અસ્મિન્માણવકાસ્તત્ર પરિશ્રદ્દધતે નહિ
છતાં પણ આ યુવાનોને આ વિષયમાં પૂરો વિશ્વાસ નથી.
યદાઽઽનંદવને શંભોઃ પ્રતિજાનાસિ વૈ વચઃ
જ્યારે આનંદવનમાં તમે શંભુના વચનને સાચું માનો છો,
ગચ્છ વારાણસીં વ્યાસ યત્ર વિશ્વેશ્વરઃ સ્વયમ્
વ્યાસ, હવે વારાણસી જાઓ, જ્યાં વિશ્વેશ્વર સ્વયં વિરાજે છે.
ઇતિ શ્રુત્વા મુનિર્વ્યાસઃ કિંચિત્કુપિતવદ્ધૃદિ
આ સાંભળી વ્યાસમુનિના હૃદયમાં થોડું ગુસ્સો થયો.
પ્રાપ્ય વારાણસીં વ્યાસઃ સ્નાત્વા પંચનદે હ્રદે
વ્યાસ વારાણસી પહોંચ્યા અને પાંચ નદીઓના તળાવમાં સ્નાન કર્યું.
તત્ર સ્નાનાદિકં કૃત્વા દૃષ્ટ્વા ચૈવાદિકેશવમ્
ત્યાં સ્નાનાદિ વિધિ કર્યા પછી અને આદિકેશવના દર્શન કર્યા.
અગ્રતઃ પૃષ્ઠતઃ શંખૈર્વાદ્યમાનૈઃ પ્રમોદિતઃ 4.2.95.
આગળ-પાછળ શંખ વગાડાતા, તેઓ આનંદિત થયા.
અચ્યુતાનંતવૈકુંઠ માધવોપેંદ્રકેશવ
અચ્યૂત, અનંત, વૈકુંઠ, માધવ, ઉપેન્દ્ર, કેશવ—
શ્રીવત્સવક્ષઃ શ્રીકાંત પીતાંબર મુરાંતક
જેના વક્ષ પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે, જે લક્ષ્મીપ્રિય છે, પીળાં વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુરાનો વિનાશક છે—
નારાયણાસુરરિપો કૃષ્ણ શૌરે ચતુર્ભુજ
જે નારાયણ છે, અસુરોનો શત્રુ છે, શૂરપુત્ર કૃષ્ણ છે અને ચાર હાથ ધરાવે છે—
પુંડરીકાક્ષ દૈત્યારે દામોદર બલપ્રિય
કમળ જેવી આંખો ધરાવનાર, દૈત્યોનો શત્રુ, દામોદર, બળપ્રિય—
વિષ્વક્ચમૂસ્તાર્ક્ષ્ય રથવનમાલિન્નરોત્તમ
સમસ્ત સેનાોના સ્વામી, ગરુડ પર આરૂઢ, વનમાળાથી શોભાયમાન, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ—
નૃસિંહ યજ્ઞવારાહ ગોપગોપાલવલ્લભ
નૃસિંહ, યજ્ઞકર્તા, વારાહ અવતાર, ગોપ અને ગોપીઓના પ્રિય—
જય ચાણૂરમથન જય ત્રૈલોક્યરક્ષણ
જય હો ચાણૂરના વિનાશક, જય હો ત્રિલોકના રક્ષક!
કૌસ્તુભોદ્ભૂષિતોરસ્ક પૂતનાધાતુશોષણ
જેના વક્ષ પર કૌસ્તુભ મણિ શોભે છે, જે પુતનાનો વિષ સુકાવી નાખે છે—
સહસ્રશીર્ષપુરુષ પુરુહૂત સુખપ્રદ
હજારો માથાવાળો પુરુષ, ઇન્દ્રને સુખ આપનાર—
ઇત્યાદિ નામમાલાભિઃ સંસ્તુવન્વનમાલિનમ્ 4.2.95.
આ રીતે અનેક નામોની માળા દ્વારા તેણે વનમાળા ધારણ કરનારની સ્તુતિ કરી.
વ્યાસો વિશ્વેશભવનં સમાયાતઃ સુહૃષ્ટવત્
વ્યાસજી આનંદિત થઈને વિશ્વના સ્વામીના નિવાસસ્થાને પહોંચ્યા.
વિરાજમાનસત્કંઠસ્તુલસીવરદામભિઃ
તુલસીની શુભ માળાઓથી તેમની ગળા તેજસ્વી બની રહી હતી.
વેણુવાદનતત્ત્વજ્ઞઃ સ્વયં શ્રુતિધરોભવત્
તે વેણુવાદનના તત્ત્વને જાણનારા અને પોતે પણ વેદોના જ્ઞાતા બન્યા.
પુનરૂર્ધ્વભુજં કૃત્વા દક્ષિણં શિષ્યમધ્યગઃ
પછી ફરીથી તેમણે જમણો હાથ ઊંચો કરીને શિષ્યોની વચ્ચે સ્થાન લીધું.
પરિનિર્મથ્ય વાગ્જાલં સુનિશ્ચિત્યાસકૃદ્બહુ
શબ્દોના જાળને સંપૂર્ણપણે તોડી, તેમણે વારંવાર અને દૃઢપણે સત્ય સ્થાપિત કર્યું.
ઇત્યાદિ શ્લોકસંઘાતં સ્વપ્રતિજ્ઞા પ્રબોધકમ્
આવા શ્લોકોના સમૂહે તેમના પોતાના સંકલ્પને જાગૃત કર્યો.
તસ્તંભ તાવત્તદ્બાહું સ શૈલાદિઃ સ્વલીલયા
પછી પર્વતાધિપતિએ પોતાની લીલાથી તે હાથને સ્થિર કરી દીધો.
તતો ગુપ્તં સમાગમ્ય વિષ્ણુર્વ્યાસમભાષત
પછી વિષ્ણુ ગુપ્ત રીતે આવીને વ્યાસજીને સંબોધ્યા.
તવૈતદપરાધેન ભીતિર્મેપિ મહત્તરા
તમારા આ અપરાધથી મને પણ મોટી ભયની લાગણી થઈ છે.
તત્પ્રસાદાદહં ચક્રી લક્ષ્મીશસ્તત્પ્રભાવતઃ 4.2.95.
એના કૃપાથી હું ચક્રધારી અને લક્ષ્મીપતિ બન્યો, એના બળથી જ આ બધું મળ્યું.
તદ્ભક્ત્યા પરમૈશ્વર્યં મયા લબ્ધં વરાત્તતઃ
એની ભક્તિથી અને એના આશીર્વાદથી મને સર્વોચ્ચ સત્તા પ્રાપ્ત થઈ.
અન્યદાપિ ન વૈ કાર્યા ભવતા શેમુષીદૃશી
આવી અહંકારભરી હરકત ફરી ક્યારેય કરવી નહીં.
ભુજસ્તંભઃ કૃતસ્તેન નંદિના દૃષ્ટિમાત્રતઃ
નંદીએ માત્ર નજરથી જ તારો હાથ અડગ કરી દીધો.