શૃંગાગ્રાણિ ગિરીણાં ચ કૈશ્ચિદુત્પાટિતાનિ વૈ
કેટલાએ પર્વતોની ટોચો ઉખેડી નાખી.
ઉત્પાટ્ય મહતો વૃક્ષાન્કેચિત્પ્રાપ્તા મખાંગણમ્
કેટલાએ મોટા વૃક્ષો ઉખેડી યજ્ઞસ્થળ સુધી પહોંચી ગયા.
મંડપં ધ્વંસયામાસુઃ કેચિત્ક્રોધોદ્ધુરાગણાઃ અભક્ષયન્હવીંષ્યન્યે પૃષદાજ્યં પપુઃ પરે
કેટલાંક ક્રોધથી મંડપ તોડવા લાગ્યા, બીજાએ હવનના ભોગ ખાધા, તો કેટલાએ ઘી પીધું.
દધ્વંસુરન્નરાશીંશ્ચ કેચિત્પર્વતસન્નિભાન્
કેટલાએ પર્વત જેટલા મોટા મનુષ્યોના ઢગલા સળગાવી દીધા.
કેચિત્પક્વાન્નપુષ્ટાંગા યજ્ઞપાત્રાણ્યચૂર્ણયન્ 4.2.89.૪૦ વ્યભજઞ્છકટાન્કેચિત્પશૂન્કેચિદજીગિલન્
કેટલાં, પકાવાન ખાઈને તગડા થયા હતા, એણે યજ્ઞપાત્રો તોડી નાખ્યા; બીજાએ ગાડાં ફોડી નાખ્યા, તો કેટલાએ પશુઓ ગળી લીધા.
સ્વયં પરિદધુશ્ચાન્યે દુકૂલાનિ મુદા યુતાઃ
બીજાઓ આનંદથી પોતે જ સુંદર વસ્ત્રો પહેરી લીધા.
એકેન ચ ભગો દેવઃ પશ્યંશ્ચક્રે વિલોચનઃ
એ એક જ ભાગથી દેવતાએ નજર કરતાં એક આંખ બનાવી.
યજ્ઞઃ પલાયિતો દૃષ્ટઃ કેનચિન્મૃગરૂપધૃક્
યજ્ઞે હરણના રૂપમાં ભાગતો જોઈને કોઈએ તેને જોઈ લીધો.
એકઃ સરસ્વતીં યાંતીં દૃષ્ટ્વા નિર્નાસિકાં વ્યધાત્
એકએ સરસ્વતીને જતા જોઈ અને તેની નાક કાપી નાખી.
અર્યમ્ણો બાહુયુગલં તથોત્પાટિતવાન્પરઃ
બીજાએ અર્યમાનો બન્ને હાથ ખેંચી કાઢ્યા.
ચિચ્છેદ વાયોર્વૃષણં પાર્ષદોન્યઃ પ્રતાપવાન્
એક પરાક્રમીયે વાયુના વૃષણ અને બીજાના પાંજર કાપી નાખ્યા.
યત્ર ધર્મે મહેશો ન પ્રથમં પરિપૂજ્યતે
જ્યાં ધર્મમાં મહેશને સૌપ્રથમ પૂજવામાં આવતો નથી—
અનીશ્વરં હવિર્ભુક્તં ત્વયેત્યા તાડયત્પદા
—ત્યાં હવનનું ભોજન ઈશ્વર વિના ગણાય છે, તેથી તેણે પગથી માર્યો.
વામયામાસ બહુશો ભક્ષિતા હ્યધ્વરાહુતીઃ 4.2.89.
તેને વારંવાર ઉલટી આવી, કારણ કે યજ્ઞની આહુતિઓ ખાઈ લેવામાં આવી હતી.
રુદ્રાખ્યા ધારણવશાત્પ્રમથૈસ્તેઽવહેલિતાઃ
રુદ્ર તરીકે ઓળખાતા, પોતાની શક્તિના કારણે પ્રમથો દ્વારા અવગણાયા.
