સભર્તૃકાશ્ચ ભગિનીર્નવાલંકૃતિશાલિનીઃ
તેને પોતાની બહેનો, નવા આભૂષણોથી શોભાયમાન, તેમના પતિઓ સાથે દેખાઈ.
અચિંતિતા ત્વનાહૂતા વિમાનાદ્ધરવલ્લભા
ન આમંત્રણ મળ્યું, ન વિચારાયું, છતાં હરપ્રિયાએ વિમાનમાંથી નીચે ઊતર્યું.
અસંભાષ્યા પિતાઃ સર્વા ગતા દક્ષાંતિકં સતી
કોઈ પિતાઓ સાથે વાત કર્યા વિના, સતી સીધી દક્ષ પાસે ગઈ.
કથં નાહં સમાહૂતા યથૈતા મે સહોદરાઃ ।। 4.2.88.
'મારી જેમ જ મારી બહેનોને આમંત્રણ મળ્યું, તો મને કેમ બોલાવાઈ નહીં?'
અયં તે ન મનાગ્દોષો દોષ એષ મમૈવ હિ
આ તારી કોઈ ખોટ નથી; ખરેખર, આ ખોટ તો મારી જ છે.
તાદૃગ્વિધાય યત્પત્યે મયા દત્તાજ્ઞબુદ્ધિના
એવી રીતે વર્તી, મેં મારી સમજ અને આજ્ઞાથી તને પતિને આપી દીધી.
તદા કથમદાસ્યં ત્વાં તસ્મૈ માયાસ્વરૂપિણં
પછી, હું તને એ માયાવાળાને કેવી રીતે આપી શકી હોત?
પિતામહેન બહુધા વર્ણિતોસૌ મમાગ્રતઃ
પિતામહે મારા આગળ તેને અનેક રીતે વર્ણન કર્યો હતો.
શ્રીકંઠોસૌ મહેશોઽસૌ સર્વજ્ઞોસૌ વૃષધ્વજઃ
એ શ્રીકંઠ છે, એ મહેશ છે, એ સર્વજ્ઞ છે, એ વૃષધ્વજ છે.
વાક્યાચ્છતધૃતેસ્તસ્માત્તસ્મૈ દત્તા મયાનઘે
હે નિર્દોષે, શતભુજના વચનથી મેં તને તેને સોંપી દીધી.
પિતૃકાનનસંવાસં શૂલિનં ચ કપાલિનમ્
એ પિતૃવનમાં રહે છે, શૂળ ધારણ કરે છે અને કપાલ પણ ધરાવે છે.
કલંકિકૃતમૌલિં ચ ધૂલિધૂસરચર્ચિતમ્
એના મસ્તક પર કલંક છે, શરીર પર ધૂળ અને ભસ્મ લગાવેલું છે.
ક્વચિચ્ચ ચર્મવસનં ક્વચિદ્ભિક્ષાટનપ્રિયમ્
ક્યારેક ચામડાની વસ્ત્રો પહેરે છે, ક્યારેક ભિક્ષા માટે ફરવાનું ગમે છે.
રુદ્રં રૌદ્રપરીવારં મહાકાલવપુર્ધરમ્ 4.2.88.
એ રુદ્ર છે, ભયાનક ગણા સાથે છે, અને મહાકાળરૂપે વિહાર કરે છે.
ન સમ્યગ્વેત્તિ તં કશ્ચિજ્જાનાનોપિ પ્રતારિતઃ
કોઈ પણ તેને સાચે ઓળખી શકતો નથી; જાણનારા પણ ભ્રમાઈ જાય છે.
ક્વ પાંસુલપટચ્છન્નો મહાશંખવિભૂષણઃ
ક્યાં એ ધૂળથી ઢંકાયેલો છે, અને ક્યાં એ મહાશંખના આભૂષણો પહેરે છે?
ડમડ્ડમરુકવ્યગ્ર હસ્તાગ્રઃ ખંડચંદ્રભૃત્
એના હાથમાં ડમરુ સતત વાગે છે, અને માથા પર અર્ધચંદ્ર છે.
મૃડાનિ સહરઃ ક્વાઽયમધ્વરો મંગલાલયઃ
ક્યાં એ મૃડ, પર્વત સાથે, અને ક્યાં આ યજ્ઞમય શુભ સ્થાન છે?
દુકૂલાન્યનુકૂલાનિ રત્નાલંકૃતયઃ શુભાઃ
અહીં સુંદર, રત્નોથી શોભિત, મનગમતી અને શુભ વસ્ત્રો છે.
ઇહ મંગલવેશેષુ દેવેંદ્રેષુ સ શૂલધૃક્
આ શુભ વેશધારી દેવો અને દેવેન્દ્રોમાં એ શૂળધારી ઉભો છે.
ઇત્યાકર્ણ્ય સતી સાધ્વી જનેતુરુદિતં તદા
આ રીતે માતાએ જે કહ્યું, તે સતી, પવિત્ર સ્ત્રીએ, ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યું.
સત્યુવાચ નાકર્ણિતં મયા કિંચિત્ત્વયિ પ્રબ્રુવતિ પ્રભો
સતીએ કહ્યું: 'પ્રભુ, તમે બોલતા હતા ત્યારે મેં કંઈયું પણ અવગણ્યું નથી.'
ન સમ્યગ્વેત્તિ તં કશ્ચિજ્જાનાનોપિ પ્રતારિતઃ
કોઈ પણ સાચે તેમને સમજી શકતો નથી; જાણનારા પણ ભટકી જાય છે.
ત્વં તુ પ્રતારિતઃ પૂર્વમધુનાપિ પ્રતારિતઃ 4.2.88.
પણ તું પહેલાં પણ ભુલાયો હતો અને આજેય ભુલાયેલો છે.
યાદૃશં વક્ષિતં શંભું તાદૃશં યદ્યમન્યથાઃ
તમે શંભુને જેમ છે એમ વર્ણવો, પણ બીજા લોકો જુદું બોલે—
અથવા તેન સંબંધે ન હેતુર્ભવતો મતિઃ
અથવા, એ વિષયમાં તારી બુદ્ધિ કોઈ કારણ શોધી શકતી નથી.
અથોક્ત્વૈવં બહુતરં ત્વં જનેતાસ્ય વર્ષ્મણઃ
અથવા, આમ ઘણું બોલ્યા પછી, તું એના સ્વરૂપનું પ્રાગટ્ય કરાવશે.
પુરશ્ચરણમેવૈતદ્યદસ્યૈવ વિસર્જનમ્ યાવજ્જીવિતનાથસ્યાશ્રવણીયા વિગર્હણા
આ જ વિદાય આપવાનું કૃત્ય એનું એક વિધાન છે; જયાં સુધી જીવનના સ્વામી જીવતા રહેશે, ત્યાં સુધી નિંદા સાંભળાવાની રહેશે.
ઇત્યુક્ત્વા ક્રોધદીપ્તાગ્નૌ મહાદેવસ્વરૂપિણિ
આવું કહીને, મહાદેવના સ્વરૂપે ક્રોધથી ધધકતા અગ્નિમાં—
તતો વિવર્ણતાં પ્રાપ્તાઃ સર્વે દેવાઃ સવાસવાઃ
પછી બધા દેવતાઓ, ઇન્દ્ર સહિત, ફિકાશા થઈ ગયા.