પપ્રચ્છ દમનં ચેતિ કસ્ત્વં કસ્માદિહાગતઃ
કોઈએ દમનાને પૂછ્યું: 'તું કોણ છે? અહીં શા માટે આવ્યો છે?'
ભગોઃ પાશુપતાચાર્ય સર્વજ્ઞારાધનપ્રિય
તે ભગવાન ભગના પાશુપત માર્ગના આચાર્ય હતા, સર્વજ્ઞની આરાધનામાં તત્પર.
કથયામિ યથાર્થં તે નિજચેતોવિચેષ્ટિતમ્
હું તને મારા મનની સાચી સ્થિતિ કહું છું.
સંસારાસારતાં જ્ઞાત્વા વાનપ્રસ્થમશિશ્રિયમ્
મને જ્યારે દુનિયાની વ્યર્થતા સમજાઈ, ત્યારે મેં વનવાસી જીવન અપનાવ્યું.
સ્નાતં બહુષુ તીર્થેષુ મંત્રા જપ્તાસ્તુ કોટિશઃ
હું અનેક પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કર્યો છું અને લાખો મંત્રોનું જાપ કર્યો છે.
શુશ્રૂષિતાશ્ચ ગુરવો બહવો બહ્વનેહસમ્
હું ઘણા ગુરુઓની સેવા કરી છે, જેમાંથી મોટાભાગના નિર્દોષ હતા.
શિખરાણિ ગિરીંદ્રાણાં મયા ચાધ્યુષિતાન્યહો 4.2.74.
હું ખરેખર મહાન પર્વતોની ટોચ પર રહ્યો છું.
રસાયનાનિ બહુશઃ સેવિતાનિ મયા પુનઃ
હું વારંવાર અનેક પ્રકારની રસાયણ વિધિઓ અજમાવી છે.
મયા પ્રવિષ્ટા બહુશઃ કૃતાંતવદનોપમાઃ
હું ઘણીવાર એવી જગ્યાઓમાં ગયો છું, જે મૃત્યુના મુખ જેવી લાગતી હતી.
પરં કિંચિત્ક્વચિન્નૈક્ષિ સિદ્ધ્યંકુરમપિ પ્રભો
પણ, હે પ્રભુ, મને ક્યાંયે સાચી સિદ્ધિનો લવલેશ પણ દેખાયો નહીં.
મનસઃ સ્થૈર્યમાપન્નમિવ સંપ્રાપ્તસિદ્ધિના
મારા મનને એવું લાગ્યું કે જાણે તે સ્થિર થઈ ગયું હોય અને સિદ્ધિ મળી ગઈ હોય.
તેનૈવ મહતી સિદ્ધિર્ભવિત્રી મમ નાન્યથા
માત્ર એથી જ મને મહાન સિદ્ધિ મળશે, બીજું કોઈ માર્ગ નથી.
અનેનૈવ શરીરેણ પાર્થિવેન પ્રથીયસી
આ જ પૃથ્વીથી બનેલા અને શક્તિશાળી શરીરથી,
પ્રત્યક્ષદૃષ્ટં પ્રોવાચ મહદાશ્ચર્યમુત્તમમ્ મુમુક્ષૂણાં ધૃતવતાં મહાપાશુપતં વ્રતમ્
તે મહાન અને આશ્ચર્યજનક વાત કહી, જે પોતે જોઈ હતી—મુક્તિની ઇચ્છા ધરાવનાર અને ધીરજ ધરાવનાર માટે મહાપાશુપત વ્રત.
શૃણુષ્વાવહિતો ભૂત્વા તદા તે કથયામ્યહમ્
હવે, ધ્યાનથી સાંભળ; હું તને એ વાત કહું છું.
અવિમુક્તે મહાક્ષેત્રે સર્વસિદ્ધિપ્રદે સતામ્
અવિમુક્ત એ મહાન ક્ષેત્ર છે, જે સજ્જનોને સર્વસિદ્ધિ આપે છે.
સમાશ્રિતાનાં જંતૂનાં સર્વેષાં સર્વકર્મણામ્ 4.2.74.
જે ત્યાં આશ્રય લે છે એવા બધા જીવ અને તેમના બધા કર્મો માટે,
કર્મભૂરુહ દાવાગ્નૌ સંસારાબ્ધ્યૌર્વશોચિપિ
કર્મરૂપી વૃક્ષમાં લાગેલી જ્વાળાઓ અને સંસારના દુઃખના દરિયામાં,
દીર્ઘનિદ્રા પ્રસુપ્તાનાં પરમોદ્બોધદાયિનિ
જે લાંબા સમયથી ઊંઘમાં સૂઈ ગયા છે, તેમને એ પરમ જાગૃતિ આપે છે.
અનેકજન્મજનિત મહાપાપાદ્રિવજ્રિણિ
અન્યાય અને પાપના અનેક જન્મોથી ઊભેલા મહાપર્વતને એ વીજળીની જેમ તોડી નાખે છે.
વિશ્વેશિતુઃ પરેધામ્નિ સીમ્નિ સ્વર્ગાપવર્ગયોઃ
સર્વના સ્વામીના પરમ ધામે, સ્વર્ગ અને મુક્તિના સીમાડે,
એવંવિધે મહાક્ષેત્રે સર્વદુઃખૌઘહારિણિ
આવો મહાન પવિત્ર ક્ષેત્ર છે, જે સર્વ દુઃખોની લહેરો દૂર કરે છે,
યત્ર કાલભયં નાસ્તિ યત્ર નાસ્ત્યેનસો ભયમ્
જ્યાં સમય કે મૃત્યુનો કોઈ ભય નથી, જ્યાં પાપથી પણ કોઈ ડર નથી,
તીર્થાનિ યાનિ લોકેસ્મિઞ્જંતૂનામઘહાન્યહો
આ દુનિયામાં જે તીર્થો છે, જે જીવજંતુઓના પાપ દૂર કરે છે,
અપિ કાશ્યાં વસેદ્યસ્તુ સર્વાશી સર્વવિક્રયી
કોઈ કાશીમાં રહેતો હોય, બધું ઇચ્છતો હોય કે બધું વેચતો હોય,
રાગબીજસમુદ્ભૂતઃ સંસારવિટપો મહાન્
રાગના બીજથી ઉગેલો સંસારનો મોટો વૃક્ષ,
સર્વેષામૂષરાણાં તુ કાશી પરમ ઊષરઃ 4.2.74.
બધા બાંઝ પ્રદેશોમાં કાશી સર્વોથી શ્રેષ્ઠ બાંઝ પ્રદેશ છે.
સ્મરિષ્યંતીહ યે કાશીમવશ્યં તેપિ સાધવઃ
જે અહીં કાશીનું સ્મરણ કરે છે, તેઓ પણ નિશ્ચિતપણે સારા બની જાય છે.
વિભૂતિઃ સર્વલોકાનાં સત્યાદીનાં સુભંગુરા
બધા લોકોએ, સત્ય અને આવા ગુણોની મહિમા બહુ નાજુક છે.
કૃમિકીટપતંગાનામવિમુક્તે તનુત્યજામ્
અવિમુક્તમાં જે કીટ, પતંગિયા કે જીવ પોતાનું શરીર ત્યાગે છે,