એતાન્યવશ્યં સંસેવ્ય નરઃ પ્રાપ્નોતિ શાશ્વતમ્
આ બધાની નિષ્ઠાપૂર્વક સેવા કરવાથી મનુષ્યને શાશ્વત ફળ મળે છે.
યચ્છ્રુત્વાપિ નરો ઘોરે સંસારાબ્ધૌ ન મજ્જતિ 4.2.81.
આ સાંભળવાથી પણ માણસ ભયાનક સંસાર સાગરમાં ડૂબતો નથી.
દમસ્ય પુત્રસ્તત્રાસીદ્દુર્દમો નામ પાર્થિવઃ
ત્યાં દમનો પુત્ર દુર્દમ નામે એક રાજા હતો.
હરેત્પુરંધ્રીઃ પ્રસભં પૌરાણાં કામમોહિતઃ
તે કામવશ થઈને શહેરમાં બીજા લોકોની પત્નીઓને બળજબરીથી લઈ જતો.
અદંડ્યાન્દંડયાંચક્રે દંડ્યેષ્વાસીત્પરાઙમુખઃ
તે નિર્દોષોને દંડ આપતો અને દોષીઓને દંડ આપતો નહોતો.
વિવાસિતાઃ સ્વવિષયાત્તેન સન્મતિદાયિનઃ
જેઓ સારા ઉપદેશ આપતા તેમને તેણે પોતાના રાજ્યમાંથી કાઢી મૂક્યા.
પરદારેષુસંતુષ્ટઃ સ્વદારેષુ પરાઙ્મુખઃ
તે બીજા લોકોની પત્નીઓમાં સંતોષ પામતો અને પોતાની પત્નીઓ પ્રત્યે ઉદાસીન હતો.
હારિણૌ સર્વપાપાનાં સર્વવાંછિતદાયિનૌ
તે બધા પાપો દૂર કરનારા અને સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપનારા હતા.
સ્વપ્રજાસ્વેક ઉદિતો ધૂમકેતુરિવાપરઃ
પોતાની પ્રજામાં તે એકલો ધૂમકેતુ જેવો ઉગ્યો, બીજો બીજું જ હતો.
સ કદાચિન્મૃગયુભિઃ પાપર્ધિ વ્યસનાતુરઃ
એક વખત તે દુર્ગુણોથી પીડિત અને શિકારની લત લાગેલી hunters સાથે શિકારે ગયો.
એકાકી દૈવયોગેન દુર્દમઃ સોઽવનીપતિઃ । ધન્વી તુરંગમારુઢોઽવિશદાનંદકાનનમ્
એકલો, ભાગ્યની ઈચ્છાથી, એ અજય રાજા ધનુષ ધારણ કરીને અને ઘોડા પર બેસીને આનંદક વનમાં પ્રવેશ્યો.
સ વિલોક્યાથ સર્વત્ર પાદપા નવકેશિનઃ 4.2.81.
ત્યાં તેણે ચારે બાજુ નવી-new પાંદડીઓથી શોભતા વૃક્ષો જોયા.
સુગંધેન સુશીતેન સુમદેન સુવાયુના
મધુર સુગંધથી, ઠંડા અને આનંદદાયક હલકા પવનથી વાતાવરણ સુખદ બન્યું હતું.
કેવલં મૃગયા જાતસ્તત્ખેદો ન વ્યપાવ્રજત્
માત્ર શિકાર કરતા છતાં, તેની થાક દૂર નહોતો થયો.
અથાવરુહ્ય તુરગાત્સ ભૂપાલોતિવિસ્મિતઃ
પછી રાજાએ ઘોડા પરથી નીચે ઉતરીને ખૂબ જ આશ્ચર્ય અનુભવું કર્યું.
ધન્યોસ્મ્યહં પ્રસન્નોસ્મિ ધન્યે મેદ્ય વિલોચને
હું ધન્ય છું, પ્રસન્ન છું, હે શુભ નેત્રોવાળી, હું ભાગ્યશાળી છું.
પુનર્નિનિંદ ચાત્માનં ધર્મપીઠ પ્રભાવતઃ
પછી તેણે ધર્મના સિંહાસનના પ્રભાવને વિચારીને ફરી પોતાને દોષ આપ્યો.
જંતૂદ્વેગકરં મૂઢં પ્રજાપીડનપંડિતમ્
હું મૂર્ખ છું, જીવજંતુઓને દુઃખ આપતો અને પ્રજાને પીડાવામાં કુશળ છું.
અદ્યયાવન્મમ ગતં વૃથાજન્માલ્પમેધસ
આજ સુધી મારું જીવન વ્યર્થ ગયું, કેમ કે હું ઓછા બુદ્ધિવાળો છું.
એવં બહુ વિનિંદ્ય સ્વં નત્વા ધર્મેશ્વરં વિભુમ્
આ રીતે ઘણીવાર પોતાને દોષ આપ્યા પછી, તેણે ધર્મના સ્વામી સર્વશક્તિમાનને વંદન કર્યું.
તતોમાત્યાન્સમાહૂય ક્રમાયાતાંશ્ચિરંતનાન્ 4.2.81.
પછી તેણે પોતાના પ્રાચીનકાળથી આવતાં મંત્રીઓને બોલાવ્યા.
બ્રાહ્મણાંશ્ચનમસ્કૃત્ય તેભ્યો વૃત્તીઃ પ્રદાય ચ
અને બ્રાહ્મણોને વંદન કરીને, તેમને જીવનનિર્વાહ માટે સાધન આપ્યાં.
પરિદંડ્ય ચ દંડાર્હાન્સાધૂંશ્ચ પરિતોષ્ય ચ
જે દંડને લાયક હતા તેમને દંડ આપ્યો, સજ્જનોને સંતોષ્યા અને બધાને પ્રસન્ન કર્યા.
સમાગચ્છદથૈકાકી કાશીં શ્રેયોવિકાસિનીમ્
પછી એ એકલો જ શ્રેષ્ઠ પુણ્ય આપતી કાશી શહેરમાં પહોંચ્યો.
ધર્મેશદર્શનાન્નિત્યં તથાભૂતઃ સ દુર્દમઃ
ધર્મના સ્વામીના સતત દર્શનથી એ અજય પુરુષ એવો બની ગયો.
ઇત્થં ધર્મેશ માહાત્મ્યં મયા સ્વલ્પં નિરૂપિતમ્
આ રીતે મેં ધર્મના સ્વામીનું મહાત્મ્ય સંક્ષિપ્તમાં વર્ણવ્યું છે.
ઇદં ધર્મેશ્વરાખ્યાનં યઃ શ્રોષ્યતિ નરોત્તમઃ
હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, જે આ ધર્મના સ્વામીની કથા સાંભળશે,
શ્રાદ્ધકાલે વિશેષેણ ધર્મેશાખ્યાનમુત્તમમ્
વિશેષ કરીને શ્રાદ્ધના સમયે, ધર્મના સ્વામીની ઉત્તમ કથા,
ધર્માખ્યાનમિદં શૃણ્વન્નપિ દૂરસ્થિતઃ સુધીઃ
ધર્મની આ વાત કોઈ દૂર બેઠો બુદ્ધિશાળી માણસ પણ સાંભળે, તો પણ તેને લાભ થાય છે.
પરાં સિદ્ધિં પરોપતુસ્તત્ર સિદ્ધાઃ પરઃ શતાઃ
ત્યાં ઉત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ હતી; અને ત્યાં સૈંકડો સિદ્ધ પુરુષો એકઠા થયા હતા.