તે પૂજ્યાસ્તે નમસ્કાર્યાસ્તે સંતોષ્યાઃ પ્રયત્નતઃ
એ લોકો પૂજનીય છે, તેમને નમસ્કાર કરવા અને શ્રદ્ધાથી પ્રસન્ન કરવા જોઈએ.
કાશ્યાં વસંતિ યે મર્ત્યા દૂરસ્થૈરપિ સન્નરૈઃ
કોઈપણ સારા માણસે—even દૂર રહેતા હોય તો પણ—કાશીમાં રહેતા મનુષ્યોનું સન્માન કરવું જોઈએ.
પ્રસરસ્ત્વિંદ્રિયાણાં ચ નિવાર્યોત્ર નિવાસિભિઃ
અહીંના રહેવાસીઓએ પોતાની ઇન્દ્રિયોને બહાર દોડતી અટકાવવી જોઈએ.
મરણં નાભિકાંક્ષેદ્ધિ કાંક્ષ્યો મોક્ષોઽપિનો પુનઃ
અહીં મૃત્યુની ઈચ્છા ન રાખવી જોઈએ; અહીં તો માત્ર મોક્ષની જ ઈચ્છા કરવી યોગ્ય છે.
શરીરસૌષ્ઠવં કાંક્ષ્યં વ્રતસ્નાનાદિસિદ્ધયે
વ્રત, સ્નાન અને આવા ધાર્મિક કાર્યો માટે શરીર સ્વસ્થ રહેવું જોઈએ એવી ઈચ્છા રાખવી.
આત્મરક્ષાત્ર કર્તવ્યા મહાશ્રેયોભિવૃદ્ધયે
અહીં મહાન કલ્યાણ વધે માટે પોતાની રક્ષા કરવી જરૂરી છે.
એકસ્મિન્નપિ યચ્ચાહ્નિ કાશ્યાં શ્રેયોભિલભ્યતે
કાશીમાં એક જ દિવસે જે શ્રેષ્ઠ ફળ મળે છે—
અન્યત્ર યોગાભ્યસનાદ્યાવજ્જન્મ યદર્જ્યતે
—એટલું બીજે ક્યાંય યોગસાધના વગેરે આખું જીવન કરીને મળે છે.
સર્વતીર્થાવગાહાચ્ચ યાવજ્જન્મ યદર્જ્યતે
અને આખું જીવન બધાં તીર્થોમાં સ્નાન કરીને જેટલું ફળ મળે છે, એટલું.
સર્વલિંગાર્ચનાત્પુણ્યં યાવજ્જન્મ યદર્જ્યતે 4.2.96.
અને આખું જીવન સર્વલિંગની પૂજા કરીને જેટલું પુણ્ય મળે છે, એટલું.
તત્ફલં સમ્યગાપ્યેત વિશ્વેશ્વર વિલોકનાત્
વિશ્વેશ્વરનાં દર્શનથી એ ફળ સંપૂર્ણ રીતે પ્રાપ્ત થાય છે.
યત્ષોડશમહાદાનૈઃ પુણ્યં પ્રોક્તં મહર્ષિભિઃ
મહર્ષિઓએ જે પુણ્ય સોળ મહાદાનોથી થતું કહે્યું છે—
અશ્વમેધાદિભિર્યજ્ઞૈર્યત્ફલં પ્રાપ્યતેખિલૈઃ
અને અશ્વમેધ જેવા બધા યજ્ઞોથી જે ફળ મળે છે—
મહાપૂજોપકરણં યોર્પયેદ્વિશ્વભર્તરિ
જે કોઈ વિશ્વના પાલકને મહાપૂજાના સાધન અર્પે છે—
સર્વર્તુકુસુમાઢ્યાં ચ યઃ કુર્યાત્પુષ્પવાટિકામ્
અને જે કોઈ દરેક ઋતુમાં ફૂલોથી ભરપૂર ફૂલોની વાડી બનાવે છે—
યઃ ક્ષીરસ્નપનાર્થં વૈ વિશ્વેશે ધેનુમર્પયેત્
જે કોઈ વિશ્વેશ માટે દૂધના અભિષેક માટે ગાય અર્પે છે—
વિશ્વેશરાજસદને યઃ સુધાં ચિત્રમેવ વા 4.2.96.