બહિરુદ્ગિરયામાસ યદ્દત્તં ચેશવર્જ્જિતમ્
તેને ભગવાન સિવાય જે કંઈ અપાયું હતું, તે બધું બહાર કાઢી નાખ્યું.
ઉડ્ડીય ગિરિમાશ્રિત્યચ્છન્નઃ કૌતુકમૈક્ષત
તે ઊડીને પર્વત પર છુપાઈ ગયો અને છુપાઈને આ દૃશ્ય જોયું.
પ્રમથાઃ કાલયામાસુરન્યાનપિ ચ યાચકાન્ વીરભદ્રઃ સ્વતઃ પ્રાપ્તઃ પ્રમથાનીકિની વૃતઃ
પ્રમથોએ બીજા યાચકોને પણ હાંકી કાઢ્યા; વીરભદ્ર પોતે પ્રમથોની સેના સાથે આવ્યો.
યજ્ઞવાટં શ્મશાનાભં દૃષ્ટ્વા તૈઃ પ્રમથૈઃ પુરા
પહેલાં, પ્રમથોએ યજ્ઞવાટને સ્મશાન જેવું જોઈને—
ગણાઃ પશ્યત દુર્વૃત્તૈઃ પ્રારબ્ધાનાં ચ કર્મણામ્
—ગણોએ દુર્વૃત્તો અને તેમના શરૂ કરેલા કર્મો જોઈને—
યે દ્વિષંતિ મહાદેવં સર્વકર્મૈકસાક્ષિણમ્
—જે મહાદેવને, સર્વ કર્મોના એકમાત્ર સાક્ષીને, દ્વેષે છે—
ક્વ સ દક્ષો દુરાચારઃ ક્વ ચ યજ્ઞભુજઃ સુરાઃ
એ દુશ્ચરીત દક્ષ ક્યાં છે અને યજ્ઞભોજન કરનાર દેવતાઓ ક્યાં છે?
ઇત્યાજ્ઞા વીરભદ્રસ્ય પ્રાપ્ય તે પ્રમથા દ્રુતમ્
વીરભદ્રની આ આજ્ઞા મળતાં જ પ્રમથોએ તરત જ—
તેન તે પ્રમથાઃ સર્વે મહાબલપરાક્રમાઃ 4.2.89.
તેના કારણે બધા પ્રમથો મહા બળ અને પરાક્રમથી—
અથ નષ્ટેષુ સર્વેષુ પ્રમથેષુ હરેર્ભયાત્
પછી, હરિના ભયથી બધા પ્રમથો નાશ પામ્યા હતા.
દદર્શ શાર્ઙ્ગિણં ચાગ્રે સ્વગણૈશ્ચ પરિષ્ટુતમ્
એ સમયે, તેણે પોતાના ગણા દ્વારા વખાણાતા શારંગધારીને સામે જોયો.
ચક્રિભિર્ગદિભિર્જુષ્ટં ખડ્ગિભિશ્ચાપિ શાર્ઙ્ગિભિઃ
તેના આસપાસ ચક્ર, ગદા, તલવાર અને ધનુષ ધારણ કરનાર ગણા ઊભા હતા.
ત્વં તુ યજ્ઞપુમાનત્ર મહાયજ્ઞપ્રવર્તકઃ
અહીં તું જ યજ્ઞરૂપ છે અને મહાયજ્ઞ શરૂ કરનાર છે.
કિં વા દક્ષં સમાનીય દેહિ યુધ્યસ્વ વા મયા
તારે તો દક્ષને અહીં લાવ, અથવા તો મારી સાથે યુદ્ધ કર.
પ્રાયશઃ શંભુભક્તેષુ યતસ્ત્વં પ્રોચ્યસેઽગ્રણીઃ
શંભુના ભક્તોમાં તને સર્વોપરી માનવામાં આવે છે.