યદ્યદ્ધિતં સ્વસ્ય સદૈવ તત્તલ્લિંગેત્ર દેયં મમ ભક્તિમદ્ભિઃ
જે કંઈthing પોતાને હંમેશા લાભદાયક હોય, એ ભક્તોએ અહીં મારા લિંગને અર્પણ કરવું જોઈએ.
દૂરસ્થિતૈરપ્યધિબુદ્ધિભિર્યૈર્લિંગં સમારાધિ મમેદમત્ર
જે લોકો દૂર બેઠા હોય પણ મનથી એકાગ્ર થઈને અહીં મારા લિંગની પૂજા કરે છે—
શૃણુષ્વ વિષ્ણો શૃણુ સૃષ્ટિકર્તઃ શૃણ્વંતુ દેવર્ષિગણાઃ સમસ્તાઃ
હે વિષ્ણુ, સાંભળો; હે સર્જનહાર, સાંભળો; દેવઋષિગણો, તમે બધા પણ સાંભળો.
અસ્મિન્હિ લિંગેઽખિલસિદ્ધિસાધને સમર્પિતં યૈઃ સુકૃતાર્જિતં વસુ 4.2.99.
આ લિંગમાં, જે સર્વ સિદ્ધિ આપનાર છે, તેમાં જે પણ પુણ્યથી મેળવેલું ધન અર્પણ થાય છે—
ઉત્ક્ષિપ્ય બાહું ત્વસકૃદ્બ્રવીમિ ત્રયીમયેઽસ્મિંસ્ત્રયમેવ સારમ્
હું હાથ ઊંચો કરીને વારંવાર કહું છું: ત્રણેય વેદોથી ભરેલા આ સ્થાને માત્ર ત્રણેયનું સાર છે.
ઉત્થાય દેવોથ સ શક્તિરીશસ્તસ્મિન્હિ લિંગે કૃતચારુપૂજઃ
દેવ ઊભા થયા અને ભગવાનની શક્તિએ આ લિંગ પર સુંદર પૂજા કરી.
સ્કંદ ઉવાચ ક્ષેત્રસ્ય મૈત્રાવરુણે વિમુક્તસ્ય મહામતે
સ્કંદે કહ્યું: હે મહાજ્ઞાની, માઇત્રાવરુણ નામના મુક્ત ક્ષેત્રમાં—
તવાગ્રે તુ યથાબુદ્ધિ કાશીવિશ્લેષતાપિ નઃ
તમારા સામે, સમજ પ્રમાણે, કાશીથી વિયોગ પણ અમારો છે.
અસ્તાચલસ્ય શિખરં પ્રાપ્તવાનેષ ભાનુમાન્
પશ્ચિમ પર્વતની ચોટી પર હવે સૂર્ય પહોંચી ગયો છે.
પ્રણમ્યૌ મેયમસકૃલ્લોપામુદ્રા સમન્વિતઃ
હું વારંવાર લોપામુદ્રાને, એમની સાથે, વંદન કરું છું.
રહસ્યં પરિવિજ્ઞાય ક્ષેત્રસ્ય શશિમૌલિનઃ
ચંદ્રશેખર ભગવાનના પવિત્ર ક્ષેત્રનું રહસ્ય સારી રીતે સમજ્યા પછી,
આનંદકાનનસ્યેહ મહિમાનં મહત્તરમ્
અહીં આનંદકાનનનું સર્વોચ્ચ મહિમા વર્ણવાયો છે.
યથા દેવ્યૈ સમાખ્યાયિ શિવેન પરમાત્મના
જેમ શિવે પરમાત્માએ દેવીને કહેલું હતું,
તવાગ્રે ચ સમાખ્યાતં શુકાદીનાં ચ સત્તમ 4.2.99.
એજ રીતે તને અને શુકાદિક શ્રેષ્ઠજનને પણ આ કહાયું છે.
શ્રુત્વાધ્યાયમિમં પુણ્યં સર્વકલ્મષનાશનમ્
આ પાવન અધ્યાય સાંભળવાથી બધા પાપો નાશ પામે છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ચતુર્થે કાશીખંડ ઉત્તરાર્ધે વિશ્વેશ્વરલિંગમહિમાખ્યો નામ નવનવતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે એકાશી હજાર શ્લોકોથી ભરેલા શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના ચોથા કાશી ખંડના ઉત્તરાર્ધમાં 'વિશ્વેશ્વરલિંગ મહિમા' નામે નવ્વુમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
નિતરાં પરિતૃપ્તોસ્મિ હૃદિ ચાપિ વિધારિતમ્
હું સંપૂર્ણ રીતે તૃપ્ત છું અને આ બધું મારા હૃદયમાં સ્થિર થયું છે.
અનુક્રમણિકાધ્યાયં તથા માહાત્મ્યમુત્તમમ્
અનુક્રમણિકા અધ્યાય અને એ સાથે ઉત્તમ મહિમા પણ,
શુકવૈશંપાયનાદ્યાઃ શૃણ્વંત્વપિ ચ બાલકાઃ
શુક, વૈશંપાયન અને બીજા બાલકો પણ આ સાંભળે.
અનુક્રમણિકાધ્યાયં માહાત્મ્યં ચાપિ ખંડજમ્
અનુક્રમણિકા અધ્યાય અને ખંડનું મહાત્મ્ય પણ,
વિંધ્યનારદસંવાદઃ પ્રથમે પરિકીર્તિતઃ
પ્રથમ વિંધ્ય અને નારદનો સંવાદ વર્ણવાયો છે.
અગસ્તેરાશ્રમપદે દેવાનામાગમસ્તતઃ
પછી અગસ્ત્યના આશ્રમમાં દેવતાઓનું આગમન થાય છે.
તીર્થપ્રશંસા ચ તતઃ સપ્તપુર્યસ્તતઃ સ્મૃતાઃ
પછી તીર્થોની મહિમા અને પછી સાત પુરીઓનું સ્મરણ થાય છે.
ઇંદ્રાગ્ન્યોર્લોકસંપ્રાપ્તિસ્તતશ્ચ શિવશર્મણઃ
પછી ઇન્દ્ર અને અગ્નિએ લોક પ્રાપ્ત કર્યા અને પછી શિવશર્માની વાર્તા આવે છે.
ગંધવત્યલકાપુર્યોરીશયોસ્તુ સમુદ્ભવઃ
ગંધવતી અને અલકા પુરીઓના રાજાઓની ઉત્પત્તિ પછી વર્ણવાય છે.
ઉડુલોક કથા તસ્માત્તતઃ શુક્રસમુદ્ભવઃ 4.2.100.
પછી ઉડુલોકની વાર્તા અને પછી શુક્રની ઉત્પત્તિ આવે છે.
સપ્તર્ષીણાં તતો લોકા ધ્રુવસ્ય ચ તપસ્તતઃ
પછી સાત ઋષિઓના લોક અને પછી ધ્રુવનું તપ વર્ણવાય છે.
દર્શનં સત્યલોકસ્ય તસ્ય વૈ શિવશર્મણઃ
પછી શિવશર્માને સત્યલોકનું દર્શન થાય છે.
સ્કંદાગસ્ત્યોશ્ચ સંવાદો મણિકર્ણ્યાઃ સમુદ્ભવઃ
સ્કંદ અને અગસ્ત્ય વચ્ચેની વાતચીત અને મણિકર્ણિકાનો ઉદ્ભવ.
પ્રભાવશ્ચાપિ ગંગાયા ગંગાનામસહસ્રકમ્
ગંગાજીનું મહાત્મ્ય અને ગંગાના હજાર નામો.