ઇતિ શ્રુત્વા મહાદેવઃ સર્વદો બ્રહ્મણો વરમ્
આ સાંભળીને સર્વને આપનાર મહાદેવએ બ્રહ્માથી વરદાન મેળવ્યું.
બ્રહ્મંસ્ત્વદ્વાંછિતં ભૂયાત્કિમદેયં પિતામહ
બ્રહ્મા, તમારી ઇચ્છા પૂર્ણ થાઓ, પિતામહ કયું નામ આપે?
રુદન્સ ઉત્તાનશયો બ્રહ્મણો મુખમૈક્ષત
રડતો અને પીઠ પર પડેલો બાળક બ્રહ્માના ચહેરા તરફ જોઈ રહ્યો હતો.
કિં માં જનકમાપ્યાપિ ત્વં રોદિષિ મુહુર્મુહુઃ
મને પિતા મળ્યા છતાં, તું વારંવાર કેમ રડે છે?
નામ્ને રોદિમિ મે સ્રષ્ટુર્નામ દેહિ પિતામહ 4.2.93.
હું નામ માટે રડું છું; હે સર્જનહાર, પિતામહ, મને નામ આપો.
યદિ વેત્સિ તદાચક્ષ્વ મહત્કૌતૂહલં હિ મે
જો તમને ખબર હોય તો કહો, કારણ કે મને બહુ જ જિજ્ઞાસા છે.
રોદને કારણં વચ્મિ શૃણુ કુંભસમુદ્ભવ
હું કેમ રડું છું તેનું કારણ કહું છું, હે કુંભથી જન્મેલા, સાંભળ.
મનસીતિ વિચારોભૂદ્દેવસ્ય પરમાત્મનઃ
પરમાત્મા દેવના મનમાં એક વિચાર ઉદ્ભવ્યો.
સત્યલોકાધિનાથસ્ય ચતુરાસ્યસ્ય વેધસઃ
સત્યલોકના સ્વામી, ચતુરમુખ સર્જનહારના મનમાં.
કિં બુદ્ધિવૈભવં ધાતુઃ શંભુના મનસીક્ષિતમ્ । યેનાનંદાશ્રુ સંભારો બાલ્યેપ્યભવદીશિતુઃ
શંભુએ મનમાં જે વિચાર કર્યો, તે સર્જનહારમાં કેવી બુદ્ધિની મહિમા હતી, જેના કારણે ભગવાનના બાળપણમાં પણ આનંદના આંસુઓ ઉમટી પડ્યા?
એતત્કથય મે પ્રાજ્ઞ સર્વજ્ઞાનંદવર્ધન
હે વિદ્વાન, કૃપા કરીને મને એ કહો, જે સર્વ જ્ઞાન અને આનંદમાં વધારો કરે છે.
દેવે ન મનસિ ધ્યાતમિતિ કુંભજને મુને
હે મુનિ, આ તો દેવના મનમાં કે કુંભમાં ક્યારેય વિચારાયું જ નહોતું.
એકો મનોરથશ્ચાયં દ્વિતીયોયં સુનિશ્ચિતમ્
આ એક ઈચ્છા છે અને આ બીજી નિશ્ચિત ઈચ્છા છે.
ક્ષણંક્ષણં સમાલોક્યમંગસ્પર્શે ક્ષણંક્ષણમ્ ।। એકશય્યાસનાહારં લપ્સ્યતેઽનેન ક્ષણેક્ષણે !
પ્રતિપળ અંગોનું દર્શન અને સ્પર્શ કરીને, પળે પળે એક જ શય્યા, આસન અને ભોજન મળતું રહેશે.
યોયં ન ગોચરઃ ક્વાપિ વાણીમનસયોરપિ 4.2.93.
