ભૈરવસ્ય મહાક્ષેત્રં તદ્વૈ સાધકસિદ્ધિદમ્
એ ભૈરવનું મહાક્ષેત્ર છે, જે સાધકોને સિદ્ધિ આપે છે.
તત્ર ચણ્ડી મહામુણ્ડા ભક્તવિઘ્નોપશાંતિદા। બલિપૂજોપહારાદ્યૈઃ પૂજ્યા સ્વાભીષ્ટસિદ્ધયે
ત્યાં ચંડિ મહામુંડા ભક્તોના વિઘ્નો દૂર કરે છે; બલિ, પૂજા અને ભેટ-ઉપહારથી તેની પૂજા કરવી જોઈએ, જેથી મનની ઈચ્છા પૂર્ણ થાય.
તસ્યા યાત્રાં તુ યઃ કુર્યાન્મહાષ્ટમ્યાં નરોત્તમઃ
મહાઅષ્ટમીના દિવસે જે શ્રેષ્ઠ પુરુષ તેની યાત્રા કરે છે,
મહામુણ્ડા પ્રતીચ્યાં તુ ચતુઃસાગરવાપિકા
મહામુંડા ના પશ્ચિમમાં ચતુરસાગર નામનું વાપી છે.
મહાપ્રસિદ્ધં તત્સ્થાનં ચતુઃસાગરસંજ્ઞિતમ્
એ સ્થાન ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે અને તેને ચતુરસાગર કહેવામાં આવે છે.
તસ્યા વાપ્યાશ્ચતુર્દિક્ષુ પૂજિતાનિ દહંત્યઘમ્
તે વાપીના ચાર દિશાઓમાં પૂજાયેલા દેવતાઓ પાપ નાશ કરે છે.
હરસ્ય વૃષભેણૈવ સ્થાપિતં તત્સ્વભક્તિતઃ 4.2.66.
એ સ્થાન હરાએ પોતાના વૃષભ સાથે, ભક્તિથી સ્થાપિત કર્યું હતું.
વૃષેશ્વરાદુદીચ્યાં તુ ગંધર્વેશ્વરસંજ્ઞિતમ્
વૃષેશ્વરના ઉત્તર ભાગમાં ગંધર્વેશ્વર નામનું સ્થાન છે.
ગંધર્વેશ્વરમભ્યર્ચ્ય દત્ત્વા દાનાનિ શક્તિતઃ
ગંધર્વેશ્વરની પૂજા કરીને, પોતાની શક્તિ મુજબ દાન આપવું જોઈએ.
કર્કોટનામા નાગોસ્તિ ગન્ધર્વેશ્વરપૂર્વતઃ
ગંધર્વેશ્વરના પૂર્વમાં કર્કોટ નામનો નાગ છે.
તસ્યાં વાપ્યાં નરઃ સ્નાત્વા કર્કોટેશં સમર્ચ્ય ચ
જે વ્યક્તિ એ વાપીમાં સ્નાન કરે અને કર્કોટેશ્વરની પૂજા કરે,
કર્કોટ નાગો યૈર્દૃષ્ટસ્તદ્વાપ્યાં વિહિતોદકૈઃ
જે લોકો એ વાપીમાં નિયમિત રીતે કર્કોટ નાગને prescribed જળથી જોઈ છે,
કર્કોટેશાત્પ્રતીચ્યાં તુ ધુંધુમારીશ્વરાભિધમ્
કર્કોટના પશ્ચિમ તરફ ધુંધુમારીશ્વર નામે ભગવાન છે.
પુરૂરવેશ્વરં લિંગં તદુદીચ્યાં વ્યવસ્થિતમ્
ઉત્તર તરફ પુરૂરવેશ્વર નામનું લિંગ સ્થાપિત છે.
દિગ્ગજેનાર્ચિતં લિંગં સુપ્રતીકેન તત્પુરઃ
દિશાના હાથી સુપ્રતીક દ્વારા પૂજાયેલું એ લિંગ તેના સામે છે.
સરશ્ચ સુપ્રતીકાખ્યં તત્પુરો ભાસતે મહત્
અને તેના આગળ સુપ્રતીક નામે મહાન સરોવર તેજથી ઝળહળે છે.
તત્રાસ્ત્યેકા મહાગૌરી નામ્ના વિજયભૈરવી 4.2.66.
ત્યાં એક મહાગૌરી છે, જેનું નામ વિજયભૈરવી છે.
વરણાયાસ્તટે રમ્યે ગણૌ હુંડનમુંડનૌ
વરણાની સુંદર કાંઠે હુંડન અને મુંડન નામે બે ગણો છે.
તૌ દ્રષ્ટવ્યૌ પ્રયત્નેન ક્ષેત્રનિર્વિઘ્ન હેતવે
ક્ષેત્રમાં વિઘ્ન દૂર કરવા માટે એ બંનેને ધ્યાનપૂર્વક જોવું જોઈએ.
સ્કંદ ઉવાચ ઇલ્વલારે કથામેકાં શૃણુષ્વાવહિતો ભવ
સ્કંદે કહ્યું: ઇલ્વલાર, એક વાર્તા ધ્યાનથી સાંભળ.
એકદાદ્રીંદ્રમાલોક્ય મેના સંહૃષ્ટમાનસમ્
એક વખત, પર્વતના ભગવાનને જોઈને મેનાનું હૃદય આનંદથી ભરાઈ ગયું.
વિવાહસમયાદૂર્ધ્વં તસ્યા ગૌર્યા ગિરીશ્વર
લગ્ન પછી, એ ગૌરી માટે, હે પર્વતના ભગવાન—
સ વૃષેંદ્રગતિર્દેવો ભસ્મોરગ વિભૂષણઃ
એ દેવ, ભસ્મ અને સાપથી શોભાયમાન, વૃષભના ભગવાન પાસે ગયો.
અષ્ટૌ યા માતરો દૃષ્ટા બ્રાહ્મી પ્રભૃતયઃ પ્રિય
બ્રાહ્મીથી શરૂ કરીને આઠ માતાઓ દર્શનમાં આવી, પ્રિય.
તસ્યૈકસ્ય ન કોપ્યન્યોસ્ત્યદ્વિતીયસ્ય શૂલિનઃ
એમાં, ત્રિશૂળધારી માટે બીજું કોઈ નથી, એક જ છે.
તસ્યાઃ પ્રિયાયા વાક્યેન તદપત્યપ્રિયો ગિરિઃ
પર્વત, પોતાની પ્રિયાની વાતથી, તેના સંતાનને પ્રેમ કરવા લાગ્યો.
નિતરાં બાધતે પ્રેમ તદદૃષ્ટ્યગ્નિદૂષિતમ્ ।।4.2.66.
પ્રેમ તેને ખૂબ જ પીડે છે, તેની વિરુદ્ધતાની આગથી દૂષિત છે.
યદા પ્રભૃતિ સા ગૌરી નિર્ગતા મમ સદ્મતઃ
જ્યારેથી ગૌરી મારા ઘરેથી નીકળી ગઈ,
તદાલાપામૃતધયૌ ન મે શબ્દગ્રહૌ પ્રિયે
એના વચનનું અમૃત પીતા મારા કાન હવે બીજું કોઈ અવાજ સાંભળી શકતા નથી, પ્રિય.
જૈવાતૃકી યતોહ્નઃ સ્યાદ્દૂરીભૂતા દૃશોર્મમ
તે દિવસથી, મારા નેત્રો બધાથી દૂર થઈ ગયા છે, જાણે કુદરતી બંધનથી.