સર્વભુક્સર્વકર્તા ત્વં સર્વસંહારકારક 4.2.73.
તમે સર્વ ભક્ષક, સર્વ કર્તા અને સર્વ સંહારના કારણ છો.
ત્વમેવ હિ શરણ્યં મે ત્વમેવ હિ ગતિઃ પરા 4.2.73.
તમે જ મારા આશ્રય છો, તમે જ મારી સર્વોચ્ચ ગતિ છો.
સુરશ્રેષ્ઠ તપઃશ્રેષ્ઠ સર્વામ્નાય નિધિર્ભવ 4.2.73.
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તપમાં શ્રેષ્ઠ, સર્વ શાસ્ત્રોના ખજાનારૂપ થાઓ.
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં તીર્થાનિ સહ સાગરૈઃ 4.2.73.
અષ્ટમી અને ચતુર્દશી તિથિએ તીર્થો અને સાગરો સાથે પવિત્ર થાય છે.
કેવલં ભૂમિભારાય જન્મિનો જન્મ તસ્ય વૈ 4.2.73.
નિશ્ચયે, જીવો માત્ર પૃથ્વીનો ભાર વધારવા માટે જન્મે છે.
સ્તુવન્બ્રહ્મ સ્તવેનૈવ સ્વાત્મના વિહિતેન હિ ।।4.2.73.
તેણે પોતે રચેલા સ્તોત્ર વડે બ્રહ્માને સ્તુતિ કરી.
બ્રહ્મસ્તવમિમં જપ્ત્વા ત્રિકાલં પરિવત્સરમ્
જો કોઈ આ બ્રહ્માસ્તોત્રને વર્ષભર દિવસમાં ત્રણ વખત પાઠ કરે તો—
પદ્મકલ્પે તુ યા વૃત્તા દમનસ્ય દ્વિજન્મનઃ
પદ્મકલ્પમાં દ્વિજ દમનાની એક ઘટના બની હતી.
ભારદ્વાજસ્ય તનયો દમનો નામ નામતઃ
દમનાનું નામ હતું અને તે ભારદ્વાજનો પુત્ર હતો.
સંસારદુઃખબહુલં જીવિતં ચાપિ ચંચલમ્
આ સંસારનું જીવન અનેક દુઃખોથી ભરેલું અને અસ્થિર છે.
કાંચિદ્દિશં સમાલંબ્ય નિર્વેદં પરમં ગતઃ
કોઈ દિશામાં જઈને તેણે પરમ વૈરાગ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.
પ્રતિતીર્થં પ્રતિનદિ સ બભ્રામ તપોયુતઃ
તે તપસ્યા સાથે દરેક તીર્થ અને નદી પાસે ફરતો રહ્યો.
અધ્યુવાસ સ તાવંતિ સંયતેંદ્રિયમાનસઃ
તેણે ત્યાં થોડો સમય ઇન્દ્રિય અને મન સંયમમાં રાખી નિવાસ કર્યો.
મનોરથોપદેષ્ટા ચ કુત્રચિત્ક્વાપિ નેક્ષિતઃ
તેના મનની ઈચ્છાઓને માર્ગદર્શન આપનાર ક્યાંય દેખાયો નહીં.
રેવાતટે નિરૈક્ષિષ્ટ તીર્થં ચામરકંટકમ્
રેવાના કાંઠે તેણે અમરકંટક તીર્થ જોયું.
દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટમના આસીચ્ચેતઃ સ્થૈર્યમવાપ હ
તે જોઈને તેનું મન આનંદિત થયું અને હૃદય સ્થિર થયું.
વિભૂતિભૂષિતતનૂન્કૃતલિંગસમર્ચનાન્ 4.2.74.
તેને ત્યાં એવા લોકો દેખાયા, જેમના શરીર પર ભસ્મ લાગેલું હતું અને જે લિંગની પૂજા કરતા હતા.
સ્વસ્થોપવિષ્ટાન્સ્વપુરોરગ્રતોઽચલમાનસાન્
તેઓ પોતાના શહેરમાં, તેના સામે આરામથી બેઠેલા હતા અને તેમનું મન અડગ હતું.
પ્રબદ્ધહસ્તયુગલઃ પ્રણમતરકંધરઃ
દમનાએ હાથ જોડીને અને માથું ઝુકાવીને વંદન કર્યું.
વાર્ધકેન સમાક્રાંતસ્તપસા કૃશવિગ્રહઃ
વૃદ્ધાવસ્થાએ ઘેરાયેલા અને તપથી દુર્બળ થયેલા દમનાને જોઈને—
પપ્રચ્છ દમનં ચેતિ કસ્ત્વં કસ્માદિહાગતઃ
કોઈએ દમનાને પૂછ્યું: 'તું કોણ છે? અહીં શા માટે આવ્યો છે?'
ભગોઃ પાશુપતાચાર્ય સર્વજ્ઞારાધનપ્રિય
તે ભગવાન ભગના પાશુપત માર્ગના આચાર્ય હતા, સર્વજ્ઞની આરાધનામાં તત્પર.
કથયામિ યથાર્થં તે નિજચેતોવિચેષ્ટિતમ્
હું તને મારા મનની સાચી સ્થિતિ કહું છું.
સંસારાસારતાં જ્ઞાત્વા વાનપ્રસ્થમશિશ્રિયમ્
મને જ્યારે દુનિયાની વ્યર્થતા સમજાઈ, ત્યારે મેં વનવાસી જીવન અપનાવ્યું.
સ્નાતં બહુષુ તીર્થેષુ મંત્રા જપ્તાસ્તુ કોટિશઃ
હું અનેક પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કર્યો છું અને લાખો મંત્રોનું જાપ કર્યો છે.
શુશ્રૂષિતાશ્ચ ગુરવો બહવો બહ્વનેહસમ્
હું ઘણા ગુરુઓની સેવા કરી છે, જેમાંથી મોટાભાગના નિર્દોષ હતા.
શિખરાણિ ગિરીંદ્રાણાં મયા ચાધ્યુષિતાન્યહો 4.2.74.
હું ખરેખર મહાન પર્વતોની ટોચ પર રહ્યો છું.
રસાયનાનિ બહુશઃ સેવિતાનિ મયા પુનઃ
હું વારંવાર અનેક પ્રકારની રસાયણ વિધિઓ અજમાવી છે.
મયા પ્રવિષ્ટા બહુશઃ કૃતાંતવદનોપમાઃ
હું ઘણીવાર એવી જગ્યાઓમાં ગયો છું, જે મૃત્યુના મુખ જેવી લાગતી હતી.
પરં કિંચિત્ક્વચિન્નૈક્ષિ સિદ્ધ્યંકુરમપિ પ્રભો
પણ, હે પ્રભુ, મને ક્યાંયે સાચી સિદ્ધિનો લવલેશ પણ દેખાયો નહીં.