જ્ઞાનેન તં સમાલોચ્ય વરમીદૃગ્ગુણોદયમ્
જ્ઞાનથી વિચાર કરીને, એવા ગુણોથી યુક્ત પતિ પસંદ કર્યો—
એષાં ગુણાનામાધારો વરોસ્તીતિ વિનિશ્ચિતમ્
નક્કી છે કે, એ ગુણોનો આધાર પતિ છે.
પરં સ સુખલભ્યો ન નિતરાં સુભગાકૃતિઃ 4.2.59.
એ સાચે સુખથી પ્રાપ્ત થાય છે, માત્ર સુંદર રૂપથી નહીં.
તીર્થભારૈઃ સ સુલભો ન કૌલીન્યેન કન્યકે
પવિત્ર કર્મોથી એ સરળતાથી મળે છે, કૌલિન્યથી નહીં, કન્યા.
ન સૌંદર્યેણ વપુષા ન બુદ્ધ્યા ન પરાક્રમૈઃ
સુંદરતા, આકાર, બુદ્ધિ કે પરાક્રમથી નહીં—
મહાતપઃ સહાયેન દમદાનદયાયુજા
પરંતુ મહાન તપ, દમ, દાન અને દયાની સાથે મળીને.
ઇતિ શ્રુત્વાથ સા કન્યા પિતરં પ્રણિપત્ય ચ
આ સાંભળીને, એ યુવતી પોતાના પિતાને નમસ્કાર કરી.
તપસ્તતાપ પરમં યદસાધ્યં તપસ્વિભિઃ
એણે એવો ઊંચો તપ કર્યો, જે તપસ્વીઓ પણ કરી શકતા નથી.
ક્વ સા બાલાતિમૃદ્વંગી ક્વ ચ તત્તાદૃશં તપઃ
એ નાજુક, કુમારી કેવી રીતે એવાં કઠિન તપ કરી શકી?
ધારાસારા સુવર્ષાસુ મહાવાતવતીષ્વલમ્
ભારે વરસાદ અને તીવ્ર પવનમાં પણ એ અડગ રહી.
શ્રુત્વા ગર્જરવં ઘોરં દૃષ્ટ્વા વિદ્યુચ્ચમત્કૃતીઃ
ભયાનક ગર્જન સાંભળીને અને વીજળીની ઝાંખી જોઈને,
તડિત્સ્ફુરંતીત્વસકૃત્તમિસ્રાસુ તપોવને
તપના વનમાં અંધારામાં વીજળી વારંવાર ચમકતી હતી.
તપર્તુરેવ સાક્ષાચ્ચ કુમારી કૈતવાત્કિલ 4.2.59.
યુવતીએ ખરેખર નિષ્કપટ તપ કર્યું.
જલાભિલાષિણી બાલા ન મનાગપિ સા પિબત્
પાણીની ઇચ્છા હોવા છતાં, એ બાળાએ જરા પણ પાણી પીધું નહીં.
રોમાંચ કંચુકવતી વેપમાનતનુચ્છદા
એના શરીરે કાંપણી અને રોમાંચ આવતાં, જાણે કાંપતી કાંટાવાળી ચાદર ઓઢી હોય.
નિશીથિનીષુ શિશિરે શ્રયંતી સારસં રસમ્
ઠંડા રાત્રીમાં એ કમળના રસમાં આશ્રય શોધતી હતી.
મનસ્વિનામપિ મનોરાગતાં સૃજતે મધૌ
વસંતમાં પણ, જે મનવાંતોને મનમાં ઇચ્છા જગાવે છે,
વસંતે નિવસંતી સા વને બાલાચલંમનઃ
એ વસંતમાં પણ વનમાં રહી, એનું મન બાળાની જેમ અડગ હતું.
બંધુજીવેઽધરરુચિં કલહંસે કલાગતીઃ
એણે પોતાના હોઠની લાલી બાંધુજીવ ફૂલમાં અને અવાજની કળા હંસના બોલમાં જોઈ.
અપાસ્તભોગસંપર્કા ભોગિનાં વૃત્તિમાશ્રિતા
એણે બધાં ભોગોથી દૂર રહી, સાપની જેમ જીવન વિતાવ્યું.
શાણેન મણિવલ્લીઢા કૃશાપ્યાયાદનર્ઘતામ્
પાતળી હોવા છતાં, એ શાણથી ઘસાયેલાં રત્ન જેવી અમૂલ્ય દેખાતી હતી.
નિરીક્ષ્ય તાં તપસ્યંતીં વિધિઃ સંશુદ્ધમાનસામ્
એને તપમાં લીન જોઈ, એનું મન શુદ્ધ હતું.
સા ચતુર્વક્ત્રમાલોક્ય હંસયાનોપરિસ્થિતમ્ 4.2.59.
એણે ચારમુખવાળા ભગવાનને હંસના વાહન પર બેઠેલા જોયા.
સર્વેભ્યઃ પાવનેભ્યોપિ કુરુ મામતિપાવનીમ્
એણે કહ્યું, 'મને બધાં પવિત્ર કરતાં પણ વધુ પવિત્ર બનાવો.'
સ્રષ્ટા તદિષ્ટમાકર્ણ્ય નિતરાં તુષ્ટમાનસઃ
સૃષ્ટિકર્તાએ જ્યારે એ ઇચ્છિત વિનંતી સાંભળી, ત્યારે તેનું મન ખૂબ જ પ્રસન્ન થયું.
તેભ્યઃ પવિત્રમતુલં ત્વમેધિ વરતો મમ
મારા આશીર્વાદથી હું તમને પવિત્ર અને અદ્વિતીય પવિત્રતા આપે છું.
તિસ્રઃ કોટ્યોઽર્ધકોટી ચ સંતિ તીર્થાનિ કન્યકે
ત્રણ કરોડ અને અડધી કરોડ તીર્થો છે, હે કન્યા.
તાનિ સર્વાણિ તીર્થાનિ ત્વત્તનૌ પ્રતિલોમ વૈ
એ બધા તીર્થો તારા શરીર પર વિપરીત ક્રમમાં હાજર છે.
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે વેધાઃ સાપિ નિર્ધૂતકલ્મષા
આ રીતે કહીને, સૃષ્ટિકર્તા અદૃશ્ય થઈ ગયા અને તે પણ સર્વ પાપથી મુક્ત થઈ.
કદાચિત્તાં સમાલોક્ય ખેલંતીમુટજાજિરે
ક્યારેક, કોઈએ તેને ઝૂંપડાની ઓટમાં રમતી જોઈ.