શ્રુત્વેતિ વાક્યં જગદીશિતુશ્ચ પ્રોવાચ વિષ્ણુર્વરદં મહેશમ્
જગતના સ્વામીના આ વચન સાંભળી, વિષ્ણુએ વરદાતા મહેશને સંબોધન કર્યું.
શ્રુત્વેતિ વાક્યં મધુસૂદનસ્ય જગાદ તુષ્ટો નિતરાં પુરારિઃ 4.2.98.
મધુસૂદનના વચન સાંભળી, શહેરવિનાશક પ્રસન્ન થઈને બોલ્યા.
આદાવનારાધ્ય ભવંતમત્ર યો માં ભજિષ્યત્યપિ ભક્તિયુક્તઃ
જો અહીં કોઈ પહેલા તમારી આરાધના કર્યા વિના પણ ભક્તિપૂર્વક મારી ભક્તિ કરે,
સર્વત્ર સૌખ્યં મમ મુક્તિમંડપે સંતિષ્ઠમાનસ્ય ભવેદિહાચ્યુત
હે અચ્યૂત, મારા મુક્તિ મંડપમાં જે ઊભો રહે છે, તેને સર્વત્ર સુખ મળે.
નિમેષમાત્રં સ્થિરચિત્તવૃત્તયસ્તિષ્ઠંતિ યે દક્ષિણમંડપેત્ર મે
જે લોકો એક પળ માટે પણ મારો દક્ષિણ મંડપમાં મન સ્થિર રાખે છે—
સંસ્નાય યે ચક્રસરસ્યગાધે સમસ્તતીર્થૈક શિરોવિભૂષણે
જે લોકો ચક્રરૂપે ઊંડા સરોવરમાં સ્નાન કરે છે, જે સર્વ તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ છે—
સ્મરંતિ યે મામપવર્ગમંડપે કિંચિદ્યથાશક્તિ દદત્યપિ સ્વમ્
જે લોકો મોક્ષમંડપમાં મને યાદ કરે છે અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે થોડુંક પણ અર્પણ કરે છે—
ઉપેંદ્રતપ્તાનિ તપાંસિ તૈશ્ચિરં સ્નાતા હિ તે ચાખિલતીર્થસાર્થકૈઃ
જે લોકો ઉપેન્દ્રથી પ્રેરિત તપ કરે છે અને સર્વ તીર્થસંગીઓ સાથે લાંબા સમય સુધી સ્નાન કરે છે—
તીર્થાનિ સંતીહ પદેપદે હરે તુલા ક્વ તેષાં મણિકર્ણિકાયાઃ
હરિના માર્ગમાં પગલે પગલે તીર્થો મળે છે; પણ એમાં મણિકર્ણિકા જેવી સરખામણી ક્યાં?
કૈવલ્યમંડપસ્યાસ્ય ભવિષ્યે દ્વાપરે હરે
મોક્ષમંડપમાં આવું દ્વાપરયુગમાં રહેશે, હે હરિ.
તથા ખ્યાતિમસૌ ગંતા યથા દેવેન ભાષિતમ્
તેની ખ્યાતિ પણ એમ જ ફેલાશે જેમ દેવતાએ કહ્યું છે.
અગ્રવેદીસમાચારસ્ત્યક્તતીર્થપ્રતિગ્રહઃ ।। 4.2.98.
મુખ્ય વેદી પાસે યોગ્ય વર્તન એ છે કે તીર્થોમાંથી મળતી ભેટો સ્વીકારવી નહીં.
અદાંભિકોઽક્રૂરમનાઃ સદૈવાતિથિવલ્લભઃ
જેમાં દંભ નથી, મન સૌમ્ય છે, અને જે હંમેશા મહેમાનોને પ્રિય છે.
વિષમેષુ શરૈસ્તીવ્રૈઃ કારિતસ્ત્વપદે પદમ્
કઠિન પરિસ્થિતિમાં, તીવ્ર બાણોથી ઘાયલ થઈ, તું પગે પગ મૂક્યો હતો.
