એકો બ્રાહ્મણદાયાદ ઉજ્જયિન્યા ઇહાગતઃ
ઉજ્જયિનીમાંથી એક બ્રાહ્મણ વંશજ અહીં આવ્યો હતો.
સ્થલીં પાશુપતીં કાશીં સ વિલોક્ય સમંતતઃ
તેણે આસપાસ પાશુપતિની ભૂમિ અને કાશીનું નિહાળ્યું.
કૃતલિંગસમર્ચૈશ્ચ ભૂતિભૂષિતવર્ષ્મભિઃ
સ્થાપિત લિંગની પૂજા અને ભસ્મથી શોભાયમાન દેહવાળા લોકો સાથે,
બભૂવાનંદિતમના વ્રતં જગ્રાહ ચોત્તમમ્
તેના મનમાં આનંદ છવાઈ ગયો અને તેણે શ્રેષ્ઠ વ્રત ધારણ કર્યું.
સ ચ શિષ્યો વશિષ્ઠોભૂત્સર્વપાશુપતોત્તમઃ
તે સર્વોત્તમ પાશુપતોમાં વસિષ્ઠનો શિષ્ય બન્યો.
વિભૂત્યાહરહઃ સ્નાતિ ત્રિકાલં લિંગમર્ચયન્
દરરોજ ભસ્મ લગાવી, ત્રણ વખત સ્નાન કરીને લિંગની પૂજા કરતો.
સ દ્વાદશાબ્દદેશીયો વશિષ્ઠો ગુરુણા સહ
એ વસિષ્ઠ પોતાના ગુરુ સાથે ત્યાં બાર વર્ષ રહ્યો.
યત્ર ગત્વા ન શોચંતિ કિંચિત્સંસારિણઃ ક્વચિત 4.2.77.
જે સ્થળે જઈને સંસારના બંધનવાળા લોકો ક્યારેય કોઈ દુઃખ નથી અનુભતાં.
અસિધારં ગિરિં પ્રાપ્ય વશિષ્ઠસ્ય તપસ્વિનઃ
તલવાર જેવી તીક્ષ્ણ પર્વત પર પહોંચીને, તે તપસ્વી વસિષ્ઠ—
પશ્યતાં તાપસાનાં ચ વિમાને સાર્વકામિકે
ત્યાં તપસ્વીઓ જોઈ રહ્યા હતા અને સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરતી દૈવી વિમાનમાં—
યસ્તુ કેદારમુદ્દિશ્ય ગેહાદર્ધપથેપ્યહો
જે કોઈ ઘરેથી અડધી વાટે પણ કેદારની યાત્રા માટે નીકળે—
તદાશ્ચર્યં સમાલોક્ય સ વશિષ્ઠસ્તપોધનઃ
એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને, તપસ્યાથી સમૃદ્ધ વસિષ્ઠ આશ્ચર્યચકિત થયો.
અથ કૃત્વા સ કૈદારીં યાત્રાં વારાણસીમગાત્
પછી, કેદારની યાત્રા પૂર્ણ કરીને, તે વારાણસી ગયો.
પ્રતિ ચૈત્રં સદા ચૈત્ર્યાં યાવજ્જીવમહં ધ્રુવમ્
દર વર્ષે, ચૈત્ર માસમાં, હું જીવતો ત્યાં સુધી હંમેશા આવું કરતો રહીશ.
તેન યાત્રાઃ કૃતાઃ સમ્યક્ ષષ્ટિરેકાધિકા મુદા
આ રીતે, આનંદપૂર્વક તેણે એકસઠ યાત્રાઓ પૂર્ણ કરી.
પુનર્યાત્રાં સ વૈ ચક્રે મધૌ નિકટવર્તિનિ
પછી, વસંત નજીક આવતા ફરીથી તેણે યાત્રા શરૂ કરી.
તપોધનૈસ્તન્નિધનં શંકમાનૈર્નિવારિતઃ
તપસ્વીઓએ, તેની અવસાનની આશંકાથી, તેને રોક્યો.
તતોપિ ન તદુત્સાહભંગોભૂદ્દૃઢચેતસઃ 4.2.77.
છતાં પણ, તેની દૃઢ ઇચ્છા અને ઉત્સાહ ક્યારેય તૂટી ન પડ્યો.
ઇતિ નિશ્ચિતચેતસ્કે વશિષ્ઠે તાપસે શુચૌ
આ રીતે નિશ્ચિત મનવાળા, સ્વચ્છ અને સંયમિત વશિષ્ઠ મુનિને મેં સંબોધન કર્યું.
સ્વપ્રેમયા સ સંપ્રોક્તો વશિષ્ઠસ્તાપસોત્તમઃ
મારા પોતાના પ્રેમથી, હું વશિષ્ઠ જે શ્રેષ્ઠ તપસ્વી છે, તેમને સંબોધતો હતો.
અભીષ્ટં ચ વરં મત્તઃ પ્રાર્થયસ્વાવિચારિતમ્
તમે જે ઇચ્છો તે મનમાં કોઈ સંકોચ રાખ્યા વિના મારી પાસે માગો.
તતોપિ સ મયા પ્રોક્તઃ સ્વપ્નો મિથ્યાઽશુચિષ્મતામ્
પછી મેં તેમને કહ્યું: 'હે શુદ્ધહૃદય વશિષ્ઠ, એ સ્વપ્ન ખોટું છે.'
વરં બ્રૂહિ પ્રસન્નોસ્મિ સ્વપ્નશંકાં ત્યજ દ્વિજ
હું પ્રસન્ન છું, તમે જે વર માંગો તે કહો; અને એ સ્વપ્ન વિશેની શંકા છોડી દો, હે દ્વિજ.
ઇત્યુક્તં મે સમાકર્ણ્ય વરયામાસ મામિતિ
મારા મોઢેથી આવું સાંભળી, તેમણે પછી મારો વર માંગવાનું શરૂ કર્યું.
યદિ પ્રસન્નો દેવેશ તદા મે સાનુગા ઇમે
હે દેવોના સ્વામી, જો તમે ખરેખર પ્રસન્ન હોવ તો, મારા સાથે રહેલા અને તેમના અનુયાયીઓ પણ વર મેળવે.
દેવિ તસ્યેદમાકર્ણ્ય પરોપકૃતિશાલિનઃ
હે દેવી, પરોપકારમાં રત એવા વશિષ્ઠના મોઢેથી આવું સાંભળી—
પુનઃ પરોપકરણાત્તત્તપો દ્વિગુણીકૃતમ્
પરોપકારના કારણે, તેમના તપની શક્તિ બે ગણી વધી ગઈ.
સ વશિષ્ઠો મહાપ્રાજ્ઞો દૃઢ પાશુપતવ્રતઃ 4.2.77.
એ મહા બુદ્ધિશાળી અને દૃઢ પાશુપતવ્રત ધરાવનાર વશિષ્ઠ—
તતસ્તત્તપસાકૃષ્ટઃ કલામાત્રેણ તત્ર હિ
પછી તેમના તપના પ્રભાવથી, એક પળમાં જ ત્યાં—
તતઃ પ્રભાતે સંજાતે સર્વેષાં પશ્યતામહમ્
પછી, સવારે જ્યારે સૌ જોઈ રહ્યા હતા—