આ જે ક્યાંય પણ, બોલી કે મનથી પણ, અનુભવાતું નથી—
યોઽમું સકૃત્સ્પૃશેજ્જંતુર્યોમું પશ્યેત્સકૃન્મુદા । ન સ ભૂયોભિજાયેત ભવેચ્ચાનંદમેદુરઃ
જે કોઈ એનું એકવાર પણ સ્પર્શ કરે, અથવા આનંદથી એકવાર પણ દર્શન કરે, તે ફરી જન્મે નહીં અને પરમ આનંદથી ભરાઈ જાય.
ગૃહક્રીડનકં મે સૌ યદિ ભૂયાત્કથંચન
જો કોઈ રીતે આ મારા ઘરની રમકડું બની જાય—
વિધેઃ સમીહિતં ચેતિ નૂનં જ્ઞાત્વા સ સર્વવિત્
જ્યારે સર્વજ્ઞ એ વિધિના ઇરાદાને ચોક્કસ જાણે છે—
શ્રુત્વૈત્યગસ્તિઃ સ્કંદસ્ય ભાષિતં પર્યમૂમુદત્
આ સાંભળીને, અગસ્ત્યને સ્કંદના વચનોથી ખૂબ આનંદ થયો.
વિધેરપિ મનોજ્ઞાતં શંભોરપિ મનોગતમ્ । । સમ્યક્ચિત્તં ત્વયા જ્ઞાતં નમસ્તુભ્યં ચિદાત્મને
વિધિનો ઇરાદો જાણી લીધો છે અને શંભુનું મન પણ; તું સાચા હૃદયથી જાણ્યું છે—ચૈતન્ય સ્વરૂપે તને વંદન છે.
સ્કંદોપિ નિતરાં તુષ્ટઃશ્રોતુરાનંદદર્શનાત્
શ્રોતાના આનંદ જોઈને સ્કંદ પણ અત્યંત પ્રસન્ન થયો.
ન મે શ્રમો વૃથા જાતો બ્રુવતસ્તે પુરઃ કથામ્
તારી સામે કથા કહીને, મારી મહેનત વ્યર્થ ગઈ નથી.
દેવે રુદ્રત્વમાપન્ને દેવી દક્ષસુતાભવત્
જ્યારે દેવે રુદ્રત્વ પ્રાપ્ત કર્યું, ત્યારે દેવી દક્ષની પુત્રી બની.
ઇદં સતીશ્વરં લિંગં તવ નામ્ના ભવિષ્યતિ . 4.2.93.
આ સતીશ્વરનું લિંગ તારા નામે ઓળખાશે.
તથૈતલ્લિંગમારાધ્યાન્યસ્યાપિ હિ ફલિષ્યતિ
નિશ્ચયે, આ લિંગની આરાધના કરીને બીજાને પણ ફળ મળશે.
એતલ્લિંગં સમારાધ્ય કુમારોપિ વરાંગનામ્
આ લિંગની આરાધના કરીને, કુમાર પણ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી પ્રાપ્ત કરશે.
ભવિષ્યતિ ન સંદેહઃ સતીશ્વરસમર્ચગાત્
સતીશ્વરની આરાધનાથી એ નિશ્ચિત થશે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
તસ્ય તસ્ય સ સ ક્ષિપ્રં ભવિષ્યતિ મનોરથઃ
દરેકને તેની પોતાની ઈચ્છા ખૂબ જલદી પૂર્ણ થશે.
ઇતોષ્ટમે ચ દિવસે ત્વજ્જનેતા પ્રજાપતિઃ ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવેશસ્તત્રૈવાંતર્હિતોભવત્
આઠમા દિવસે, તારા પિતા પ્રજાપતિ તને આપશે એમ દેવોના દેવએ કહ્યું અને ત્યાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
સાપિ સ્વભવનં યાતા સતી દાક્ષાયણી મુદા । । પિતાપિ તસ્મૈ પ્રાદાત્તાં રુદ્રાય દિવસેષ્ટમે
પછી દક્ષપુત્રી સતી આનંદથી પોતાના ઘેર પરત ગઈ અને તેના પિતાએ આઠમા દિવસે તેને રુદ્રને આપી દીધી.