તતઃ કુષ્ઠવિનિર્મુક્તો દ્વાદશાર્કસમપ્રભઃ । નિષ્ક્રાંતઃ સલિલાત્તસ્માદ્ધર્ષેણ મહતાન્વિતઃ
પછી, કુષ્ઠરોગથી મુક્ત થઈ, બાર સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી કાંતિ સાથે, તે મહાન આનંદથી એ જળમાંથી બહાર આવ્યો.
તતઃ પ્રણમ્ય તાન્સર્વાન્બ્રાહ્મણાન્વેદપારગાન્
પછી, રાજાએ બધા વેદજ્ઞ બ્રાહ્મણોને વંદન કર્યું.
પ્રસાદેન હિ યુષ્માકં મુક્તોઽહં બ્રાહ્મણોત્તમાઃ
રાજાએ કહ્યું: 'મારા પર આપ સૌના કૃપાથી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, હું મુક્ત થયો છું.'
તસ્માન્નાહં કરિષ્યામિ રાજ્યં બ્રાહ્મણસત્તમાઃ
'એથી, હે ઉત્તમ બ્રાહ્મણો, હવે હું રાજકાજ નહીં સંભાળું.'
એતદ્રાજ્યં ચ દેશં ચ હસ્ત્યશ્વાદિ તથાપરમ્
'આ રાજ્ય, આ દેશ અને હાથી-ઘોડા સહિત બધું,'
મમૈવાનુગ્રહાર્થાય દયાં કૃત્વા બૃહત્તરામ્
'મારા કલ્યાણ માટે, વધુ દયા રાખીને, હું બધું આપને સોંપું છું.'
બ્રાહ્મણા ઊચુઃ ન વયં રક્ષિતું શક્તા રાજ્યં પાર્થિવસત્તમ
બ્રાહ્મણોએ કહ્યું: 'હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, અમને રાજ્ય સંભાળવાની શક્તિ નથી.'
જામદગ્ન્યેન રામેણ પુરા દત્તા વસુન્ધરા
'કદીકાળે જમદગ્નિના રામે પૃથ્વી અમને આપી હતી.'
સા ભૂયોપિ હૃતાઽસ્માકં ક્ષત્રિયૈર્બલવત્તરૈઃ 6.11.
'પણ પછી, શક્તિશાળી ક્ષત્રિયોએ એ અમારાથી ફરી લઈ લીધી.'
તપસ્થિતોઽપિ કાર્યેઽત્ર ન ભીઃ કાર્યા કથંચન
'તપમાં સ્થિત હોવા છતાં, આ કાર્યમાં ક્યારેય ડરવું નહીં.'
અવશ્યં યદિ તે શ્રદ્ધા વિદ્યતે દાનસંભવા । ક્ષેત્રેઽત્રાપિ મહાપુણ્યે કૃત્વા દેહિ પુરોત્તમમ્
જો તને સાચી શ્રદ્ધા અને દાન કરવાની શક્તિ હોય, તો આ પવિત્ર સ્થળે શ્રેષ્ઠ નગરનું દાન કર.
સર્વેષાં બ્રાહ્મણેંદ્રાણાં પ્રાકારપરિખાન્વિતમ્ ગૃહસ્થધર્મિણઃ સર્વે સ્વાધ્યાયનિરતા સદા
અહીં બધા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, મજબૂત કિલ્લા અને ખાડીઓથી ઘેરાયેલા, અને ઘરગથ્થુ ધર્મમાં સ્થિર, વેદઅભ્યાસમાં તત્પર લોકો વસતા હતા.
નગરં કલ્પયામાસ સ્થાને તત્ર મહત્તમમ્
ત્યાંના ઉત્તમ સ્થળે તેણે એક વિશાળ નગર વસાવ્યું.
પ્રાકારેણ સુતુંગેન પરિખાદ્યેન સર્વતઃ
આ નગરને ઊંચા કિલ્લા અને ઊંડા ખાડીઓથી ચારેય બાજુ સુરક્ષિત બનાવાયું હતું.
ત્રિકચત્વરસંશુદ્ધં શોભિતં સર્વતો ધ્વજૈઃ
ત્રણ રસ્તાની ચોક પર શુદ્ધ કરેલું અને ચારેકોરે ધ્વજોથી શોભાયમાન હતું.
મત્તવારણકોપેતૈર્બહુભિર્ભૂભિરેવ ચ
અને તેમાં અનેક મદમસ્ત હાથીઓ અને રાજાઓનો પણ સમાવેશ હતો.
તતો ગૃહાણિ સર્વાણિ પૂરયિત્વા સ ભૂમિપઃ
પછી રાજાએ બધાં ઘરોને ભરી દીધાં.
