તૈઃ સ્વનામ્નેહ લિંગાનિ કૃત્વાઽઽપિ કૃતકૃત્યતા
એ બધા પોતાના નામે અહીં લિંગ સ્થાપી, મનુષ્ય પોતાનું કાર્ય પૂરું કરી લે છે.
વેત્તિ તચ્છ્રેયસઃ સંખ્યાં શેષોપિ ન વિશેષવિત્
એ શ્રેષ્ઠ કલ્યાણોની સંખ્યા તો બચેલા પણ જાણતા નથી.
પરિચ્છેદવ્યતીતસ્યાનંદસ્ય પરકારણમ્
બીજાને આનંદ આપવાનું કારણ બધાં મર્યાદાથી પર છે.
નિશમ્યેતિ મહાદેવી પુનઃ પાદૌ પ્રણમ્ય ચ
આ સાંભળીને મહાદેવી ફરી પગે વંદન કરી.
પત્યુરાજ્ઞાં સમાસાદ્ય યચ્છેચ્છ્રેયઃ પતિવ્રતા
પતિની આજ્ઞા મળ્યા પછી પતિવ્રતા સ્ત્રીએ શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ મેળવવું જોઈએ.
ઇતિ પ્રસાદ્ય દેવેશમાજ્ઞાં પ્રાપ્ય મહેશિતુઃ
આ રીતે દેવોના સ્વામી મહેશને પ્રસન્ન કરી અને તેમની આજ્ઞા મેળવી,
તલ્લિંગદર્શનાત્પુંસાં બ્રહ્મહત્યાદિપાતકમ્
એ લિંગનું દર્શન કરવાથી મનુષ્યના બ્રાહ્મણહત્યા જેવા બધા પાપ નાશ પામે છે.
તત્ર લિંગે વરો દત્તો દેવદેવેન યઃ પુનઃ 4.2.90.
ત્યાં એ લિંગ માટે દેવોના દેવે શ્રેષ્ઠ વરદાન આપ્યું હતું.
લિંગં યઃ પાર્વતીશાખ્યં કાશ્યાં સંપૂજયિષ્યતિ
કોઈ પણ કાશીમાં પાર્વતીશ નામના લિંગની પૂજા કરે,
કાશીલિંગત્વમાસાદ્ય મામેવાનુપ્રવેક્ષ્યતિ
કાશી લિંગ પ્રાપ્ત કરીને એ અંતે મારામાં લીન થઈ જાય છે.
ઇહ સૌભાગ્યમાપ્નોતિ પરત્ર ચ શુભાં ગતિમ્
અહીં તેને સૌભાગ્ય મળે છે અને પરલોકમાં શુભ ગતિ મળે છે.
ન ગર્ભમાવિશેદ્ભૂયો ભવેત્સૌભાગ્યભાજનમ્
એ ફરી ગર્ભમાં નથી આવતો અને સૌભાગ્યનો ભાગીદાર બને છે.
અપિ જન્મસહસ્રસ્ય પાપં ક્ષયતિ તત્ક્ષણાત્ ઐહિકામુષ્મિકાન્કામાન્સ પ્રાપ્સ્યતિ મહામતિઃ
હજારો જન્મના પાપ પણ એ ક્ષણે નાશ પામે છે; એ મહામતિ આ લોક અને પરલોકના બધા ઇચ્છિત સુખો પામે છે.
મુને નિશામયેદાનીં ગંગેશ્વરસમુદ્ભવમ્
મુનિ, હવે ગંગેશ્વરનું ઉત્પત્તિ કથા સાંભળ.
યં શ્રુત્વા યત્રકુત્રાપિ ગંગાસ્નાનફલં લભેત્
જે સાંભળવાથી, જ્યાં પણ હોય, ગંગાસ્નાનનું ફળ મળે છે.
તેન દૈલીપિના સાર્ધમસ્મિન્નાનંદકાનને
તે દૈલિપિન સાથે આ આનંદકાનનમાં—
સ્મૃત્વા લિંગપ્રતિષ્ઠાયાઃ કાશ્યાં લોકોત્તરં ફલમ્
કાશીમાં લીંગની સ્થાપનાનું સ્મરણ કરવાથી, મનુષ્યને લોકોથી પરે એવું મહાન ફળ મળે છે.
ગંગેશ્વરસ્ય લિંગસ્ય કાશ્યાં દૃષ્ટિઃ સુદુર્લભા
કાશીમાં ગંગેશ્વરનું લીંગ જોવું અત્યંત દુર્લભ છે.
તસ્ય જન્મસહસ્રસ્ય પાપં સંક્ષીયતે ક્ષણાત્
જે મનુષ્ય એનું દર્શન કરે છે, તેના હજાર જન્મોના પાપો ક્ષણમાં નાશ પામે છે.
તસ્ય સંદર્શનં પુંસાં જાયતે પુણ્યહેતવે
એનું દર્શન મનુષ્યો માટે પુણ્યનું કારણ બને છે.
પ્રત્યક્ષરૂપિણી ગંગા તેન દૃષ્ટા ન સંશયઃ
તેને જોવાથી ગંગા સ્વયં પ્રત્યક્ષ રૂપે દેખાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
ભવિષ્યતિ ન સંદેહો મિત્રાવરુણનંદન
મિત્રા અને વરુણના પુત્ર, એ ચોક્કસ થશે, તેમાં શંકા નથી.
તતોપિ દુર્લભં કાશ્યાં લિંગં ગંગેશ્વરાભિધમ્ 4.2.91.
ત્યાં પણ, કાશીમાં ગંગેશ્વર નામનું લીંગ મેળવવું બહુ જ દુર્લભ છે.
શ્રુત્વા ગંગેશ માહાત્મ્યં ન નરો નિરયી ભવેત્
જે મનુષ્ય ગંગેશ્વરનું મહાત્મ્ય સાંભળે છે, તે કદી નરકમાં નથી જતો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ચતુથેં કાશીખંડ ઉત્તરાર્ધે ગંગેશ્વરમહિમાખ્યાનં નામૈકનવતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના કાશી ખંડના ઉત્તર ભાગમાં ગંગેશ્વર મહિમા નામના એકાણુંમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.
યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ મહાપાતકસંક્ષયઃ
જેનું માત્ર સ્મરણ કરવાથી મહાપાપો નાશ પામે છે.
અસ્ય વારાહકલ્પસ્ય પ્રવેશે મુનિપુંગવૈઃ
આ વરાહ કલ્પના આરંભે, મહાન ઋષિઓ દ્વારા—
માર્કંડેય ઉવાચ શૃણુધ્વં મુનયઃ સર્વે સંતિ નદ્યઃ પરઃશતમ્
માર્કંડેયએ કહ્યું: 'ઋષિઓ, સાંભળો, અહીં અનેક ઉત્તમ નદીઓ છે.'
સર્વાભ્યોપિ નદીભ્યશ્ચ શ્રેષ્ઠાઃ સર્વાઃ સમુદ્રગાઃ
બધી નદીઓમાંથી, જે નદીઓ સમુદ્રમાં મળે છે, તે શ્રેષ્ઠ છે.
ગંગા ચ યમુનાચાથ નર્મદા ચ સરસ્વતી
ગંગા, યમુના, નર્મદા અને સરસ્વતી—