અસ્તિ કશ્ચિત્પ્રતિગ્રાહી યસ્મૈ દદ્યામહં ધનમ્ 4.2.98.
કોઈ છે જે ભેટ સ્વીકારતો હોય, જેને હું ધન આપું.
ઉદ્દિષ્ટ ઉપવિષ્ટોસૌ યો જપેદ્ધ્યાનમુદ્રયા
જે નિર્ધારિત અને બેઠેલો છે, અને ધ્યાનમુદ્રામાં જપ કરે છે—
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા સ ગત્વા તત્સમીપતઃ
આવી વાતો સાંભળી, તે ત્યાં ગયો અને તેમના નજીક પહોંચ્યો.
મામુદ્ધર મહાવિપ્ર તીર્થં મે સફલીકુરુ
મહાન બ્રાહ્મણ, મને ઉઠાવો અને મારી યાત્રા સફળ બનાવો.
અથાક્ષમાલિકાં કર્ણે કૃત્વા ધ્યાનં વિસૃજ્ય ચ
પછી તેણે પોતાની જપમાળાને કાન પાસે રાખી અને ધ્યાન છોડ્યું.
તસ્ય સંજ્ઞાં સ વૈ બુદ્ધ્વા પ્રોવાચાતિ પ્રહૃષ્ટવત્
તેના ઈરાદા સમજીને, તેણે આનંદપૂર્વક વાત કરી.
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા ત્યક્ત્વા મૌનમુવાચ હ
આવી વાતો સાંભળી, તેણે મૌન તોડી અને બોલ્યો.
પરં તેઽનુગ્રહાર્થં તુ કરિષ્યામિ પ્રતિગ્રહમ્
તમારા સર્વોત્તમ કલ્યાણ માટે, હું આ દાન સ્વીકારું છું.
યાવદસ્ત્યખિલં વિત્તં તન્મધ્યે ન્યસ્ય કસ્યચિત્
જેટલું પણ બધું ધન છે, તે બીજાઓમાં મૂકીને—
તાવત્તુભ્યં પ્રદાસ્યામિ વિશ્વેશસ્ત્વં યતો મમ
એટલું બધું હું તને આપીશ, કેમ કે તું મારું સર્વેશ્વર છે.
યે વસંતીહ વિશ્વેશ રાજધાન્યાં દ્વિજોત્તમ 4.2.98.
હે સર્વેશ્વર, રાજધાનીમાં જે બધા રહે છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ—
પરોદ્ધરણશીલા યે યે પરેચ્છાપ્રપૂરકાઃ
જે લોકો બીજાને બચાવવાનું કામ કરે છે, બીજાની ઈચ્છા પૂરી કરે છે—
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રહૃષ્ટેંદ્રિયમાનસઃ
આવી વાતો સાંભળી, તેના મન અને ઇન્દ્રિયો આનંદિત થયા.
વિશ્વેશઃ પ્રીયતાં ચેતિ પ્રોચ્ય યાતો યથાગતઃ
'સર્વેશ્વર પ્રસન્ન થાય' એમ કહી, તે જેમ આવ્યો હતો તેમ જ ચાલ્યો ગયો.
બહિર્નિર્ગતમાત્રસ્તુ બહુભિઃ પરિભૂયતે
પણ બહાર નીકળતાં જ, ઘણા લોકોએ તેની અવમાની કરી.
અસાવેવ હિ ચાંડાલઃ સર્વલોકબહિષ્કૃતઃ
ખરેખર, એ ચાંડાળ હતો, બધા લોકો દ્વારા ત્યાજ્ય.
સ ચ તદ્ભયતો ગેહાત્કાકભીતદિવાંધવત્
ભયથી, એ કાગડાંથી ડરેલા અંધ માણસ જેવો ઘરમાંથી ભાગી ગયો.
સ એકદા સંપ્રધાર્ય ગૃહિણ્યા લોકદૂષિતઃ
એક વખત, વિચાર કરતાં, તેની પત્નીએ અને લોકોએ તેને તિરસ્કાર કર્યો.
મધ્યે માર્ગં સ ગચ્છન્વૈ લક્ષિતસ્તુ સકાંચનઃ
માર્ગ વચ્ચે ચાલતો હતો ત્યારે, કોઈએ તેને સોનાની વસ્તું સાથે જોઈ લીધો.
નીત્વા તે તમરણ્યાનીં તસ્કરાઃ સપરિચ્છદમ્ 4.2.98.
પછી ચોરોએ પોતાના સાથીઓ સાથે તેને જંગલમાં લઈ ગયા.
પ્રોચુર્ભૂરિધનં ચૈતજ્જીર્યત્યસ્મિન્ન જીવતિ
ખરેખર, જ્યારે માલિક જીવતો નથી ત્યારે બધું ધન ધીરે ધીરે નાશ પામે છે.
સંપ્રધાર્યેતિ તેપ્રાહુઃ સ્મર્તવ્યં સ્મર પાંથિક
આ રીતે વિચાર કર્યા પછી, તેઓએ તને કહ્યું: 'આ યાદ રાખજે, યાત્રિક.'
નિશમ્યેતિ મનસ્યેવ કથયામાસ સ દ્વિજઃ
આ સાંભળીને, એ દ્વિજએ મનમાં વિચાર્યું અને પછી બોલ્યો.
કુટુંબમપિ તન્નષ્ટં નષ્ટશ્ચાપિ પ્રતિગ્રહઃ
કુટુંબ પણ ગુમાયું અને મળેલા દાન પણ ગુમાઈ ગયા.
યુગપત્સર્વમેવાશુ નષ્ટં દુર્બુદ્ધિચેષ્ટયા
ખોટા કામો કરતાં બધું એક સાથે અને તરત જ નાશ પામ્યું.
પ્રાંતે કુટુંબસ્મરણાત્તથાકાશીસ્મૃતેરપિ
અંતે, કુટુંબની અને ઘરની યાદથી એમના મનમાં એ બધું ઊભરાયું.
સા કુક્કુટી સુતૌ તૌ તુ તામ્રચૂડત્વમાપતુઃ
એ કુકડી અને એના બે છાણા તાંબાના શીંગાવાળા પક્ષી બની ગયા.
ઇત્થં બહુતિથેકાલે ગતે કાર્પટિકોત્તમાઃ
આ રીતે ઘણો સમય વીતી ગયો પછી, શ્રેષ્ઠ ભિક્ષુકોએ—
વારાણસ્યાઃ કથાં પ્રોચ્ચૈઃ કુર્વંતોઽન્યોન્યમેવ હિ
વારાણસીની વાર્તા ઉંચા અવાજે બોલતાં, એકબીજામાં વાતચીત કરી.
જાતિસ્મૃતિપ્રભાવેણ તત્સંગેન તુ નિર્ગતાઃ 4.2.98.
પાછલા જન્મોની યાદશક્તિ અને એ સંગથી, તેઓ અહીંથી વિદાય પામ્યા.