ચતુર્વિધાનિ વાદ્યાનિ શંભુપ્રીતિકરાણ્યલમ્
ચાર પ્રકારના વાદ્યો વગાડાય છે, જે શંભુને પ્રિય છે.
મંગલારાર્તિકજ્યોતિસ્ત્રિસંધ્યં પક્ષિણોસ્તયોઃ 4.2.76.
એ બંને પાંખીઓ માટે મંગળદીપ, આરતી અને ત્રિસંધ્યા પૂજા થાય છે.
પ્રાણયાત્રાં વિહાયાપિ કદાચિત્સ્થિરમાનસૌ
ક્યારેક જીવનની જરુરિયાત પણ છોડીને, મન એકાગ્ર રાખીને,
તત્ર ભક્તજનાકીર્ણં પ્રાસાદં પરિતો મુને
ત્યાં, હે મુનિ, ભક્તો四થી ઘેરાયેલો મંદિર છે,
દેવદક્ષિણદિગ્ભાગે ચતુઃસ્રોતસ્વિની જલમ્
મંદિરના દક્ષિણ બાજુએ ચાર વહેતાં પાણીની ધારા છે,
તયોરિત્થં વિચરતોસ્ત્રિલોચનસમીપતઃ
એ બંને એ રીતે ફરતા ફરતા ત્રિનેત્રવાળા ભગવાનની નજીક પહોંચ્યા,
અથ દેવાલયસ્કંધે ગવાક્ષાંતર્ગતૌ ચ તૌ
પછી, મંદિરના ખભા પર, એ બંને એક ઝરખાં (જાણખી)માંથી અંદર ગયા,
તચ્ચ પારાવતદ્વંદ્વં શ્યેનઃ પરિજિઘૃક્ષુકઃ
એ કબૂતરનું જોડી, ગિધડ પકડવા માટે તત્પર હતો,
તતો વિલોકયામાસ તદાગમવિનિર્ગમૌ
પછી તેણે એના આવવા-જવાની દિશા જોયી,
કેનાધ્વના ચ નિર્યાતઃ ક્વ કાલે કુરુતશ્ચ કિમ્
કયા રસ્તે ગયા, ક્યારે ગયા અને શું કર્યું,
મધ્યે દુર્ગપ્રવિષ્ટૌ ચ મમવશ્યાવિમૌ ન યત્
મધ્યમાં કિલ્લામાં પ્રવેશ્યા છતાં, હવે એ બંને મારા વશમાં નથી,
અહો દુર્ગબલં પ્રાજ્ઞાઃ શંસંત્યેવેતિ હેતુતઃ 4.2.76.
અરે, સમજદાર લોકો કિલ્લાની શક્તિ સાચી rightly જ કહે છે.
કરિણાં તુ સહસ્રેણ વરાશ્વાનાં ન લક્ષતઃ
હજારો હાથી અને અનગણિત ઉત્તમ ઘોડા હોવા છતાં,
દુર્ગસ્થો નાભિભૂયેત વિપક્ષઃ કેનચિત્ક્વચિત્
કિલ્લામાં રહેલો કોઈ પણ દુશ્મન ક્યાંય કોઈથી હરાવી શકાતો નથી,
ઇતિ દુર્ગબલં શંસઞ્શ્યેનો રોષારુણેક્ષણઃ
આ રીતે કિલ્લાની શક્તિનું વર્ણન કરતાં, ગુસ્સે ભરેલા ગિધડની આંખો લાલ થઈ ગઈ,
અથ પારાવતીદક્ષા વિપક્ષં પ્રેક્ષ્ય પક્ષિણમ્
પછી, હોશિયાર કબૂતરણીએ દુશ્મન પક્ષીને જોઈને,
તવ દૃગ્વિષયં પ્રાપ્તઃ શ્યેનોય પ્રબલો રિપુઃ
પ્રીતમ, હવે તારી નજરે એ શક્તિશાળી દુશ્મન ગિધડ આવી ગયો છે,
સાવજ્ઞં વાક્યમાકર્ણ્ય પારાવત્યાઃ સ તત્પતિઃ
કબૂતરણીના ઉપહાસભર્યા શબ્દો સાંભળીને, એ કબૂતરપતિએ,
કતિ દેવાલયેષ્વેષુ ખગા નોપવિશંતિ હિ
કેટલા પક્ષીઓ છે કે જે આ મંદિરોમાં બેસતા નથી,
કતિ ચૈવ ન પશ્યંતિ નૌ સુખસ્થાવિહ પ્રિયે
અને કેટલાએ તો આપણને અહીં સુખી બેઠેલા જોયા નથી, પ્રિયે,
રમસ્વ ત્વં મયા સાર્ધં ત્યજ ચિંતામિમાં શુભે
હે શુભે, તું મારી સાથે અહીં આરામ કર અને આ ચિંતાઓ છોડ દે.
ઇત્થં પારાવતવચઃ શ્રુત્વા પારાવતી તતઃ 4.2.76.
પારાવતના આ શબ્દો સાંભળીને, પછી પારાવતીએ—
હિતવર્ત્મોપદિશ્યાપિ પ્રિય પ્રિયચિકીર્ષયા
પ્રિયાને ખુશ કરવા અને પ્રેમથી, ભલે તેણે લાભનો માર્ગ બતાવ્યો હતો—
અન્યેદ્યુરપ્યથાયાતઃ શ્યેનો પશ્યત્સ દંપતી
બીજે દિવસે પણ, શ્યેન ફરી આવ્યો અને એ દંપતીને જોયા.
અથ મંડલગત્યા સ પ્રાસાદં પરિતો ભ્રમન્
પછી એ શ્યેન મંડળમાં મહેલને ફરતો રહ્યો—
ગતેઽથ નભસિ શ્યેને પુનઃ પારાવતાંગના
જ્યારે શ્યેન આકાશમાં ગયો, ત્યારે ફરી પારાવતની પત્નીએ—
તસ્યા વાક્યં સમાકર્ણ્ય પુનઃ કલરવોબ્રવીત્
એના શબ્દો સાંભળીને, એ ફરી મીઠા કલરવથી બોલ્યો.
દુર્ગં ચ સ્વર્ગતુલ્યં મે યત્ર નાસ્ત્યરિતો ભયમ્
આ કિલ્લો મને સ્વર્ગ જેવો લાગે છે, અહીંથી કોઈ ભય નથી.
પ્રડીનોડ્ડીન સંડીન કાંડવ્યાડકપાટિકાઃ
આ કિલ્લો ખાડીઓ, પાણીની ખાઈઓ, કાંટાળાં અવરોધો અને વાંસના વાડથી સુરક્ષિત છે—
યથૈતાસ્વિહ કૌશલ્યં મયિ પારાવતિ પ્રિયે
પ્રિય પારાવતી, જેમ તું અહીં મારા માટે કુશળતા બતાવી છે—