તયા ચરણચારિણ્યા રાજ્ઞ્યા ત્રિભુવનેશિતુઃ
પગે ચાલતી એ રાણી ત્રણેય લોકના સ્વામી પાસે થી દૂર થઈ ગઈ.
દેવોપિ તાં સતીં યાંતીં દૃષ્ટ્વા ચરણચારિણીમ્
દેવતાએ પણ, પગે ચાલતી સતીને જતા જોઈ,
ગણા વિમાનં નયત મનઃપવનચક્રિણમ્
પાર્ષદોને કહ્યું: 'મન અને પવનથી ચાલતું વિમાન લાવો.'
મહાવાતપતાકં ચ મહાબુદ્ધ્યક્ષલક્ષિતમ્ 4.2.88.
તેમાં મોટાં પવનમાં ફરકતાં ધ્વજાં હતાં અને મહાન બુદ્ધિ તથા પાશા-ફાંસના ચિહ્નો હતાં.
[http://vedastudy.tripod.com/pur_index25/ratha.htm રથોપરિ ટિપ્પણી] છત્રીભૂતૌ ચ યત્રસ્તઃ સૂર્યાચંદ્રમસાવપિ
એ રથ પર, સૂર્ય અને ચંદ્ર છત્ર બનીને ઊભાં હતાં.
ધૂઃ સ્વયં ચાપિ ગાયત્રી રજ્જવસ્તક્ષકાદયઃ
ત્યાં ગાયત્રી સ્વયં, દોરડા, કટારી અને બીજા સાધનો સાથે યોક બની હતી.
અંગાનિ રક્ષકા યત્ર વરૂથશ્છંદસાં ગણઃ
એ રથના અંગો રક્ષક હતા અને છંદોના સમૂહે રક્ષણનું વલય બનાવ્યું હતું.
દેવ્યા સનાથં તં કૃત્વા વિમાનં પાર્ષદા દિવિ
દેવીના રક્ષણથી ભરેલું એ વિમાન તૈયાર કરીને, પાર્ષદોએ તેને આકાશમાં લઈ ગયા.
સા ક્ષણં ત્ર્યક્ષરમણી વીક્ષ્ય દક્ષસભાંગણમ્
ત્ર્યક્ષરપ્રિયાએ ક્ષણ માટે દક્ષની સભા તરફ નજર કરી.
અવિશદ્ યજ્ઞવાટં ચ ચકિતંરક્ષિ વીક્ષિતા
તે યજ્ઞવાટમાં પ્રવેશી નહીં, ચિંતિત રક્ષકો સાથે ચારે બાજુ જોયું.
સભર્તૃકાશ્ચ ભગિનીર્નવાલંકૃતિશાલિનીઃ
તેને પોતાની બહેનો, નવા આભૂષણોથી શોભાયમાન, તેમના પતિઓ સાથે દેખાઈ.
અચિંતિતા ત્વનાહૂતા વિમાનાદ્ધરવલ્લભા
ન આમંત્રણ મળ્યું, ન વિચારાયું, છતાં હરપ્રિયાએ વિમાનમાંથી નીચે ઊતર્યું.
અસંભાષ્યા પિતાઃ સર્વા ગતા દક્ષાંતિકં સતી
કોઈ પિતાઓ સાથે વાત કર્યા વિના, સતી સીધી દક્ષ પાસે ગઈ.
કથં નાહં સમાહૂતા યથૈતા મે સહોદરાઃ ।। 4.2.88.
'મારી જેમ જ મારી બહેનોને આમંત્રણ મળ્યું, તો મને કેમ બોલાવાઈ નહીં?'
અયં તે ન મનાગ્દોષો દોષ એષ મમૈવ હિ
આ તારી કોઈ ખોટ નથી; ખરેખર, આ ખોટ તો મારી જ છે.
તાદૃગ્વિધાય યત્પત્યે મયા દત્તાજ્ઞબુદ્ધિના
એવી રીતે વર્તી, મેં મારી સમજ અને આજ્ઞાથી તને પતિને આપી દીધી.
તદા કથમદાસ્યં ત્વાં તસ્મૈ માયાસ્વરૂપિણં
પછી, હું તને એ માયાવાળાને કેવી રીતે આપી શકી હોત?
પિતામહેન બહુધા વર્ણિતોસૌ મમાગ્રતઃ
પિતામહે મારા આગળ તેને અનેક રીતે વર્ણન કર્યો હતો.
શ્રીકંઠોસૌ મહેશોઽસૌ સર્વજ્ઞોસૌ વૃષધ્વજઃ
એ શ્રીકંઠ છે, એ મહેશ છે, એ સર્વજ્ઞ છે, એ વૃષધ્વજ છે.
વાક્યાચ્છતધૃતેસ્તસ્માત્તસ્મૈ દત્તા મયાનઘે
હે નિર્દોષે, શતભુજના વચનથી મેં તને તેને સોંપી દીધી.
પિતૃકાનનસંવાસં શૂલિનં ચ કપાલિનમ્
એ પિતૃવનમાં રહે છે, શૂળ ધારણ કરે છે અને કપાલ પણ ધરાવે છે.
કલંકિકૃતમૌલિં ચ ધૂલિધૂસરચર્ચિતમ્
એના મસ્તક પર કલંક છે, શરીર પર ધૂળ અને ભસ્મ લગાવેલું છે.
ક્વચિચ્ચ ચર્મવસનં ક્વચિદ્ભિક્ષાટનપ્રિયમ્
ક્યારેક ચામડાની વસ્ત્રો પહેરે છે, ક્યારેક ભિક્ષા માટે ફરવાનું ગમે છે.
રુદ્રં રૌદ્રપરીવારં મહાકાલવપુર્ધરમ્ 4.2.88.
એ રુદ્ર છે, ભયાનક ગણા સાથે છે, અને મહાકાળરૂપે વિહાર કરે છે.
ન સમ્યગ્વેત્તિ તં કશ્ચિજ્જાનાનોપિ પ્રતારિતઃ
કોઈ પણ તેને સાચે ઓળખી શકતો નથી; જાણનારા પણ ભ્રમાઈ જાય છે.
ક્વ પાંસુલપટચ્છન્નો મહાશંખવિભૂષણઃ
ક્યાં એ ધૂળથી ઢંકાયેલો છે, અને ક્યાં એ મહાશંખના આભૂષણો પહેરે છે?
ડમડ્ડમરુકવ્યગ્ર હસ્તાગ્રઃ ખંડચંદ્રભૃત્
એના હાથમાં ડમરુ સતત વાગે છે, અને માથા પર અર્ધચંદ્ર છે.
મૃડાનિ સહરઃ ક્વાઽયમધ્વરો મંગલાલયઃ
ક્યાં એ મૃડ, પર્વત સાથે, અને ક્યાં આ યજ્ઞમય શુભ સ્થાન છે?
દુકૂલાન્યનુકૂલાનિ રત્નાલંકૃતયઃ શુભાઃ
અહીં સુંદર, રત્નોથી શોભિત, મનગમતી અને શુભ વસ્ત્રો છે.
ઇહ મંગલવેશેષુ દેવેંદ્રેષુ સ શૂલધૃક્
આ શુભ વેશધારી દેવો અને દેવેન્દ્રોમાં એ શૂળધારી ઉભો છે.