છે,
હીનાંગા હ્યધિકાંગા વા યસ્મિઞ્ચ્છ્રાદ્ધે દ્વિજાતયઃ
જે શ્રાદ્ધમાં દ્વિજાતિઓ અધૂરી કે વધારે અંગવાળા હોય છે,