ક્રીતઃ સ્વરૂપસંપત્ત્યા ત્વયાહં દેહિ મે રહઃ
તારા રૂપ અને સૌંદર્યથી હું મોહી ગયો છું, મને તારી નજીકતા આપ.
નિતરાં બાધતે કામસ્ત્વત્કૃતે માં સુલોચને
હે સુંદર આંખોવાળી, તારી માટેની ઇચ્છા મને ખૂબ જ તકલીફ આપે છે.
ઉવાચ સા પિતા દાતા તં પ્રાર્થય સુદુર્મતે 4.2.59.
તેના પિતા, દાતા, એને કહ્યું: 'એના માટે વિનંતી કર, હે મૂર્ખ.'
નિશમ્યેતિ વચો ધર્મો ભાવિનોર્થસ્ય ગૌરવાત્
આ શબ્દો સાંભળીને, ધર્મે, આવનારી વાતની મહત્તા માટે,
ગાંધર્વેણ વિવાહેન કુરુ મે ત્વં સમીહિતમ્
ગાંધર્વ વિવાહથી, મારી ઇચ્છા પૂર્ણ કર.
ઇતિ નિર્બંધવદ્વાક્યં સા નિશમ્ય કુમારિકા
આ રીતે દૃઢ શબ્દો સાંભળીને, કન્યાએ—
અરે જડમતે મા ત્વં પુનર્બ્રૂહીતિ યાહ્યતઃ
'હે મૂર્ખ, ફરી આવું બોલશો નહીં; અહીંથી જાવ!'
તતઃ શશાપ તં બાલા પ્રબલા તપસો બલાત્
પછી, બાલાએ પોતાના તપની શક્તિથી તેને શાપ આપ્યો.
ઇતિ શપ્તસ્તયા સોથ તાં શશાપ ક્રુધાન્વિતઃ
તેના શાપથી, એ પણ ગુસ્સાથી તેને શાપ આપ્યો.
અવિમુક્તે મહાક્ષેત્રે ખ્યાતો ધર્મનદો મહાન્
અવિમુક્ત મહાતીર્થમાં ધર્મનદ નામની મહાન નદી પ્રસિદ્ધ છે.
સાપ્યાહ પિતરં ત્રસ્તા સ્વશિલાત્વસ્ય કારણમ્
ડરીને, તેણે પિતા પાસે પોતે શિલા બનવાના કારણની વાત કરી.
મા ભૈઃ પુત્રિ કરિષ્યામિ તવ સર્વં શુભોદયમ્
'બેટી, ડરશો નહીં; હું તારા માટે સર્વ શુભ કાર્ય કરું.'
ચંદ્રોદયમનુપ્રાપ્ય દ્રવીભૂતતનુસ્તતઃ 4.2.59.
ચંદ્રના ઉદય પછી, તેનું શરીર પગળી ગયું.
મહાપાપાંધતમસં કિરણાખ્યા તરંગિણી 4.2.59.
કિરણા નામની તરંગવાળી નદી, પાપના ઘાટ અંધકાર છે.
આદૌ ધર્મનદઃ પુણ્યો મિશ્રિતો ધૂતપાપયા
શરૂઆતમાં ધર્મની નદી પવિત્ર છે, પાપ ધોઈને મળનાર સાથે મિશ્રિત છે.
તતોપિ મિલિતાગત્ય કિરણા રવિણૈધિતા
પછી, મળીને, કિરણા, રવિની ગરમીથી આવી પહોંચે છે.
સ્નાત્વા પંચનદે તીર્થે કૃત્વા ચ પિતૃતર્પણમ્ 4.2.59.
પાંચ નદીઓના તીર્થે સ્નાન કરીને, પિતૃઓને તર્પણ આપ્યા પછી,
પંચકૂર્ચેન પીતેન યાત્ર શુદ્ધિરુદાહૃતા 4.2.59.
પાંચ કુર્ચા ઘાસથી પીવાથી શુદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
બિંદુતીર્થે નરો દત્ત્વા કાંચનં કૃષ્ણલોન્મિતમ્ 4.2.59.
બિંદુતીર્થમાં, જો કોઈ માણસ કાળાં લોખંડના વજનથી માપેલું સોનું આપે,
સ્કંદ ઉવાચ ઇદાનીં કથયિષ્યામિ માધવાવિષ્કૃતિં પરામ્
સ્કંદે કહ્યું: હવે હું માધવની શ્રેષ્ઠ પ્રકૃતિ કહું છું.
યાં શ્રુત્વા શ્રદ્ધયા ધીમાન્પાપેભ્યો મુચ્યતે ક્ષણાત્
જે આ વાત શ્રદ્ધાથી સાંભળે છે, તે બુદ્ધિમાન માણસ ક્ષણે પાપથી મુક્ત થાય છે.
આગત્ય મંદરાદદ્રેરુપેંદ્રશ્ચંદ્રશેખરમ્
મંદર પર્વતથી આવીને, ઉપેન્દ્ર, ચંદ્રશેખર,
દિવો દાસં મહીપાલં સમુચ્ચાટ્ય સ્વમાયયા
પોતાની શક્તિથી, દાસ નામના પૃથ્વીપતિને સ્વર્ગમાંથી દૂર કરી દીધા.
મહિમાનં પરં કાશ્યાં વિચાર્ય સુવિચાર્ય ચ
કાશીમાં પરમ મહિમા વિચાર્યા અને સારી રીતે વિચાર્યા.
ઉવાચ ચ પ્રસન્નાત્મા પુંડરીકવિલોચનઃ
પુંડરીક નેત્રવાળા, પ્રસન્ન મનથી બોલ્યા.
ક્વ ક્ષીરનીરધૌ સંતિ તાવંતો નિર્મલા ગુણાઃ
દૂધના સમુદ્રમાં કેટલા નિર્મળ ગુણો છે?
શ્વેતદ્વીપેપિ સામગ્રી ક્વ ગુણાનાં ગરીયસી
શ્વેતદ્વીપમાં પણ, ગુણોની વધુ સમૃદ્ધિ ક્યાં છે?
મુદે કૌમોદકી સ્પર્શસ્તથા ન મમ જાયતે
કૌમોદકી ગદાનો સ્પર્શ પણ મને આનંદ નથી આપે.
ન ક્ષીરનીરધિજયા સુખં મે શ્લિષ્ટગાત્રયા 4.2.60.
દૂધના સમુદ્રમાંથી જન્મેલી સાથે એકતા પણ મને સુખ નથી આપે.
ઇત્થં પંચનદે તીર્થે ક્ષીરનીરધિજાધવઃ
એ રીતે, પાંચ નદીઓના તીર્થે, દૂધના સમુદ્રમાંથી જન્મેલો માધવ,