મનસઃ સ્થૈર્યમાપન્નમિવ સંપ્રાપ્તસિદ્ધિના
મારા મનને એવું લાગ્યું કે જાણે તે સ્થિર થઈ ગયું હોય અને સિદ્ધિ મળી ગઈ હોય.
તેનૈવ મહતી સિદ્ધિર્ભવિત્રી મમ નાન્યથા
માત્ર એથી જ મને મહાન સિદ્ધિ મળશે, બીજું કોઈ માર્ગ નથી.
અનેનૈવ શરીરેણ પાર્થિવેન પ્રથીયસી
આ જ પૃથ્વીથી બનેલા અને શક્તિશાળી શરીરથી,
પ્રત્યક્ષદૃષ્ટં પ્રોવાચ મહદાશ્ચર્યમુત્તમમ્ મુમુક્ષૂણાં ધૃતવતાં મહાપાશુપતં વ્રતમ્
તે મહાન અને આશ્ચર્યજનક વાત કહી, જે પોતે જોઈ હતી—મુક્તિની ઇચ્છા ધરાવનાર અને ધીરજ ધરાવનાર માટે મહાપાશુપત વ્રત.
શૃણુષ્વાવહિતો ભૂત્વા તદા તે કથયામ્યહમ્
હવે, ધ્યાનથી સાંભળ; હું તને એ વાત કહું છું.
અવિમુક્તે મહાક્ષેત્રે સર્વસિદ્ધિપ્રદે સતામ્
અવિમુક્ત એ મહાન ક્ષેત્ર છે, જે સજ્જનોને સર્વસિદ્ધિ આપે છે.
સમાશ્રિતાનાં જંતૂનાં સર્વેષાં સર્વકર્મણામ્ 4.2.74.
જે ત્યાં આશ્રય લે છે એવા બધા જીવ અને તેમના બધા કર્મો માટે,
કર્મભૂરુહ દાવાગ્નૌ સંસારાબ્ધ્યૌર્વશોચિપિ
કર્મરૂપી વૃક્ષમાં લાગેલી જ્વાળાઓ અને સંસારના દુઃખના દરિયામાં,
દીર્ઘનિદ્રા પ્રસુપ્તાનાં પરમોદ્બોધદાયિનિ
જે લાંબા સમયથી ઊંઘમાં સૂઈ ગયા છે, તેમને એ પરમ જાગૃતિ આપે છે.
અનેકજન્મજનિત મહાપાપાદ્રિવજ્રિણિ
અન્યાય અને પાપના અનેક જન્મોથી ઊભેલા મહાપર્વતને એ વીજળીની જેમ તોડી નાખે છે.
વિશ્વેશિતુઃ પરેધામ્નિ સીમ્નિ સ્વર્ગાપવર્ગયોઃ
સર્વના સ્વામીના પરમ ધામે, સ્વર્ગ અને મુક્તિના સીમાડે,
એવંવિધે મહાક્ષેત્રે સર્વદુઃખૌઘહારિણિ
આવો મહાન પવિત્ર ક્ષેત્ર છે, જે સર્વ દુઃખોની લહેરો દૂર કરે છે,
યત્ર કાલભયં નાસ્તિ યત્ર નાસ્ત્યેનસો ભયમ્
જ્યાં સમય કે મૃત્યુનો કોઈ ભય નથી, જ્યાં પાપથી પણ કોઈ ડર નથી,
તીર્થાનિ યાનિ લોકેસ્મિઞ્જંતૂનામઘહાન્યહો
આ દુનિયામાં જે તીર્થો છે, જે જીવજંતુઓના પાપ દૂર કરે છે,
અપિ કાશ્યાં વસેદ્યસ્તુ સર્વાશી સર્વવિક્રયી
કોઈ કાશીમાં રહેતો હોય, બધું ઇચ્છતો હોય કે બધું વેચતો હોય,
રાગબીજસમુદ્ભૂતઃ સંસારવિટપો મહાન્
રાગના બીજથી ઉગેલો સંસારનો મોટો વૃક્ષ,
સર્વેષામૂષરાણાં તુ કાશી પરમ ઊષરઃ 4.2.74.
બધા બાંઝ પ્રદેશોમાં કાશી સર્વોથી શ્રેષ્ઠ બાંઝ પ્રદેશ છે.
સ્મરિષ્યંતીહ યે કાશીમવશ્યં તેપિ સાધવઃ
જે અહીં કાશીનું સ્મરણ કરે છે, તેઓ પણ નિશ્ચિતપણે સારા બની જાય છે.
વિભૂતિઃ સર્વલોકાનાં સત્યાદીનાં સુભંગુરા
બધા લોકોએ, સત્ય અને આવા ગુણોની મહિમા બહુ નાજુક છે.
કૃમિકીટપતંગાનામવિમુક્તે તનુત્યજામ્
અવિમુક્તમાં જે કીટ, પતંગિયા કે જીવ પોતાનું શરીર ત્યાગે છે,
વારાણસી યદા પ્રાપ્તા કદાચિત્કાલપર્યયાત્
જ્યારે પણ ક્યારેક વારો આવે ત્યારે વારાણસી પ્રાપ્ત થાય છે,
પૂર્વતો મણિકર્ણીશો બ્રહ્મેશો દક્ષિણે સ્થિતઃ
પૂર્વ તરફ મણિકર્ણીશ છે, દક્ષિણ તરફ બ્રહ્મેશ છે,
ઇત્યેતદુત્તમં ક્ષેત્રમવિમુક્તે મહાફલમ્
આ રીતે, અવિમુક્ત નામનું ઉત્તમ ક્ષેત્ર મહાન ફળ આપે છે.
ક્ષેત્રં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય રાજસૂયફલં લભેત્
કોઈ આ ક્ષેત્રની પરિક્રમા કરે તો રાજસૂય યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
અવિમુક્ત સમં ક્ષેત્રમપિ બ્રહ્માંડગોલકે
અવિમુક્ત જેટલું પવિત્ર ક્ષેત્ર આખા બ્રહ્માંડમાં પણ નથી.
રક્ષંતિ સતતં ક્ષેત્રં યત્ર પાશાસિપાણયઃ
જ્યાં હંમેશા હાથમાં ફાંસો અને તલવાર ધરાવનારા ક્ષેત્રની રક્ષા કરે છે.
પ્રાગ્દ્વારમટ્ટહાસશ્ચ ગણકોટિપરીવૃતઃ 4.2.74.
પૂર્વ દ્વારે અઠ્ઠાહાસ છે, જે ગણા સમૂહોથી ઘેરાયેલો છે.
તથૈવ ભૂતધાત્રીશઃ ક્ષેત્રદક્ષિણરક્ષકઃ
એ જ રીતે, ભૂતધાત્રીશ દક્ષિણ બાજુના ક્ષેત્રના રક્ષક છે.
ઉદગ્દ્વારં તથા રક્ષેદ્ઘંટાકર્ણો મહાગણઃ
ઉત્તર દ્વાર પર મહાન સેવક ઘંટાકર્ણ રક્ષા કરે છે.
રક્ષઃ કાષ્ઠાં શંકુકર્ણો દૃમિચંડો મરુદ્દિશમ્
રક્ષકાંઠે શંકુકર્ણ રક્ષણ કરે છે અને પવન દિશામાં દૃમિચંડ છે.