કે જે કોઈ વિશ્વેશરાજના મંદિરમાં અમૃત કે સુંદર ભોજન આપે છે—
બ્રાહ્મણાન્યતિનો વાપિ તથૈવ શિવયોગિનઃ
અથવા એ જ વસ્તુ બ્રાહ્મણોને કે શિવભક્ત યોગીઓને આપે છે—
કોટિભોજ્યફલં તસ્ય શ્રદ્ધયા નાત્ર સંશયઃ
એને કરોડો લોકોને ભોજન કરાવ્યાનું ફળ મળે છે; શ્રદ્ધાથી કરાય તો તેમાં કોઈ શંકા નથી.
વિશ્વેશસ્તોષણીયોત્ર સ્નાનહોમજપાદિભિઃ અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા તદત્ર સમવાપ્યતે
અહીં વિશ્વેશને સ્નાન, હવન, જપ વગેરેથી પ્રસન્ન કરવો; અહીં એકસો આઠ વાર જપવાથી એ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
કોટિહોમેન યત્પ્રોક્તં ફલમન્યત્ર સૂરિભિઃ
અહીં જ્ઞાનીજનોએ અન્યત્ર કરોડ હવનથી જે ફળ કહ્યું છે—
યો જપેદ્રુદ્રસૂક્તાનિ કાશ્યાં વિશ્વેશસન્નિધૌ
જે કોઈ કાશીમાં વિશ્વેશની હાજરીમાં રુદ્રસૂક્તોનું પઠન કરે છે—
તસ્ય પુણ્યં ન જાનામિ ચિંતિતે ચાક્ષરે પરે
જે દરેક પરમ અક્ષરનું ધ્યાન કરે છે, એનું પુણ્ય હું જાણતો નથી.
આપદ્યપિ હિ ઘોરાયાં કાશી ત્યાજ્યા ન કુત્રચિત્
ઘોર આપત્તિમાં પણ કાશી કદી છોડવી નહીં.
અવંધ્યં દિવસં કુર્યાત્સ્નાનદાનજપાદિભિઃ
દરેક દિવસને સ્નાન, દાન, જપ વગેરેથી ફળદાયી બનાવવો જોઈએ.
કૃચ્છ્રચાંદ્રાયણાદીનિ કર્તવ્યાનિ પ્રયત્નતઃ
કૃચ્છ્ર, ચાંદ્રાયણ વગેરે પ્રાયશ્ચિત્તો ઉત્સાહપૂર્વક કરવા જોઈએ.
યદીંદ્રિયાણિ કુર્વંતિ વિક્રિયામિહ દેહિનામ્ 4.2.96.
જો અહીં ઇન્દ્રિયો શરીરધારીઓમાં કલહ કરે—
તેષાં સ્વરૂપમાખ્યાહિ સ્કંદેંદ્રિય વિશુદ્ધયે
હે સ્કંદ, ઇન્દ્રિયોની શુદ્ધિ માટે એનું સાચું સ્વરૂપ વર્ણન કર.
યાનિ કૃત્વાત્ર મનુજો દેહશુદ્ધિં લભેત્પરામ્
આ અહીં જે કર્મો કરે છે, તે મનુષ્યને શરીરની ઉત્તમ શુદ્ધિ મળે છે.
એકભક્તેન નક્તેન તથૈવાયાચિતેન ચ
એક વખત ભોજન કરીને, રાત્રે ભોજન કરીને કે ભિક્ષામાં મળેલું ભોજન કરીને પણ.