ત્યજેદશ્રેયસો રાશિં શ્રેયોરાશિં ચ વિંદતિ 4.2.97.
એ દુઃખના ઢગલાને છોડી દે છે અને સુખના ઢગલાને પ્રાપ્ત કરે છે.
તદુત્તરે ચક્રહ્રદો મહાપુણ્યવિવર્ધનઃ
એના આગળ ચક્રહ્રદ છે, જે બહુ પુણ્ય વધારનારું છે.
શિવલોકમવાપ્નોતિ ભાવિતેનાંતરાત્મના
અંતરમાં ભક્તિથી, શિવલોક પ્રાપ્ત થાય છે.
શૂલં તત્ર પુરા ન્યસ્તં સ્નાનાર્થં વરવર્ણિનિ
અહીં બહુ પહેલાં સ્નાન માટે ત્રિશૂલ મૂકવામાં આવ્યું હતું, હે કલ્યાણી.
સ્નાનં કૃત્વા હ્રદે તત્ર દૃષ્ટ્વા શૂલેશ્વરં વિભુમ્
એ હ્રદમાં સ્નાન કરીને, ત્રિશૂળધારી ભગવાનને જોઈને,
તત્પૂર્વતો નારદેન તપસ્તપ્તં મહત્તરમ્
એના પૂર્વે નારદે મહાન તપ કર્યું હતું.
તત્ર કુંડે નરઃ સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા વૈ નારદેશ્વરમ્
એ કુંડમાં જે મનુષ્ય સ્નાન કરે છે અને નારદેશ્વર ભગવાનને જુએ છે,
નારદેશ્વર પૂર્વેણ દૃષ્ટ્વાઽવભ્રાતકેશ્વરમ્
નારદેશ્વરનાં પૂર્વમાં અવભ્રાતકેશ્વરનું દર્શન થાય છે.
તદગ્રે તામ્રકુંડં ચ તત્ર સ્નાતો ન ગર્ભભાક્
એ આગળ તાંબાનું કુંડ છે; ત્યાં સ્નાન કરનાર પુનર્જન્મ પામતો નથી.
તત્ર વિઘ્નહરં કુંડં તત્ર સ્નાતો ન વિઘ્નભાક્
ત્યાં વિઘ્નહરનું કુંડ છે; ત્યાં સ્નાન કરનારને કોઈ વિઘ્ન આવતું નથી.
કુંડં ચાનારકાખ્યં વૈ તત્ર સ્નાતો ન નારકી 4.2.97.
ત્યાં અનારક નામનું કુંડ પણ છે; ત્યાં સ્નાન કરનાર નરકમાં નથી જતો.
તત્ર પાશુપતઃ સિદ્ધસ્ત્વક્ષપાદો મહામુને
ત્યાં પાશુપત તક્ષપાદ સિદ્ધ મહાન ઋષિ વસે છે.
તત્પશ્ચિમે ચ શૈલેશઃ પરનિર્વાણકામદઃ
એના પશ્ચિમે શૈલેશ છે, જે પરમ મોક્ષ આપનાર છે.
કોટિતીર્થે હ્રદે સ્નાત્વા કોટીશં પરિપૂજ્ય ચ
કોટિતીર્થના હ્રદમાં સ્નાન કરીને, કોટીશનું પૂજન કરીને,
મહાશ્મશાનસ્તંભોસ્તિ કોટીશાદ્વહ્નિદિક્સ્થિતઃ
મહાન શ્મશાનમાં અગ્નિ દિશામાં એક અતિ વિશાળ સ્તંભ છે, જેની ઊંચાઈ કરોડો માપની છે.
તં સ્તંભં સમલંકૃત્ય નરસ્તત્પદમાપ્નુયાત્
જે વ્યક્તિ એ સ્તંભને સુંદર રીતે શણગારે છે, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરે છે.
કપાલમોચનં નામ તત્ર સ્નાતોઽશ્વમેધભાક્
ત્યાં કપાલમોચન નામના સ્થળે સ્નાન કરવાથી, માણસને અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
તત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા મુક્તો ભવતિ ચર્ણતઃ
એ તીર્થમાં સ્નાન કરવાથી માણસ સર્વ દોષોથી મુક્ત થાય છે.
સ્નાત્વાંગારક તીર્થે તુ ભવેદ્ભૂયો ન ગર્ભભાક્ વ્યાધિભિર્નાભિ ભૂયેત ન ચ દુઃખી કદાચન
આંગારક તીર્થમાં સ્નાન કરનારને ફરી કદી ગર્ભમાં આવવું પડતું નથી, તેને રોગો થતા નથી અને ક્યારેય દુઃખ અનુભવવું પડતું નથી.
વિશ્વકર્મેશ્વરં લિંગં જ્ઞાનદં ચ તદુત્તરે
એ સ્થળના ઉત્તર બાજુએ વિશ્વકર્મેશ્વરનું જ્ઞાન આપનાર લિંગ છે.
કૂપઃ શુભોદ નામાપિ સ્નાતવ્યં તત્ર નિશ્ચિતમ્ 4.2.97.
ત્યાં શુભોદા નામનું કૂવું પણ છે, અને એમાં સ્નાન કરવું નિશ્ચિત રીતે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
મહામુંડા તતો દેવી સમુત્પન્નાઘહારિણી
ત્યાંથી મહામુંડા દેવી પ્રગટ થઈ, જે પાપો દૂર કરતી છે.
નિષ્પાપો જાયતે મર્ત્યઃ ખટ્વાંગેશ વિલોકનાત્
ખટ્વાંગના ઈશ્વરના દર્શનથી મનુષ્ય પાપમુક્ત થઈ જાય છે.
તત્ર કુંડે નરઃ સ્નાતો ભુવને શોભવેન્નરઃ
જે માણસ એ કુંડમાં સ્નાન કરે છે, તે જગતમાં તેજસ્વી બને છે.
તત્ર સ્નાત્વા વિલોક્યેશં વિમલો જાયતે નરઃ
ત્યાં સ્નાન કરીને ઈશ્વરના દર્શન કરવાથી મનુષ્ય શુદ્ધ બને છે.
વિધિપૂર્વં તદભ્યર્ચ્ય પ્રાપ્નુયાચ્છિવમંદિરમ્
વિધિ પ્રમાણે એ સ્થાનની પૂજા કરવાથી, મનુષ્ય શિવના ધામને પ્રાપ્ત કરે છે.
તત્ર સિદ્ધઃ પાશુપતઃ કપિલર્ષિર્મહાતપાઃ
ત્યાં મહાન તપસ્વી, સિદ્ધ પાશુપત કપિલ ઋષિ નિવાસ કરે છે.
તાં ગુહાં પ્રવિશેદ્યો વૈ ન સ ગર્ભે વિશેત્ક્વચિત્
જે એ ગુફામાં પ્રવેશે છે, તેને ફરી કદી ગર્ભમાં આવવું પડતું નથી.
ઓંકાર એષ એવાસાવાદિવર્ણમયાત્મકઃ
આ એ ઓમ્કાર છે, જેનું સ્વરૂપ મૂળ અક્ષરોમાંથી બનેલું છે.
નાદેશઃ પરમં બ્રહ્મ નાદેશઃ પરમા ગતિઃ 4.2.97.
નાદનું સ્થાન એ પરમ બ્રહ્મ છે; નાદનું સ્થાન એ સર્વોચ્ચ ગતિ છે.