બ્રાહ્મણેભ્યઃ કુલીનેભ્યો વેદવિદ્ભ્યો વિશેષતઃ
ખાસ કરીને કુળીન અને વેદજ્ઞ બ્રાહ્મણોથી તે ઘરો ભરાયા.
યથાજ્યેષ્ઠં યથાશ્રેષ્ઠં પ્રક્ષાલ્ય ચરણૌ તતઃ 6.11.
વય અને શ્રેષ્ઠતા પ્રમાણે, તેમના પગ ધોઈને તેમને સન્માનપૂર્વક સ્થાન આપ્યું.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણએકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શંખતીર્થોત્પત્તિમાહાત્મ્યવર્ણને ચમત્કારભૂપતિના વ્રાહ્મણેભ્યો નગરદાનવર્ણનંનામૈકાદશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના એંસી આઠ હજાર શ્લોકોમાંથી છઠ્ઠા નાગરખંડના હાટકેશ્વર ક્ષેત્ર મહિમા અને શંખતીર્થ ઉત્પત્તિ મહાત્મ્ય વર્ણનમાં, ચમત્કારભૂપતિએ બ્રાહ્મણોને નગરદાન આપ્યું તે વર્ણનવાળો અગિયારમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
દદૌ તુ નગરં કૃત્વા પુરંદરપુરોપમમ્
પછી તેણે ઇન્દ્રના નગર જેવી સમાન નગર રચી અને તેનું દાન આપ્યું.
મુક્તાપ્રવાલવૈડૂર્યરત્નહેમવિચિત્રિતૈઃ
મોતી, પ્રવાળ, વૈડૂર્ય, રત્નો અને સોનાથી તે નગર શોભાયમાન હતું.
પ્રાસાદૈઃ સ્ફાટિકૈશ્ચૈવ કૈલાસશિખરોપમૈઃ
સ્ફટિકના મહેલ, જે કૈલાસ પર્વતની ચોટી જેવી ભાસતા, તેમાં હતા.
કાંચનૈઃ સુવિચિત્રૈશ્ચ પ્રોન્નતૈરમલૈઃ શુભૈઃ
સુંદર રીતે શણગારેલા, ઊંચા અને શુદ્ધ સોનાના મહેલો પણ તેમાં હતા.
મણિસોપાનશોભાભિર્દીર્ઘિકાભિઃ સમંતતઃ નિવેદ્ય બ્રાહ્મણેંદ્રાણાં કૃતકૃત્યો બભૂવ સઃ
માણકાની સોપાનીઓ અને ચારેકોરે તળાવોથી તે નગર શોભતું હતું; અને સર્વોત્તમ બ્રાહ્મણોને અર્પણ કરીને રાજાએ પોતાનું કર્તવ્ય પૂર્ણ માન્યું.
શંખતીર્થે સ્થિતો નિત્યં સમાહૂય તતઃ સુતાન્
પછી તે શંખતીર્થ ખાતે સદા રહેતો અને પોતાના પુત્રોને બોલાવ્યા.
એતત્પુરં મયા કૃત્વા બ્રાહ્મણેભ્યો નિવેદિતમ્ ॥ ભવદ્ભિર્મમ વાક્યેન રક્ષણીયં પ્રયત્નતઃ
આ નગર મેં બનાવીને બ્રાહ્મણોને અર્પણ કર્યું છે; હવે તમે મારા આદેશથી તેને જતનપૂર્વક રક્ષવું.
યથા સ્યુર્બ્રાહ્મણાઃ સર્વે સુખિનો હૃષ્ટમાનસાઃ યશ્ચૈતાન્ભક્તિસંયુક્તઃ પાલયિષ્યતિ ભૂમિપઃ । અન્યોઽપિ પરમં તેજઃ સ સંપ્રાપ્સ્યતિ ભૂતલે
જેથી બધા બ્રાહ્મણો સુખી અને આનંદિત રહે, અને જે રાજા ભક્તિપૂર્વક તેમની રક્ષા કરશે, તે પણ ધરતી પર ઉત્તમ પ્રતિષ્ઠા પ્રાપ્ત કરશે.
અજેયઃ સર્વશત્રૂણાં પ્રતાપી સ્ફી તિસંયુતઃ ૬.૧૨.
જે સર્વ શત્રુઓને અજય છે, જેની પાસે તેજ અને મોટી સમૃદ્ધિ છે.
પુત્રપૌત્રસુભૃત્યાઢ્યો દીર્ઘાયૂ રોગવર્જિતઃ
જેના ઘરે પુત્રો, પૌત્રો અને સારા સેવકો છે, જે દીર્ઘાયુ છે અને રોગથી મુક્ત છે.