તયા ચ પ્રેરિતોઽપેયં પપૌ ચાપિ વિમોહિતઃ
તેના પ્રેરણે, તેણે જે પીવું ન હતું તે પીધું અને મોહિત થયો.
વૈષ્ણવાન્ધનિનો દૃષ્ટ્વા ક્ષણં વૈષ્ણવવેષભૃત્
જે લોકો વિષ્ણુના ભક્ત છે, એક ક્ષણ માટે પણ વૈષ્ણવ વેશ ધારણ કરે છે—
શિવભક્તાન્સમાલોક્ય કિંચિચ્ચ પરિદિત્સુકાન્
શિવભક્તોને જોઈને, અને થોડુંક આપવાની ઈચ્છા ધરાવતા કેટલાકને જોઈને—
શિખી ચોપગ્રહકરઃ સર્વેભ્યોઽસત્પ્રતિગ્રહી
શિખાવાળો, સ્વીકાર કરવાની ભંગિમા સાથે, બધાથી અયોગ્ય ભેટો લેતો હતો.
એવં તસ્ય પ્રવૃત્તસ્ય કશ્ચિત્પર્વતદેશતઃ
આ રીતે જ્યારે તે વર્તતો હતો, ત્યારે કોઈ પર્વતીય પ્રદેશમાંથી આવ્યો—
સ્નાત્વા સ ચક્રસરસિ કથયિષ્યતિ ચેતિ વૈ
તે ચક્રસરોમાં સ્નાન કરીને, પછી કહેશે, એમ કહેવાયું છે.
અસ્તિ કશ્ચિત્પ્રતિગ્રાહી યસ્મૈ દદ્યામહં ધનમ્ 4.2.98.
કોઈ છે જે ભેટ સ્વીકારતો હોય, જેને હું ધન આપું.
ઉદ્દિષ્ટ ઉપવિષ્ટોસૌ યો જપેદ્ધ્યાનમુદ્રયા
જે નિર્ધારિત અને બેઠેલો છે, અને ધ્યાનમુદ્રામાં જપ કરે છે—
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા સ ગત્વા તત્સમીપતઃ
આવી વાતો સાંભળી, તે ત્યાં ગયો અને તેમના નજીક પહોંચ્યો.
મામુદ્ધર મહાવિપ્ર તીર્થં મે સફલીકુરુ
મહાન બ્રાહ્મણ, મને ઉઠાવો અને મારી યાત્રા સફળ બનાવો.
અથાક્ષમાલિકાં કર્ણે કૃત્વા ધ્યાનં વિસૃજ્ય ચ
પછી તેણે પોતાની જપમાળાને કાન પાસે રાખી અને ધ્યાન છોડ્યું.
તસ્ય સંજ્ઞાં સ વૈ બુદ્ધ્વા પ્રોવાચાતિ પ્રહૃષ્ટવત્
તેના ઈરાદા સમજીને, તેણે આનંદપૂર્વક વાત કરી.
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા ત્યક્ત્વા મૌનમુવાચ હ
આવી વાતો સાંભળી, તેણે મૌન તોડી અને બોલ્યો.
પરં તેઽનુગ્રહાર્થં તુ કરિષ્યામિ પ્રતિગ્રહમ્
તમારા સર્વોત્તમ કલ્યાણ માટે, હું આ દાન સ્વીકારું છું.
યાવદસ્ત્યખિલં વિત્તં તન્મધ્યે ન્યસ્ય કસ્યચિત્
જેટલું પણ બધું ધન છે, તે બીજાઓમાં મૂકીને—
તાવત્તુભ્યં પ્રદાસ્યામિ વિશ્વેશસ્ત્વં યતો મમ
એટલું બધું હું તને આપીશ, કેમ કે તું મારું સર્વેશ્વર છે.