પુણ્યેનોપાર્જિતં દ્રવ્યમત્યલ્પમપિ યૈર્નરૈઃ
પુણ્યથી મેળવેલું થોડું પણ ધન, એ પુરુષોએ આપ્યું છે.
કુર્યાદ્યથોક્તમપ્યેકં પ્રાણાયામં નરોત્તમઃ
શ્રેષ્ઠ પુરુષે નિયમ પ્રમાણે એક પણ પ્રાણાયામ કરવો જોઈએ.
જપ્ત્વૈકામપિ ગાયત્રીં સંપ્રાપ્ય મણિકર્ણિકામ્
એક ગાયત્રી મંત્રનું જપ કરીને અને મણિકર્ણિકા સુધી પહોંચીને,
એકામપ્યાહુતિં પ્રાજ્ઞો દત્ત્વોપમણિકર્ણિકમ્ 4.2.61.
કેવા જ્ઞાની વ્યક્તિએ મણિકર્ણિકા પાસે એક યજ્ઞની આહુતિ આપી,
ઇતિ શ્રુત્વા હરેર્વાક્યમગ્નિબિંદુર્મહાતપાઃ
હરિના આ વચન સાંભળીને અગ્નિબિંદુ મહાતપસ્વી,
વિષ્ણો કિયત્પરીમાણા પુણ્યૈષા મણિકર્ણિકા
વિષ્ણુ, મણિકર્ણિકાનું પુણ્ય કેટલું વિશાળ છે?
આગંગા કેશવાદા ચ હરિશ્ચંદ્રસ્ય મંડપાત્
ગંગાથી કેશવ સુધી અને હરિશ્ચંદ્રના મંડપથી,
સ્થૂલમેતત્પરીમાણં સૂક્ષ્મં ચ પ્રવદામિ તે
આ મોટું પરિમાણ છે; હવે હું તને સૂક્ષ્મ માપ પણ કહું છું.
સીમાવિનાયકશ્ચાત્ર મણિકર્ણી હ્રદોત્તરે
અહીં મણિકર્ણિકા તળાવના ઉત્તર તરફ સીમાવિનાયક છે.
મોદકૈઃ સોપચારૈશ્ચ પ્રાપ્નુયાન્મણિકર્ણિકામ્
જે વ્યક્તિ મણિકર્ણિકા સુધી યોગ્ય પૂજા અને ભેટ લઈને પહોંચે,
શતં સમાઃસુ તૃપ્તાઃ સ્યુઃ પ્રયચ્છંતિ ચ વાંચ્છિતમ્
એના પૂર્વજો સો વર્ષ સુધી તૃપ્ત રહે છે અને ઇચ્છિત વર આપે છે.
હરિશ્ચંદ્રેશ્વરં નત્વા ન સત્યાત્પરિહીયતે
હરિશ્ચંદ્રેશ્વરને નમન કરીને, સત્યથી ક્યારેય વિમુખ થાતો નથી.
અધિષ્ઠાનં મહામેરોર્મહાપાતકનાશનમ્
આ મહામેરુનું સ્થાન છે, જે મહાપાપોનો નાશ કરે છે.
અધ્યાસ્ય મેરુશિખરં દિવ્યાન્ભોગાન્સમશ્નુતે 4.2.61.
મેરુના શિખર પર રહીને, દૈવી આનંદોનો આનંદ માણે છે.
કંબલાશ્વતરેશં ચ તત્તીર્થાત્પશ્ચિમે શુભમ્
તે પવિત્ર સ્થળના પશ્ચિમમાં શુભ કંબલાશ્વતરેંશ છે.
અપિ તસ્ય કુલે જાતા ગીતજ્ઞાઃ સ્યુઃ શ્રિયાન્વિતાઃ
એના કુળમાં જન્મેલા લોકો પણ ગીતમાં નિપુણ અને સમૃદ્ધિથી ભરપૂર થાય છે.
સંસારચક્રે ગહને યત્ર સ્નાતો વિશેન્નના
સંસારના ઘન ચક્રમાં, જ્યાં સ્નાન કરે છે, ત્યાંથી પાછા આવવું નથી.
સમાઃ પરાર્ધસંખ્યાતાસ્તત્ર તપ્તં મહાતપઃ
અગણિત યુગો સુધી મહાતપસ્વીએ ત્યાં તપ કર્યા.
તત્ર લબ્ધં મયૈશ્વર્યમવિનાશિ મહત્તરમ્
મને ત્યાં અવિનાશી અને મહાન ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત થયું.
દ્રવરૂપં પરિત્યજ્ય લલનારૂપધારિણી
દ્રવરૂપ છોડી, એ સ્ત્રીરૂપ ધારણ કરી.
તસ્યા રૂપં પ્રવક્ષ્યામિ ભક્તાનાં શુભદં પરમ્
હું હવે એનું સ્વરૂપ વર્ણવું છું, જે ભક્તોને શુભતા આપે છે.
પ્રત્યક્ષરૂપિણી દેવી દૃશ્યતે મણિકર્ણિકા
મણિકર્ણિકા પર દેવી સ્પષ્ટ રૂપમાં દેખાય છે.
પશ્ચિમાભિમુખી નિત્યં પ્રબદ્ધકરસંપુટા
તે હંમેશા પશ્ચિમ તરફ મુખ રાખે છે અને હાથ જોડીને ઊભી રહે છે.
વરોદ્યતે કરે સવ્યે માતુલુંગ ફલં શુભમ્ 4.2.61.
એના ડાબા હાથમાં ઊંચે ઉઠેલો શુભ મેટા ફળ છે.
શુદ્ધસ્ફટિકકાંતિશ્ચ સુનીલ સ્નિગ્ધમૂર્દ્ધજા
એનું તેજ શુદ્ધ સ્ફટિક જેવું છે અને વાળ ઘેરા નીલા અને ચમકદાર છે.
પ્રત્યગ્રકેતકીપુષ્પલસદ્ધમ્મિલ્લ મસ્તકા
એના માથા પર તાજા કેતકીના ફૂલથી બનેલો જૂડો છે.
પુંડરીકમયીં માલાં સશ્રીકાં બિભ્રતી હૃદિ
એના હૃદય પર ભાગ્યથી સજેલી કમળની માળા છે.
નિર્વાણલક્ષ્મીભવનં શ્રીમતીમણિકર્ણિકા યસ્યાવર્તનતઃ સિદ્ધ્યેદપિ સિદ્ધ્યષ્ટકં નૃણામ્
મણિકર્ણિકા મુક્તિની લક્ષ્મીનું નિવાસસ્થાન છે; એની પરિભ્રમણથી લોકો માટે અઠ્ઠા સિદ્ધિઓ પણ પ્રાપ્ત થાય છે.
વાગ્ભવમાયાલક્ષ્મીમદનપ્રણવાન્વદેત્પૂર્વમ્
પ્રથમ બોલવું જોઈએ: વાણી, માયા, લક્ષ્મી, કામ અને પવિત્ર અવલોકનના અક્ષરો.
મંત્રઃસુરદ્રુમસમઃ સમસ્તસુખસંતતિપ્રદો જપ્યઃ
મંત્ર, જે સ્વર્ગના ઇચ્છાપૂર્તિ વૃક્ષ જેવો છે, એ જપ કરવો જોઈએ, કારણ કે એ સર્વ સુખની ધારા આપે છે.