નારદઃ શૌનકશ્ચૈવ હારીતો દેવલસ્તથા
નારદ, શૌનક, હારીત અને દેવલ પણ,
એતે ચાન્યે ચ બહવો દેવવ્રતપરાયણાઃ
અને આવા ઘણા દેવવ્રતને અનુસરી રહેલા,
અન્યે ચ વિવિધાં પૂજાં જપમન્યે સમાહિતાઃ
બીજાઓ વિવિધ પ્રકારની પૂજા કરે છે, અને કેટલાક ધ્યાનપૂર્વક જપ કરે છે.
બલિમન્યે પ્રયચ્છંતિ સ્તુતિં કુર્વંતિ ચાપરે
કેટલાક બલિ અર્પણ કરે છે, તો કેટલાક સ્તુતિ કરે છે.
પરં કૌતુકમાપન્ના વાક્યમેતદથાબ્રુવન્
મહાન ઉત્સુકતા સાથે તેઓએ આ શબ્દો કહ્યા:
ઋષય ઊચુઃ કસ્માત્ત્વં પાર્થિવશ્રેષ્ઠ પ્રદક્ષિણાપરઃ સદા
ઋષિઓએ પૂછ્યું: હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમે હંમેશા પ્રદક્ષિણમાં જ કેમ લાગેલા રહો છો?
ન દદાસિ જલં લિંગે પ્રભૂતં સુમનોહરમ્
તમે લિંગને સુંદર અને પૂરતું જળ અર્પણ કરતા નથી,
સમર્થોઽસિ તથાન્યેષાં દાનાનાં ત્વં મહીપતે 7.3.7.
હે ધરાપતિ, છતાં તમે બીજા દાન આપવા સક્ષમ છો.
પૂર્વદેહાંતરે વૃત્તં સર્વં સત્યં વિશેષતઃ
મારા પહેલાંના જન્મમાં જે કંઈ બન્યું, તે બધું સાચું છે, ખાસ કરીને.
પ્રાસાદેઽસ્મિન્પુરા પક્ષી શુકોઽહં સ્થિતવાંસ્તદા
આ જ મહેલમાં, પહેલાંના સમયમાં, હું એક પંખી—શુક તરીકે અહીં રહ્યો હતો.
કૃપયાઽસ્ય પ્રભાવાચ્ચ જાતો જાતિસ્મરસ્ત્વહમ્
આ મહાત્માની કૃપા અને શક્તિથી, હું જન્મથી જ પોતાનો ભૂતકાળ યાદ રાખતો થયો છું.
ન જાને કિં ફલં મેઽદ્ય દેવસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ
આ દેવની કૃપાથી આજે મને શું ફળ મળશે, એ હું જાણતો નથી.
પુલસ્ત્ય ઉવાચ વેણુવાક્યં તતઃ શ્રુત્વા મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ
પુલસ્ત્યે કહ્યું: પછી, વેણુના વચન સાંભળી, પ્રતિષ્ઠિત વ્રતવાળા ઋષિઓએ—
તતઃ પ્રદક્ષિણ પરાઃ સર્વે તત્ર મહર્ષયઃ
ત્યાં બધા મહર્ષિઓએ પરિક્રમા કરી.
સોઽપિ રાજા મહાભાગો વેણુઃ શંભોઃ પ્રસાદતઃ
એ મહાભાગ્યશાળી રાજા વેણુએ પણ, શંભુની કૃપાથી—
ત્રિનેત્રાભાઃ શિલા યત્ર દૃશ્યંતેઽદ્યાપિ ભૂરિશઃ
ત્યાં આજે પણ ઘણી પથ્થરો એવા દેખાય છે, જે ત્રિનેત્રવાળા ભગવાન જેવા લાગે છે.
તસ્યૈવ પશ્ચિમે ભાગે લિંગમસ્તિ પિનાકિનઃ
એના પશ્ચિમ ભાગમાં પિનાકધારીનું લિંગ છે.
ભદ્રકર્ણગણોનામ પુરાસીચ્છિવવલ્લભઃ
પહેલા ત્યાં ભદ્રકર્ણ ગણ હતો, જે શિવજીને ખૂબ પ્રિય હતો.
કેનચિત્ત્વથ કાલેન સંગ્રામે દાનવૈઃ સહ
પછી, ક્યારેક, દાનવો સાથેના યુદ્ધમાં—
નષ્ટે સ્કંદે હતે સૈન્યે વીરભદ્રે પરાજિતે
જ્યારે સ્કંદ ગુમ થયો, સેના મરી ગઈ અને વીરભદ્ર હાર્યો—
બલવાન્નમુચિર્નામ દાનવો બલવત્તરઃ
ત્યાં નમુચિ નામનો એક શક્તિશાળી દાનવ હતો, જે બધાથી વધારે બળવાન હતો.
ભદ્રકર્ણસ્તુ તં દૃષ્ટ્વા દાનવં તદનંતરમ્
ભદ્રકર્ણે એ દાનવને તરત જ જોઈને—
છિત્ત્વાઽસિમસિના તસ્ય ચર્મ ચાપિ મહાબલઃ
પછી પોતાના શક્તિશાળી તલવારથી એનો કવચ કાપી નાખ્યો.
અથાસૌ નિહતસ્તેન પ્રવિશ્ય વિપુલં તમઃ વધં પ્રાપ્તસ્તુ દૈત્યોઽસૌ નત્વા હરમસૌ સ્થિતઃ 7.3.8.
પછી, એ દૈત્ય ભદ્રકર્ણના હાથથી મારાયો અને ઘોર અંધકારમાં ગયો; મર્યા પછી, તેણે હરાને વંદન કર્યું અને ત્યાં જ રહ્યો.
વરં વરય ભદ્રં તે નિત્યં યો હૃદયે સ્થિતઃ
'મારે તારા હૃદયમાં હંમેશા રહેનાર ભલા, તું ઈચ્છે તે વર માંગ.'
અત્રાસ્તુ તવ સાંનિધ્યં હ્રદેઽસ્મિંશ્ચ સ્થિરો ભવ
'અહીં તારો સાનિધ્ય રહે અને આ તળાવમાં તું સ્થિર રહેજે.'
સાંનિધ્યં ચ વિશેષેણ હ્રદે લિંગે ભવિષ્યતિ
હ્રદ અને લિંગમાં વિશેષ રીતે મારી ઉપસ્થિતિ રહેશે.
ભદ્રકર્ણહ્રદે સ્નાત્વા ત્રિનેત્રં યઃ સમાહિતઃ
જે કોઈ ભદ્રકર્ણ હ્રદમાં ત્રિનેત્ર પર એકાગ્ર મનથી સ્નાન કરે છે,
તસ્માત્સર્વત્ર યત્નેન સ્નાનં તત્ર સમાચરેત્
એથી, બધાં સ્થળોમાંથી અહીં સ્નાન કરવું ખૂબ જ મહત્ત્વનું છે.
કેદારમિતિ વિખ્યાતં સર્વપાપહરં નૃણામ્
આ સ્થાનને કેદાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે મનુષ્યોના બધા પાપો દૂર કરે છે.