તદા હિતં તે વક્ષ્યામિ કુરુ ચૈવાવિચારિતમ્ 4.2.76.
હવે હું તને કલ્યાણની વાત કહું છું, તું વિચારે વિના એ કરી લે.
યાવદાસ્યગતાસ્મ્યસ્ય યાવત્ખસ્થો ન ભૂમિગઃ
જ્યાં સુધી હું એની ચાંચમાં છું અને એ જમીન પર પડ્યો નથી, ત્યાં સુધી—
સપીડિતો દૃઢં પાદે શ્યેનશ્ચીત્કૃતવાન્બહુ
શ્યેનના પગથી મજબૂતીથી દબાઈ, એ સ્ત્રીએ વારંવાર ઉંચે રડકાર કર્યો.
તેન ચીત્કરણેનાથ મુક્તા સા મુખસંપુટાત્
અને એ રડકારથી, એ શ્યેનની ચાંચમાંથી છૂટી ગઈ.
વિપદ્યપિ ચ ન પ્રાજ્ઞૈઃ સંત્યા જ્યઃ ક્વચિદુદ્યમઃ
મુશ્કેલીમાં પણ બુદ્ધિશાળી લોકો ક્યારેય પ્રયત્ન છોડતા નથી.
ક્વ ચ દ્વયોસ્તથાભૂતા દરેર્મોક્ષણમદ્ભુતમ્
મૃત્યુના મુખમાંથી બંનેને આવું અદ્ભુત બચાવ ક્યાંય જોવા મળે છે?
તસ્માદ્ભાગ્યાનુસારેણ ફલત્યેવ સદોદ્યમઃ
માટે, ભાગ્ય પ્રમાણે સતત પ્રયત્ને ફળ જરૂર મળે છે.
અથ તૌ કાલયોગેન વિપન્નૌ સરયૂતટે
પછી સમયના પ્રભાવે, એ બંને સરયૂના કાંઠે પડી ગયા.
મૃતાનાં યત્ર જંતૂનાં કાશીપ્રાપ્તિર્ભવેદ્ધ્રુવમ્
જ્યાં મૃત્યુ પામેલા જીવ માટે કાશીપ્રાપ્તિ નિશ્ચિત હોય છે.
અનેકવિદ્યાનિલયઃ કલાકૌશલભાજનમ્
એ સ્થળ અનેક પ્રકારની વિદ્યા અને કળાના કુશળતાનું કેન્દ્ર છે.
નિયમં ચાતિજગ્રાહ વિજિતેંદ્રિયમાનસઃ 4.2.76.
એણે મન અને ઇન્દ્રિયોને જીતીને એક પ્રતિજ્ઞા લીધી.
પરયોષિત્સમાસક્તિરાયુઃ કીર્તિ બલં સુખમ્
પરસ્ત્રીમાં આસક્તિ આયુષ્ય, કીર્તિ, બળ અને સુખનો નાશ કરે છે.
અપરં ચાપિ નિયમં સ શુચિષ્માન્સમાદદે
શુદ્ધચરિત્ર એણે બીજી પ્રતિજ્ઞા પણ લીધી.
સમસ્તપુણ્યનિલયં સમસ્તાર્થપ્રકાશકમ્
એ સ્થળ સર્વ પુણ્યનું નિલય અને સર્વ લાભને પ્રકાશિત કરનારું છે.
યાવચ્છરીરમરુજં યાવન્નેંદ્રિયવિપ્લવઃ
જ્યાં સુધી શરીર નિરોગી હોય અને ઇન્દ્રિયોમાં કોઈ ખોટ ન આવે,
ઇત્થં માંદારદામિઃ સ નિત્યં પરિમલાલયઃ
એ રીતે, માંદારદામી, એ હંમેશા સુગંધથી ભરેલો રહે છે.
પારાવત્યપિ સા જાતા રત્નદીપસ્ય મંદિરે
પારાવતી પણ રત્નદીપના મહેલમાં જન્મી હતી.
સમસ્તનાગકન્યાનાં રૂપશીલકલાગુણૈઃ
બધા નાગકન્યાઓમાં રૂપ, સ્વભાવ, કળા અને ગુણમાં,
તસ્યા સખીદ્વયં ચાસીદેકા નામ્ના પ્રભાવતી
એને બે સાથીદીઓ હતી; એકનું નામ પ્રભાવતી હતું.
સ્વદેહાદનપાયિન્યૌ છાયાકાંતી યથા તયા
બન્ને એના શરીરથી ક્યારેય અલગ થતી નહોતી, જેમ છાંયો અને તેજ.
સા તુ બાલ્યે વ્યતિક્રાંતે કિંચિદુદ્રિન્નયૌવના 4.2.76.
જ્યારે એનું બાળપણ પુરું થયું અને યુવાનીના પ્રથમ પગલાં માંડ્યાં,
પિતસ્ત્રિલોચનં કાશ્યામર્ચયિત્વા દિનેદિને
એના પિતા રોજ કાશીમાં ત્રિનેત્ર ભગવાનની પૂજા કરતા.
એવં નાગકુમારી સા સખીદ્વયસમન્વિતા
એ નાગકન્યા, પોતાની બે સાથિદીઓ સાથે,
દિનેદિને સા પ્રત્યગ્રૈઃ કુસુમૈરિષ્ટગંધિભિઃ
રોજ નવી અને મનગમતી સુગંધવાળી ફૂલો સાથે,
તિસ્રોપિ ગીતં ગાયંતિ લસદ્ગાંધારસુંદરમ્
ત્રણે મળીને મીઠા અને સુરીલા સ્વરમાં ગીતો ગાતા.
વીણાવેણુમૃદંગાંશ્ચ લયતાલવિચક્ષણાઃ
તેઓ તાલ અને લયમાં નિપુણ હતા, વીણા, વાંસળી અને મૃદંગ વગાડતા.
ઇત્થમારાધયંતીશં તિસ્રો નાગકુમારિકાઃ
આ રીતે, ત્રણેય નાગકન્યાઓ ભગવાનની આરાધના કરતી.
એકદા માધવે માસિ તૃતીયાયામુપોષિતાઃ
એક વખત માધવ મહિનામાં, તૃતીયા તિથીએ, તેઓ ઉપવાસે રહ્યા.
પ્રાતશ્ચતુર્થીં સ્નાત્વાથ તીર્થં પૈલિપિલે શુભે
પછી ચોથા દિવસે સવારે, પવિત્ર પૈલિપિલા તીર્થે સ્નાન કર્યું.
સુપ્તાસુ તાસુ બાલાસુ ત્રિનેત્રઃ શશિભૂષણઃ
જ્યારે એ બાલાઓ ઊંઘી રહી, ત્યારે ત્રિનેત્ર, શશિભૂષણ ધરાવનારો,