સૃષ્ટિપ્રલય સંજ્ઞૌ દ્વૌ ગ્લહૌ જયપરાજયૌ
સૃષ્ટિ અને પ્રલય એ બે ચાલો છે, અને જીત-હાર એ જ છે.
ભવતોઃ ખેલસમયો યઃ સા સ્થિતિરુદાહૃતા
તમારા બંને વચ્ચે જે રમણ સમય છે, તેને જ સ્થિતિ કહે છે.
ન દેવી જેષ્યતિ પતિં નેશઃ શક્તિં વિજેષ્યતિ
દેવી પતિને કદી જીતશે નહીં અને ઈશ્વર પણ પોતાની શક્તિને કદી હરાવશે નહીં.
દેવઃ સર્વજ્ઞનાથોપિ ન કિંચિદવબુધ્યતિ 4.2.88.
દેવ સર્વજ્ઞ અને સ્વામી હોવા છતાં કશું પણ સંપૂર્ણ રીતે સમજી શકતા નથી.
લીલાત્મા ગુણવાનેષ વિચારાદતિનિર્ગુણઃ
જેની સ્વભાવ લીલા છે અને ગુણોથી યુક્ત છે, તે વિચારથી સંપૂર્ણ નિર્ગુણ છે.
મધ્યસ્થોપિ હિ સર્વસ્ય માધ્યસ્થ્યમવલંબતૈ
તે સર્વના માટે મધ્યસ્થ છે અને સતત મધ્યસ્થતાનું પાલન કરે છે.
ત્વં શક્તિરસ્ય દેવસ્ય સર્વેષાં માન્યભૂઃ પરા
તમે આ દેવની શક્તિ છો, સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વેના માન્ય છો.
પરં ત્વં સર્વજગતાં જનયિત્ર્યેકિકા ધ્રુવમ્
તમે એકલી જ નિશ્ચયે સર્વ જગતની પરમ જનની છો.
ત્વમાત્માનં ન જાનાસિ ત્ર્યક્ષમાયાવિમોહિતા
તમે પોતાને ઓળખતી નથી, કારણ કે ત્ર્યક્ષની માયાથી મોહિત થઈ ગઈ છો.
અન્યા અપિ હિ યાઃ સત્યઃ પાતિવ્રત્યપરાયણાઃ
બીજીઓ પણ, જે સાચી અને પતિવ્રતામાં તત્પર છે—
અથવાસ્તામિયં વાર્તા પ્રસ્તુતં પ્રબ્રવીમ્યહમ્
અથવા, હવે જે વાત ઊભી થઈ છે, એ વિષે હું કહું છું.
અપૂર્વમિવ સંવીક્ષ્ય પરિપ્રાપ્તસ્તવાંતિકમ્
કશું અનોખું જોવા મળ્યું હોય એમ, હું તારી પાસે આવી પહોંચ્યો છું.
આશ્ચર્યહેતુરેવાયં યત્પુંજાતં ત્રયીતલે
આજનું આશ્ચર્ય એ છે કે, ત્રણેય વેદમાર્ગ પર માનવજાતિ ઉદ્ભવી છે.
સાલંકારં સમાનં ચ સાનંદમુખપંકજમ્ 4.2.88.
સમાન શોભા અને આનંદથી ખીલેલા કમળ જેવા ચહેરા સાથે.
વિષાદે કારણં ચૈતદ્યતો જાતમિદં જગત્
આજનું દુઃખનું કારણ એ છે કે, આમાંથી જ આખું જગત જન્મ્યું છે.
તદેવ તત્ર નો દૃષ્ટં ભવદ્વંદ્વં ભવાપહમ્
ત્યાં અમે ખરેખર તમારું એ જ જોડું જોયું, હે સંસારનાશક.
તદેવ નાભવત્તત્ર સમભૂદન્યદેવ હિ
ત્યાં એ જ નહોતું, પણ કંઈક બીજું જ પ્રગટાયું.
તાનિ વાક્યાનિ ચાકર્ણ્ય દ્રુહિણેન યયેતતઃ
આ બધું સાંભળીને બ્રહ્મા ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
શપ્તશ્ચ વીક્ષમાણાનાં દેવર્ષીણાં પ્રજાપતિઃ
અને જોતા રહેલા દેવર્ષિઓએ પ્રજાપતિને શાપ આપ્યો.
દધીચિના સમં કેચિદ્દુર્વાસઃ પ્રમુખા દ્વિજાઃ
કેટલાક બ્રાહ્મણો, દુર્વાસા અને દધીચિ સાથે, તેમાં જોડાયા.
પ્રાવર્તત મહાયાગો હૃષ્ટપુષ્ટમહાજનઃ
મોટો યજ્ઞ શરૂ થયો, લોકો આનંદિત અને સમૃદ્ધ હતા.
ભગિન્યોપિ ચ યા દેવિ તવ તત્ર સભર્તૃકાઃ
હે દેવી, તારી બહેનો પણ તેમના પતિઓ સાથે ત્યાં હાજર હતી.
ઇતિ દેવી સમાકર્ણ્ય સતી દક્ષકુમારિકા
આ રીતે સાંભળીને, દક્ષકન્યા સતી દેવી
ઉવાચ ચ ભવત્વેવં શરણં ભવ એવ મે 4.2.88.
બોલી: 'જેમ છે તેમ રહે, હવે તું જ મારું આશ્રય છે.'
દ્રુતમેવ સમુત્તસ્થૌ પ્રણનામ ચ શંકરમ્
તે તરત ઊભી થઈ અને શંકરને વંદન કર્યું.
ચરણૌ શરણં તે મે દેહ્યનુજ્ઞા સદાશિવ
હે સદાશિવ, તારા ચરણો જ મને આશ્રય રૂપે આપ, મને પરવાનગી આપ.
મા નિષેધીઃ પ્રાર્થયામિ યાસ્યમિ પિતુરંતિકમ્
મને રોકશો નહીં, હું વિનંતી કરું છું; હું પિતાજીના દરબારમાં જઈશ.
અથોક્તા શંભુના દેવી મૃડાન્યુત્તિષ્ઠ ભામિનિ
પછી શંભુએ દેવીને કહ્યું: 'ઉઠ, હે કલ્યાણી.'
લક્ષ્મ્યા અપિ ચ સૌભાગ્યં બ્રહ્માણ્યૈ કાંતિરુત્તમા
લક્ષ્મીજી પાસે સૌભાગ્ય છે અને બ્રહ્માણી પાસે ઉત્તમ તેજ છે.
ત્વયા ચ શક્તિમાનસ્મિ મહદૈશ્વર્યરક્ષણે
તમારી કૃપાથી હું મહાન રાજસત્તાનું રક્ષણ કરવા માટે શક્તિશાળી છું.