અથ સા કથયામાસ દનુજાપહૃતેઃ કથામ્ રત્નેશ્વરં વરાવાપ્તિં સ્વપ્નાવસ્થાં વિહાય ચ।।4.2.67.
પછી તેણે દાનવ દ્વારા અપહરણ, રત્નેશ્વર દ્વારા વરદાન મળવું અને સ્વપ્ન અવસ્થા છોડવાની વાત કહેવી શરૂ કરી.
યાવદ્બહિઃ સમાગચ્છેદ્રમ્યાદ્રત્નેશમંડપાત 4.2.67.
એ વચ્ચે કોઈ રત્નેશના સુંદર મંડપની બહાર આવી પહોંચ્યો.
વિનિવેદિતવૃત્તાંતો રત્નેશાનુગ્રહસ્ય ચ 4.2.67.
ઘટનાઓનો વર્ણન અને રત્નેશની કૃપાની જાણ કરવામાં આવી.
મૂર્તઃ ષડાનનસ્તત્ર તવ પુત્રઃ સુમધ્યમે 4.2.67.
હે સુમધ્યમા, ત્યાં તમારો પુત્ર ષડાનન રૂપે પ્રગટ થયો.
ઇતિહાસમિમં શ્રુત્વા નારી વા પુરુષોપિવા
આ ઇતિહાસ જે સાંભળે, સ્ત્રી હોય કે પુરુષ,
અન્યચ્ચ શૃણુ વિપ્રેંદ્ર વૃત્તાતં તત્ર સંભવમ્
હવે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, ત્યાં જે બન્યું તેનું વર્ણન સાંભળો.
ઇત્થં કથાં પ્રકુર્વાણે રત્નશેસ્ય મહેશ્વરે
જ્યારે રત્નેશ મહેશ્વર વિશેની વાર્તા ચાલી રહી હતી,
મહિષાસુરપુત્રોસૌ સમાયાતિ ગજાસુરઃ
ત્યારે મહિષાસુરનો પુત્ર ગજાસુર ત્યાં આવ્યો.
યત્રયત્ર ધરાયાં સ ચરણં પ્રમિણોતિ હિ
પૃથ્વી પર જ્યાં જ્યાં તે પગ મૂકે છે,
ઊરુવેગેન તરવઃ પતંતિ શિખરૈઃ સહ
એના જાંઘના જોરથી વૃક્ષો તેમની શિખરો સાથે ધરાશાયી થાય છે.
યસ્ય મૌલિજસંઘર્ષાદ્ઘ(?)નાવ્યોમ ત્યજંત્યપિ
જેનાં જટાનાં ઘર્ષણથી વાદળો પણ આકાશ છોડીને ચાલ્યા જાય છે.
યસ્ય નિઃશ્વાસસંભારૈરુત્તરંગા મહાબ્ધયઃ
જેનાં શ્વાસના જોરથી મહાન સમુદ્રોમાં ઊંચી લહેરો ઉઠે છે.
યોજનાનાં સહસ્રાણિ નવયસ્ય સમુચ્છ્રયઃ
જેની ઊંચાઈ નવ હજાર યોજન જેટલી છે.
યન્નેત્રયોઃ પિંગલિમા તથા તરલિમા પુનઃ
જેનાં નેત્રોમાં પીળાશ અને ચમકતી તેજસ્વિતા છે.
યાંયાં દિશં સમભ્યેતિ સોયં દુઃસહ દાનવઃ 4.2.68.
જે દિશામાં પણ એ ભયાનક દાનવ આવે છે, ત્યાં કોઈ તેને સહન કરી શકતું નથી.
બ્રહ્મલબ્ધવરશ્ચાયં તૃણીકૃતજગત્ત્રયઃ
જે બ્રહ્માથી વરદાન પામેલો છે અને ત્રણેય લોકને તૃણ સમાન ગણે છે.
તતસ્ત્રિશૂલહેતિસ્તમાયાંતં દૈત્યપુંગવમ્
પછી, તું ત્રિશૂલ હથિયારથી એ દૈત્યમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગજાસુરને ઘાયલ કર્યો.
પ્રોતસ્તેન ત્રિશૂલેન સ ચ દૈત્યો ગજાસુરઃ
તે ત્રિશૂલથી ભેદાતા ગજાસુર દૈત્યનો અંત આવ્યો.
તવ હસ્તે મમ વધઃ શ્રેયાનેવ પુરાંતક
હે પુરાંતક, તારા હાથે મારું મૃત્યુ મને ખરેખર શ્રેષ્ઠ લાગે છે.
કિંચિદ્વિજ્ઞપ્તુમિચ્છામિ અવધેહિ મમેરિતમ્
હું થોડી વાત કહેવા માંગું છું, કૃપા કરીને મારા શબ્દો સાંભળ.
ત્વમેકો જગતાં વંદ્યો વિશ્વસ્યોપરિ સંસ્થિતઃ
તુજ એકલો જ સમગ્ર જગતનો વંદનીય છે અને સર્વ વિશ્વથી ઉપર સ્થિત છે.
ધન્યોસ્મ્યનુગૃહીતોસ્મિ ત્વત્ત્રિશૂલાગ્રસંસ્થિતઃ
હું ધન્ય છું, તારા ત્રિશૂલના અગ્રભાગે ઊભો રહીને તારી કૃપા પામ્યો છું.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા દેવદેવઃ કૃપાનિધિઃ
એની વાતો સાંભળીને દેવોમાંના દેવ, દયાના સાગર,
સ્વાનુકૂલ વરં બ્રૂહિ દદામિ સુમતેઽસુર
તારા મનગમતા વરદાન કહો, હે બુદ્ધિશાળી અસુર, હું તને આપું છું.
ઇત્યાકર્ણ્ય સ દૈત્યેંદ્રઃ પ્રત્યુવાચ મહેશ્વરમ્ ગજાસુર ઉવાચ યદિ પ્રસન્નો દિગ્વાસસ્તદા નિત્યં વસાન મે ।। 4.2.68.
આ સાંભળીને દૈત્યોના રાજાએ મહેશ્વરને જવાબ આપ્યો: ગજાસુરે કહ્યું, 'જો તું પ્રસન્ન હોય, હે દિશાઓને વસ્ત્રરૂપે ધારણ કરનાર, તો હંમેશા મારામાં વસો.'
ઇમાં કૃત્તિં વિરૂપાક્ષ ત્વત્ત્રિશૂલાગ્નિપાવિતામ્
હે વિરૂપાક્ષ, તારા ત્રિશૂલની અગ્નિથી પવિત્ર થયેલી આ ચામડી,
ઇષ્ટગંધિઃ સદૈવાસ્તુ સદૈવાસ્ત્વતિકોમલા
હંમેશા સુગંધિત રહે અને હંમેશા અત્યંત નરમ રહે.
મહાતપોઽનલજ્વાલાઃ પ્રાપ્યાપિ સુચિરં વિભો
મહાન તપસ્યાની અગ્નિ પ્રાપ્ત થયા પછી પણ, હે પ્રભુ, એ લાંબા સમય સુધી ટકી રહે.
યદિ પુણ્યવતી નૈષા મમકૃત્તિર્દિગંબર
જો આ સ્ત્રી સાચે પવિત્ર હોય, તો આ કામ મારું નથી, હે દિશાઓના વસ્ત્રધારી.
અન્યં ચ મે વરં દેહિ યદિ તુષ્ટોસિ શંકર
હે શંકર, જો તમે પ્રસન્ન હોવ તો મને બીજું એક વર્દાન આપો.