બ્રહ્માંડભાંડમથવા સ્ફોટયામઃ ક્ષણેન હિ
અમે પળભરમાં આખું બ્રહ્માંડ તોડી શકીએ છીએ.
ગ્રસામો વાથ ભુવનં મુક્ત્વા વારાણસીં પુરીમ્
અથવા તો, આખું જગત ગળી જઈએ, પણ વારાણસી શહેરને બચાવી લઈએ.
કુતોઽયં ધૂમસંભારો જ્વાલાવલ્યઃ કુતસ્ત્વમૂઃ
આ ધૂમાડાનો ઢગલો ક્યાંથી આવ્યો? આ જ્વાળાઓ ક્યાંથી ઉઠી રહી છે?
ઇતિ પારિષદાઃ શંભોર્મહાભય ભયપ્રદાઃ
આ રીતે શંભુના ભયાનક અને ભય પેદા કરનારા સેવકો બોલ્યા.
શકલીકૃત્ય બહુશઃ શિલાવત્પ્રલયાનલમ્
તેમણે વારંવાર પ્રલયની અગ્નિને પથ્થર જેવી તોડી નાંખી.
મહાહનુર્મહાગ્રીવો મહાકાલો જિતાંતકઃ
મોટા જડબાવાળા, લાંબા ગળાવાળા, સમયને પણ જીતનારા, મૃત્યુને હરાવનારા,
ક્ષોભણો દ્રાવણો જૃંભી પચાસ્યઃ પંચલોચનઃ 4.2.85.
હલચલ કરાવનારા, વિખેરનાર, ફેલાવનારા, રસોઈ કરતા મોઢાવાળા, પાંચ આંખવાળા,
ચંડો ભૃંગિરિટિસ્તુંડી પ્રચંડસ્તાંડવપ્રિયઃ
ક્રોધી, ભમરાવાળી જટાવાળા, ટાંકીવાળા, અત્યંત ભયાનક, તાંડવને પ્રિય,
ક્ષેમકઃ ક્ષેમધન્વા ચ વીરભદ્રો રણપ્રિયઃ
રક્ષક, કલ્યાણના ધનુષ્યધારી, વીરભદ્ર, યુદ્ધને પ્રેમ કરનારા,
દીર્ઘગ્રીવોથ પિંગાક્ષઃ પિંગલઃ પિંગમૂર્ધજઃ
લાંબા ગળાવાળા, પીળા આંખવાળા, પીળા, પીળા વાળવાળા,
ગોકર્ણો ગજકર્ણશ્ચ કોકિલાખ્યો ગજાનનઃ
ગાય જેવા કાનવાળા, હાથી જેવા કાનવાળા, કોયલ નામે ઓળખાતા, હાથી જેવા ચહેરાવાળા,
સીરપાણિઃ શિવારાવો વૈણિકો વેણુવાદનઃ
હળ ધરાવનારા, શિવ જેવો ગર્જનાવાળા, વીના વગાડનારા, વાંસળી વગાડનારા,
ઇત્યાદયો ગણેશાનાઃ શતકોટિ દુરાસદાઃ
આવા લાખો કરોડો દુર્જય ગણપતિઓ હતા.
ક્ષુબ્ધેષુ તેષુ વીરેષુ ચકંપે ભુવનત્રયમ્
જ્યારે એ વીરોએ ઉગ્રતા દર્શાવી, ત્યારે ત્રણેય લોક કંપી ઉઠ્યા.
તદા વિવિશતુઃ કાશ્યાં સૂર્યાચંદ્રમસાવપિ
ત્યારે સૂર્ય અને ચંદ્ર પણ કાશીમાં પ્રવેશ્યા.
નિવાર્ય પ્રમથાનીકમતિક્ષુબ્ધમુમાધવઃ
ઉમા પતિએ અત્યંત ઉગ્ર થયેલા પ્રમથગણને શાંત કર્યા.
અથો દુર્વાસસે લિંગાદાવિરાસીત્કૃપાનિધિઃ 4.2.85.
પછી દુર્વાસાના લિંગમાંથી કૃપાના સાગર પ્રગટ્યા.
માભૂચ્છાપો મુનેઃ કાશ્યાં નિર્વાણપ્રતિબંધકઃ
કાશીમાં મુનિનો શાપ મુક્તિમાં અવરોધ ન બને.
ઉવાચ ચ પ્રસન્નોસ્મિ મહાક્રોધન તાપસ
તે સમયે તેણે કહ્યું: હે મહાન ક્રોધી તપસ્વી, હું તારા પર પ્રસન્ન છું.
તતો વિલજ્જિતોગસ્ત્ય શાપોદ્યતકરો મુનિઃ
પછી અગસ્ત્ય ઋષિ, જેમણે શાપ આપવા હાથ ઉંચક્યો હતો, શરમાઈ ગયા.
ઉવાચ ચેતિ બહુશો ધિઙ્માં ક્રોધવશંગતમ્
તેમણે વારંવાર કહ્યું: અરે, હું તો ગુસ્સામાં આવી ગયો, એ માટે મને શરમ આવે છે.
દુઃખાર્ણવ નિમગ્નાનાં યાતાયાતેતિ ખેદિનામ્
જે લોકો દુઃખના દરિયામાં ડૂબેલા છે અને આવાગમનથી થાકી ગયા છે,
સર્વેષાં જંતુજાતાનાં જનન્યેકૈક્કાશિકા। મહામૃતસ્તન્યદાત્રી નેત્રી ચ પરમં પદમ્
બધા જીવજંતુઓ માટે કાશી એક જ માતા છે, અમૃતરૂપ દૂધ આપનારી અને સર્વોચ્ચ સ્થાન સુધી પહોંચાડનારી છે.
જનન્યા સહ નો કાશી લભેદુપમિતિં ક્વચિત્
માતાની સાથે પણ કાશી જેવું બીજું કશુંય નથી, એનું સરખામણું ક્યાંય થઈ શકે નહીં.
એવંભૂતાં તુ યઃ કાશીમન્યોપિ હિ શપિષ્યતિ
જે કોઈ આવી કાશીનું અપમાન કરશે કે શાપ આપશે,
ઇતિ દુર્વાસસો વાક્યં શ્રુત્વા દેવસ્ત્રિલોચનઃ
દુર્વાસાસના આ વચન સાંભળીને ત્રિનેત્રધારી દેવે કહ્યું,
યઃ કાશીં સ્તૌતિ મેધાવી યઃ કાશીં હૃદિ ધારયેત્ 4.2.85.
જે બુદ્ધિશાળી કાશીની સ્તુતિ કરે છે, કે જે પોતાના હૃદયમાં કાશીને વસાવે છે,
જિહ્વાગ્રે વર્તતે યસ્ય કાશીત્યક્ષરયુગ્મકમ્
જેની જીભ પર 'કાશી' એ બે અક્ષરો સતત રહે છે,
યો મંત્રં જપતિ પ્રાતઃ કાશી વર્ણદ્વયાત્મકમ્
જે પ્રભાતે 'કાશી' નામના બે અક્ષરોનો મંત્ર જપે છે,
આનુસૂયેય તે જ્ઞાનં કાશીસ્તવન પુણ્યતઃ
હે અનુસૂયેય, તને કાશીની સ્તુતિ કરવાના પુણ્યનું ફળ મળે છે.