કાલાક્ષોરણ ભદ્રસ્તુ કૌલેયઃ કાલકંપનઃ
કાળાક્ષ, હે રણ, શુભ છે; કૌલેય અને કાળકંપન પણ છે.
વીરભદ્રો નભશ્ચૈવ કર્દમાલિપ્તવિગ્રહઃ
વીરભદ્ર અને નભસ પણ છે, જેમના શરીર કાદવથી લપેટાયેલા છે.
વિશાલાક્ષો મહાભીમઃ કુંડોદરમહોદરૌ
વિશાળ આંખોવાળો મહાભયાનક, કુંડોદર અને મહોદર છે.
નંદિસેનશ્ચ પંચાલઃ ખરપાદકરંટકઃ
નંદિસેન અને પંચાલ, ખરપાદ અને કરંટક પણ છે.
તસ્મિન્ક્ષેત્રે મહાપુણ્યે લિંગમોંકારસંજ્ઞકમ્
તે મહાપુણ્યક્ષેત્રમાં એક ઓંકાર નામનું લિંગ છે.
કપિલશ્ચૈવ સાવર્ણિઃ શ્રીકંઠઃ પિગલોંશુમાન્
કપિલ, સાવર્ણિ, શ્રીકંઠ, પિગલ અને ઉંશુમાન છે.
એકદા તસ્ય લિંગસ્ય કૃત્વા પંચાપિપૂજનમ્ 4.2.74.
એક વખત એ લિંગની પાંચ પ્રકારની પૂજા કરવામાં આવી.
અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તત્ર યદ્વૃત્તમદ્ભુતમ્
હું તને ત્યાં થયેલું એક અજોડ ઘટના પણ કહીશ, હે મુનિ.
એકા ભેકી મુને તત્ર ચરંતી લિંગ સન્નિધૌ
ત્યાં એક દેડકી લિંગની નજીક ફરતી હતી, હે મુનિ.
સા તત્ર મૃત્યું ન પ્રાપ શિવનિર્માલ્યભક્ષણાત્
એ દેડકી ત્યાં મૃત્યુ પામી નહીં, કારણ કે તેણે શિવના નૈવેદ્ય ખાધા હતા.
વરં વિષમપિપ્રાશ્યં શિવસ્વં નૈવ ભક્ષયેત્
શિવની વસ્તુ ખાવાથી તો ઝેર ખાવું સારું છે.
શિવસ્ય પરિપુષ્ટાંગાઃ સ્પર્શનીયા ન સાધુભિઃ
જેના અંગો શિવના નૈવેદ્યથી પોષાયેલા હોય, તેમને સારા લોકો સ્પર્શતા નથી.
કશ્ચિત્કાકઃ સમાલોક્ય મંડૂકીં તામિતસ્તતઃ
કોઈ કાગડો એ દેડકીને જોઈને અહીંથી ત્યાં તેની પાસે ગયો.
વર્ષાભ્વી તેન સા ક્ષિપ્તા કાકેન ક્ષેત્રબાહ્યતઃ
વરસાદના સમયે એ કાગડાએ દેડકીને પકડીને ક્ષેત્રની બહાર લઈ ગયો.
પ્રદક્ષિણીકરણતો લિંગસ્યસ્પર્શનાદપિ
લિંગની પરિક્રમા અને સ્પર્શ કરવાને કારણે,
શુભાવયવસંસ્થાના શુભલક્ષણલક્ષિતા
એ દેડકી સુંદર અવયવો અને શુભ લક્ષણોથી યુક્ત રૂપ પામી.
સમ્યગ્ગીતરહસ્યજ્ઞા નિતરાં મધુરસ્વરા 4.2.74.
તેને ગીતના રહસ્યનું સંપૂર્ણ જ્ઞાન હતું અને તેની વાણી અત્યંત મીઠી હતી.
તાના એકોનપંચાશ તાલા એકોત્તરંશતમ્
એકુન પચાસ સ્વર અને એકસો એક તાલ છે.
ષડ્વિંશદ્રાગરાગિણ્ય ઇતિ રાગિ મુદાવહાઃ
છવીસ રાગો છે, દરેક રાગ પોતાનું વિશિષ્ટ ભાવ ધરાવે છે અને એ રાગો આનંદ આપે છે.
યાવંત એવ તાલાઃ સ્યુ રાગાસ્તાવંત એવ હિ
જેટલા તાલ છે, એટલાં જ રાગ પણ છે; ખરેખર, રાગોની સંખ્યા તાલ જેટલી જ છે.
માધવી મધુરાલાપા સદોંકારં સમર્ચયેત્
માધવી પોતાની મીઠી વાણી સાથે ઓમના ધ્વનિમાં પૂજા કરતી.
પ્રાગ્જન્મવાસનાયોગાદોંકારં બહ્વમંસ્ત વૈ
પહેલા જન્મની સંસ્કારોથી, તેને ઓમના ધ્વનિ પ્રત્યે ખૂબ શ્રદ્ધા હતી.
દમનસ્થૈર્યમગમદ્યોગેનેવ મહાત્મનઃ
સ્વયમ્ નિયંત્રણ અને સ્થિરતાના અભ્યાસથી, તેણે મહાન આત્માની અવસ્થા મેળવી.
અતંદ્રિતમના આસીત્સા તલ્લિંગ નિરીક્ષણે
તેનું મન અડગ હતું અને તે એ ચિહ્નને નિહાળતી બેઠી રહી.
તાવત્કાલસ્તયા સાધ્વ્યા મહાન્વિઘ્નોઽનુમીયતે લિંગાનવેક્ષણાત્તત્ર પ્રાયશ્ચિત્તં કથં ભવેત
જ્યાં સુધી એ સાધ્વી ત્યાં રહી, ત્યાં સુધી લિંગના અવલોકન ન થવાથી મોટો અવરોધ અનુભવાયો; હવે આ માટે કયું પ્રાયશ્ચિત્ત થાય?
ઇતિ સંચિતયંત્યેવ સેવાં તત્યાજ નોંકૃતેઃ
એ રીતે સેવા એકઠી કરતી કરતી, તેણે ઓમની પૂજા કદી છોડીને નહોતી.
નાન્ય દ્દિદૃક્ષિણી તસ્યા અક્ષિણી શ્રુતિગે અપિ 4.2.74.
એના નેત્રોને બીજું કંઈ જોવાની ઈચ્છા નહોતી અને તેના કાનને બીજું કંઈ સાંભળવું પણ નહોતું.
તસ્યાઃ શબ્દગ્રહૌ નાન્ય શબ્દગ્રહણતત્પરૌ
એના શ્રવણે બીજું કંઈ ગ્રહણ કરવાનું નહોતું અને બીજાં ધ્વનિમાં મન લગાવવાનું પણ નહોતું.
નાન્યત્ર ચરણૌ તસ્યાશ્ચરતઃ સુખવાંછયા
એના પગ બીજે ક્યાંય ફરતા નહોતા, માત્ર સુખની ઇચ્છાથી જ ચાલતા.
ઓંકારં પ્રણવં સારં પરબ્રહ્મપ્રકાશકમ્
ઓમ એ પવિત્ર મંત્ર છે, જે સર્વોત્તમ બ્રહ્મને પ્રગટ કરે છે અને સારરૂપ છે.