સા વિલોક્યાથ તં બાલા નિતરાં મધુરાકૃતિમ્
પછી એ યુવાન કન્યાએ, જેનું રૂપ ખૂબ જ મોહક હતું, તેને જોયો.
શંખચક્રાંકસુભગ ભુજદ્વયવિરાજિતમ્
એના બે હાથોમાં શંખ અને ચક્રના ચિહ્નો ઝગમગતા હતા, જે તેને વધુ સુંદર બનાવતા હતા.
ભવાનીભક્તિબીજોત્થં ભૂરુહં પુરુષાકૃતિમ્
એ મનુષ્યાકાર વૃક્ષ, ભવાનીની ભક્તિના બીજથી ઉગેલું હતું.
દોલાપર્યંકમુત્સૃજ્ય હ્રીભરા નમ્રકંધરા
પલંગ પરની ઝૂલતી બેઠક છોડીને, લાજના ભારથી ગળું નમાવતી એ ઊભી રહી.
કસ્ત્વમત્ર કૃતાંતસ્ય ભવનં મધુરાકૃતે
'મીઠા રૂપાળિયા, તું કોણ છે અહીં, મૃત્યુના ઘરમા?'
યાવન્નાયાતિ સુભગ સ કઠોરતરાકૃતિઃ
'જ્યાં સુધી એ ભયાનક અને ભયંકર રૂપાળો અહીં પહોંચતો નથી—'
કંકાલકેતુર્દુર્વૃત્તસ્ત્વવધ્યઃ પરહેતિભિઃ
'દુષ્ટ કંકાલકેતુ, જે બીજાની શસ્ત્રોથી અજેય છે—'
ન મે કન્યાવ્રતં ભંક્તું સ સમર્થ ઉમા વરાત્
'ઉમાના આશીર્વાદથી, એ મારા કન્યાવ્રતને તોડવામાં અસમર્થ છે—'
સંચિકીર્ષતિ દુષ્ટાત્મા ગતાયુર્મમ શાપતઃ 4.2.82.
'એ દુષ્ટ મનવાળો, મારા શાપથી જીવન ગુમાવી ચૂક્યો છે, છતાં તોડવાનો પ્રયાસ કરે છે—'
વિદ્યાધર્યેતિ ચોક્તઃ સ શસ્ત્રાગારે નિગૂઢવત્
'એને વિદ્યાાધર કહે છે, અને એ શસ્ત્રગૃહમાં છુપાયો છે—'
અથ સાયં સમાયાતો દાનવો ભીષણાકૃતિઃ
પછી સાંજના સમયે, ભયાનક રૂપ ધરાવતો દાનવ આવી પહોંચ્યો.
આગત્ય દાનવો રૌદ્રઃ પ્રલયાંબુદનિસ્વનઃ
એ રુદ્ર સ્વરૂપ દાનવ, પ્રલયના મેઘ જેવો ગર્જન કરી આવ્યો.
ગૃહાણેમાનિ રત્નાનિ દિવ્યાનિ વરવર્ણિનિ
'સુંદરવતી, આ દિવ્ય રત્નો સ્વીકાર—'
દાસીનામયુતં પ્રાતર્દાસ્યામિ તવ સુંદરિ
'સુંદરિ, કાલે હું તને દસ હજાર દાસીઓ આપીશ—'
ગંધર્વીણાં નરીણાં ચ કિન્નરીણાં શતંશતમ્
'ગંધર્વ સ્ત્રીઓ, માનવ સ્ત્રીઓ અને કિન્નરીઓની સૈકડો-સૈકડો તને આપું—'
રાક્ષસીનાં શતાન્યષ્ટૌ શતમપ્સરસાં વરમ્
'આઠસો રાક્ષસી સ્ત્રીઓ અને શ્રેષ્ઠ અપ્સરાઓની એકસો તને આપીશ—'
યાવત્સંપત્તિસંભારો દિક્પાલાનાં ગૃહેષુ વૈ
'દિશાઓના રક્ષકોના ઘરોમાં જે જે ધન-દોલત છે, તે બધું તને આપીશ—'
દિવ્યાન્ભોગાન્મયા સાર્ધં ભોક્ષ્યસે મત્પરિગ્રહાત્
'મારા સાથે તું દિવ્ય ભોગોનો આનંદ માણીશ, મારી પત્ની બની—'
ત્વદંગસંગસંસ્પર્શ સુખસંદોહ મેદુરઃ 4.2.82.
તમારા અંગના સ્પર્શ અને આલિંગનથી આનંદનો ભરપૂર અનુભવ થાય છે.
મનોરથાશ્ચિરં યાવદ્યં મે હૃદિ સમેધિતાઃ
આ ઈચ્છાઓ લાંબા સમયથી મારા હૃદયમાં ઉઠતી રહી છે.
જિત્વા દેવાન્રણે સર્વાનિંદ્રાદીન્મૃગલોચને
હરિણનેત્રે, મેં યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓને જીત્યા છે.
આધાયાંકે ત્રિશૂલં સ્વે સુષ્વાપેતિ પ્રલપ્ય સઃ
તે કહેતો હતો: 'ત્રિશૂલને તારા કોળમાં મૂકીને આરામથી ઊંઘી જા.'
વરં સ્મરંતી સા ગૌર્યા વિદ્યાધરકુમારિકા
તે વિદ્યાધર કન્યાએ, ગૌરીને યાદ કરીને, પોતાનો વર સ્મરીને,
આહૂય તં નરવરં વરં સર્વાંગસુંદરમ્
પછી તેણે સર્વાંગ સુંદર એવા શ્રેષ્ઠ પુરુષને, પોતાના વર તરીકે બોલાવ્યો.
શૂલં તદંકાદાદાય ગૃહાણેમં જહિ દ્રુતમ્
કોળમાંથી ત્રિશૂલ લઈ, તેણે કહ્યું: 'આ લઈ અને તરત તેને માર.'
સમાદાય મહાબાહુઃ સ તદા મિત્રજિન્નૃપઃ
પછી તે મહાબાહુ, મિત્રોને જીતનારો રાજા, ત્રિશૂલ ઉઠાવ્યું.
વામપાદપ્રહારેણ તમાતાડ્ય સ નિર્ભયઃ
પછી તેણે ડાબા પગથી ઝાટકો મારી, નિર્ભય બનીને તેને માર્યો.
જર્ગાદ તિષ્ઠ રે દુષ્ટ કન્યાધર્ષણલાલસ
તે ચીસો પાડ્યો: 'થે, દુષ્ટ! કન્યાને હેરાન કરવા ઇચ્છનાર, ઉભો રહેજે!'
ઇતિ સંશ્રુત્ય સંભ્રાંત ઉત્થાય સ દનોઃ સુતઃ 4.2.82.
આ સાંભળી, દાનવપુત્ર ગભરાઈને ઊભો થયો.
ત્વયા કપટરૂપેણ બલિનઃ કૈટભાદયઃ 4.2.82.
તારા કપટરૂપે, બલવાન કૈટભ વગેરેનો નાશ થયો હતો.